CitulusNonus

impetus letificat ci. dei. ſanctificauit tabernaculum ſuum altiſſimus. ¶ Ꝙtum ad tertiam ratōnem. Dico ꝙ firmiter operata eſtbonū. et ꝯtinuiter. quia nullum vnꝙͣ peccatum cōmiſit. nec etiam veniale. Non ſic fuitin alijs ab vtero ſanctificatis. nam om̄es venialiter peccauerunt.Titulus nonus de pct̄o actuali mortali.¶ Capitulum primum penes quid attendatur grauitas varia in peccato mortali. Et d̓xvj. regulis per quas poteſt cognoſci quādoaliquid eſt mortale.Ecundū genus peccati eſt actuale. Etpicitur mortale ex eo. ꝙ pͥuetanimam dei inhabitatione ꝑgraciam. ex qua anima viuitſpiritualiter. de pe. di. j. reſuſcitatus. Et cōducit tandem ad mortem bamnatōnis eterne in ipſo morientem. xxv. diſ. §. al̓s ea. Etde hoc quinqꝫ videnda ſunt. Primum eſt degrauitate ip̄ius. ſcd̓m quid attendatur. ex qͦvnum dicatur grauius altero. Secundū eſtqūo diſcernatur vel ꝯgnoſcatur mortale aveniali. Tertium de nocibilitate ſeu damnoqd̓ infert perpetrāti. Quartum qūo puniatur in alia vita pena inferni. Quintū ē qūoremittatur mortale.Ꝙͣtum ad primum.Sciendum ẜm Tho. prima ſcd̓e. q. lxxiij. ꝙopinio fuit ſtoicoꝝ. ꝙ omnia peccata eſſentparia. et ex hoc deriuatus eſt quorūdam hereticoꝝ error. qui ponētes omnia eſſe pariadicunt etiā omnes penas inferni eſſe pares.Et ſiquidem peccatum eſſet pura et ſimplexpriuatō. que .ſ. ꝯſiſtit quaſi in eſſe corruptū.ſicut mors et cecitas. ſic verum eſſet. nō em̄poteſt dici vnus eſſe magis mortuus ꝙͣ aliꝰ.Sed peccatū eſt priuatio non ſimpliciter. ſꝫaliquid retinens de habitu oppoſito. que ꝯſiſtit magis in corrumpi ꝙͣ in eſſe corruptumſicut egritudo corꝑalis. Vnde ſicut veꝝ dicitur. vnus magis vel gͣuius īfirmus ꝙͣ alter.vel etiam in eodem vna infirmitas grauioreſt altera. ſic et vnū peccatum grauius altero. Et ꝙ peccatū ꝯꝑetur infirmitati. patet.nō ſolū ex ſcriptura ſacra que frequēter hocdic̄. Iuxta illd̓ pͣs. Miſerere mei dn̄e qm̄ infirmus ſum. Sed etiā ex doctrinis gentiliūNam ſeneca et tullius vitia appellāt egritudines. Et ꝙ vnum ſit gͣuius altero. oſtenditxp̄c dicens pilato. Qui me tradidit tibi maius peccatū habet Io. xix. Hiero. etiaꝫ dicitquis dubitat ſceleratius eſſe cōmiſſū qd̓ grauius eſt punitum. xxiiij. q. j. nō afferamus.Patet etiam hoc ex diuerſis penis taxatis

ab eccleſia pro penitētia. ẜm diuerſam grauitatem peccatoꝝ. ¶ Prima aūt et pͥncipalisdr̄a gͣuitatis in pct̄is ẜm Tho. vbi ſupra. eſtilla. que attēdit̉ penes obiecta eoꝝ. Obiectaaūt actuū ſunt fines eoꝝ. Pro cuius declaratōne eſt ſciendū. ꝙ grauitas peccatoꝝ differt eo mō quo vna egritudo eſt alia gͣuior.Sicut em̄ bonum ſanitatis ꝯſiſtit in quadāꝯmēſuratōne humoꝝ ꝑ ꝯueniētiam ad naturam aīalis. ita bonū virtutis conſiſtit inquadā ꝯmēſuratōne hūani actus. ꝑ ꝯueniētiam ad regulā rōnis. Manifeſtuꝫ eſt aūt ꝙtanto eſt grauior egritudo. quanto tollit̉ debit a humoꝝ ꝯm̄ſuratō. per ꝯmēſuratōnemprioris pͥncipij. ſicut egritudo que ē in cordehumano qd̓ eſt principiuꝫ vite. vel ex aliquoqd̓ appropīquat cordi ꝑiculoſior ē. Un̄ oportet etiā ꝙ peccatum ſit tantogͣuius. quantodeordinatio ꝯtingit circa aliqd̓ principiumqd̓ eſt prius in ordine rōnis. Ratio aūt ordinat omnia agibilia ex fine. Et ideo. quātopeccatū ꝯtingit in actibꝰ humanis ex altiori fine. tanto peccatū eſt grauius. Sicut patet ꝙ res exteriores ordinant̉ ad hominē ſicut ad finē. Homo aūt ordinat̉ in deū ſicutin finem. Un̄ peccatuꝫ quod eſt circa ip̄amſubſtantiā hominis. ſicut homicidiū: eſt grauius peccato qd̓ ē circa res exteriores. ſicutfurtū. Et adhuc eſt grauius peccatū qd̓ īmediate cōtra deum ꝯmittit̉. ſicut infidelitas.blaſphemia. ⁊ hꝰ. ⁊ in ordine quorūlibꝫ hoꝝpeccatoꝝ. vnū peccatum eſt grauius alteroẜm qd̓ eſt circa aliquid pͥncipalius vel minꝰprincipale. Et idem haberi poteſt. xxxiij. qij. ſi qd̓ verius. Ubi dicitur. ꝙ homicidiū eſt.grauiuſꝙͣ adulterium. Et. xvij. q. iiij. ſicut. ij.dicitur. ꝙ ſacrilegium eſt maius ꝙͣ fornicatio. In peccatis etiā eiuſdem generis. reperitur vnum peccatū grauius altero. ẜm gͣduꝫtranſgreſſionis. ſic ut adulteriū eſt grauiusꝙͣ fornicatio. et inceſtus grauius adulterio⁊ huiuſmodi. vt. xxxij. q. vij. adulterij malū.¶ Attenditur ſecundo grauitas peccatoruꝫ (ex cauſis ſeu motiuis. Poteſt autē eſſe multiplex cauſa inducens ad peccandum ſcd̓mTho. vbi ſupra. Prima eſt que eſt ꝓpria et ꝑſe cauſa peccati que eſt ipſa voluntas peccandi. Comparatur autem ad actum peccati ſicut arbor ad fructum. vt dicitur in glo.ſuper illud Math̓. vij. Non poteſt arbor bona fructus malos facere ⁊cͣ. Et cauſa quato fuerit maior. tanto peccatum erit grauiꝰQuanto etiam fuerit volūtas maior ad peccandum. tanto homo grauius peccat. Aliev̓o cauſe peccati accipiuntur quaſi extrinſice et remote. ex quibꝰ .ſ. volūtas inclinaturad peccandū. Et in his cauſis eſt diſtinguēdū. Quedā em̄ haꝝ inducūt volūtatē ad peccādū ſcd̓m ip̄am naturam voluntatis. ſicut