Titulus. vij.Capitulū primū

talem ſuſtinuit aduerſus ſemetip̄m contradictōneꝫ. vt nō fatigemini animis vr̄is deſicientes. Figura fuit qn̄ ad aſpectū ſerpētisenei in palo erecti. homines aſpiciētes ſanabant̉ a morſibꝰ ſerpentū .i. demonū. p̄ſeruātur ne occidant̉ homines aſpitiēdo ad crucifixum mente. figurato ī ſerpente eneo Nūeri. xxj. ¶ Quintū eſt ꝯſideratio eoꝝ q̄ ſūt fidei. vt premij celeſtis. ſupplicij eterni. et hꝰmodi. Ad Ephe. vj. In oībꝰ ſumentes ſcutūfidei ī quo poſſitis oīa tela .i. tēptamēta inimici extinguere. j Ioh̓. v. Hec eſt victoria q̄vincit mūdū: fides nr̄a. Conſiderādo em̄ gloriam animat̉ qͥs ad laboreꝫ certaminis. Un̄Luc. xxij. Uos eſtis qͥ ꝑmanſiſtis mecū ī tēptatōibꝰ meis ⁊ ego diſpono vobis regnū vtedatis et bibatis ſuꝑ menſam meaꝫ ī regnomeo. Et quidaꝫ (vt hr̄ in vitiſpatꝝ) cū temptaret̉ de luxuria. ꝓpter mulierē receptā excompaſſione in cella. ne deuoraret̉ nocte aferis. conſiderās penas inferni. ⁊ vt efficatiꝰintelligeret: ponens digitos ad igneꝫ lucerne accēſe uſqꝫ ad cōbuſtionem. ſic vicit temptationeꝫ. ¶ Sextū eſt cōcordia et fraternacaritas. Unde dr̄ de ſancta eccl̓ia. ī Can. ꝙ ēterribilis .ſ. demonibꝰ vt caſtroꝝ acies ordinata: qꝛ .ſ. fideles ſūt vniti inuicē. ſicut exercitus ordinatꝰ. Et ī figurā hꝰ dr̄ Iudith. xv.Ꝙ filij iſrahel inſimul vniti etſi pauci perſequētes exercitū Polofernis pene innūerabilem fugarūt: ⁊ vicer̄t eum. Et Grego. ſuperEzech̓. dicit. ꝙ nō timet diabolꝰ ī nobis abſtinentiā. vel vigiliā. vel pauꝑtatem. et aliahmōi. ſed cōcordiā et caritateꝫ quam in celoſeruare neſciuit.dicto de cauſa pec­ .§. vij.cati interiori et exteriori. ſequit̉ de alia caua que eſt ip̄m peccatū. Contigit autē vnumpctm̄ eē cauſā alteriꝰ ẜm qͣtuor genera cāꝝ.vt dīc Tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxv. Primo quideꝫẜm modū cauſe efficiētis vel mouētis. ⁊ ꝑ ſeet ꝑ accidēs: ꝑ accn̄s quibeꝫ. ſicut remouensꝓhibens. d̓r mouēs ꝑ accidens. Cum em̄ pervnū actum pct̄i homo amittat gr̄aꝫ vel caritatē vel verecūdiā. vel qd̓cunqꝫ aliud retͣhens a peccato. incidit ex hoc ī aliud pct̄m.et ſic primū pct̄m eſt cā ſcd̓i ꝑ accn̄s. Per ſeat̄. ſicut cum ex vno actu pct̄i. homo diſpōnit̉ ad hoc ꝙ aliū actum ꝯſil̓eꝫ faciliꝰ ꝯmittat. Ex actibꝰ em̄ cauſant̉ diſpoſitōes. ⁊ habitꝰ inclinātes ad cōſil̓es actus. ẜm v̓o genꝰcauſe mate̓ialis. vnū pct̄m eſt cauſa alteriꝰinꝙͣtum p̄parat ei materiā. Sicut auariciap̄parat materiā litigioſo. qd̓ plerumqꝫ eſt dediuitijs cōgregatis. ẜm v̓o genus cauſe finalis. vnum peccatum eſt cauſa alteriꝰ. inqͣtūꝓpter finem vniꝰ peccati aliqͥs cōmittit aliud peccatum. Sicut cū qͥs cōmitit ſimoniaꝫ

ꝓpter finem ambitōis. vel fornicatōeꝫ ꝓpterfurtum. Et qꝛ finis dat formā ī moralibꝰ. vtſupͣ habitum eſt: ex hoc etiam ſequit̉ ꝙ vnūpct̄m̄ ſit formaliter cauſa alteriꝰ. In actu eīfornicatōis que ꝓpter furtum ꝯmittit̉. eſt qͥdem fornicatio ſicut materiale. furtum v̓oſicut formale.¶ Titulus ſeptimus de peccato.De diffinitone pct̄i multiplici. Capl̓m. j.E peccato primo videndum eſt de diffinitione eiꝰ qͥd ſit. Ubi notādū.ꝙ multiplex diffinitō dat̉ ẜmdoctores. ẜm dr̄ſas cauſas ſcꝫmaterialē vel formalē. efficientē vel finaleꝫ.Ex ꝑte cauſe materialis ſeu materie exequētis ſeu exercētis pct̄m Augꝰ. ſic diffinit peccatum. Eſt dictū vel factum vel cōcupitū ꝯtͣlegem dei. ſeu cōtra legem eternā. ¶ In hacdeſcriptōne tāgunt̉ duo. Primū eſt actus īordine ad inſtrumēta quibꝰ actus ip̄e peccatiexercet̉. cum dr̄ dictū vel factum vel ꝯcupitum. Naꝫ inſtrumenta quibꝰ exercet̉ actuspct̄i. ſunt vel cor vel lingua vel manꝰ. Namaut cogitatōne. aut locutōne. aut oꝑationeꝑpetrat̉. Ubi notādum. ꝙ nulla priuatio vl̓negatio eſt ī genere ꝑ ſe. qꝛ nō habꝫ aliquaꝫquidditateꝫ vel eſſe. ſed reducit̉ ad genus affirmationis. ẜm ꝙ ī nō eſſe. intelligit̉ eſſe: etin negatione affirmatio. vt dicit ph̓us. quiaoīs priuatio ꝑ habitum cognoſcit̉. et remotio ꝑ poſitionē ẜm Tho. in. j. ſent. Et ideo indicta deſcriptōne. in dicto includitur nō dictū vel omiſſio dicti. In facto omiſſio facti.In concupito omiſſio cōcupiti. Non em̄ habet hoc dictum. inqͣtū eſt affirmatiue dictūꝙ ſit peccatuꝫ: ſed hoc habet a duobꝰ. Primoquidem ex parte voluntatis. ſcilicet inꝙͣtuꝫdictum vel factum vel cōcupitum. eſt in poteſtate voluntatis. Scd̓o habet hoc ex parte finis. inꝙͣtum eſt a rectitudine finis exiens. In his duobus cōuenit cum dicto affirmatiuo facto vel concupito. etiam non dicere vel non facere vl̓ non concupire: quia ſimiliter eſt in poteſtate voluntatis. et a recto ordine finis exiens. Unde ſicut actus eſtin poteſtate voluntatis. et per hoc habet ꝙſit peccatum vel meritum: ita etiam negatōactus. ¶ Secundo tangitur defectus regule dirigentis. cum ſubditur. Contra legē deivel legem eternam. Nam lex eterna ſeu dei.primo et principaliter ordinat homineꝫ adfinem. conſequenter hominē bene ſe haberein his que ſunt ad finē. Et ideo in hoc ꝙ dicit contra legem eternam. tangit auerſionēa fine. et omēs alias inordinationes.