Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
355
Einzelbild herunterladen
 

Titulusᵐ. xij.Capitulū primū

xxiij. q. j. ꝑatꝰ. It̄ lex diuina canonica ꝓhibet recipi pecūia mutuata aliqͥd vltͣ ſortēSi igr̄ qͥs det pecuniā. ſed oꝑaꝫ ſue ꝑſone mutuo: ꝯͣ intētionē legis facit. ꝯmittit vſurā. qꝛ oꝑa illa p̄cio exiſtimari poſſūt.xiiij. q. iij. pleriqꝫ. It̄ lex ciuiſis mādat fureꝫet alios malefactores capi puniri. Nūqͥdcapiet iudex laicꝰ. clericū furē. vel al̓s malefactorem. Certe: qꝛ eſſet excōicatꝰ. extͣ. deſen. exc. vt fame. Intēdit em̄ legiſlator de ſb̓ditis foro ciuili de clericis. Sic ī legecūqꝫ. inclinate aurē vr̄aꝫ ī v̓ba .i. ad verba ꝓut ſonāt exteriꝰ. ſꝫ ī verba .i. ī intellectūverboꝝ legis qͥd .ſ. intēdit legiſlator. Tercio lex eſt implēda ꝯſtāter. vt .ſ. ꝓpter timorem penaꝝ declinet qͥs ab ea. Un̄ de ſct̄iscanit eccl̓ia. Iſte ſāctꝰ lege d̓i ſui certauituſqꝫ ad mortem. a v̓bis impioꝝ timuit.Sic legimꝰ de caſtiſſima Suſāna. inuitaretur ad opꝰ nephariū ſub ꝯminatōne accuſatōis de adulterio. ꝯn̄s mortis. ſubitorn̄dit. Meliꝰ eſt mihi incidere ī manus vr̄asabſqꝫ opere. ꝙͣ derelinq̄re legē dei mei. Si em̄hoc egero mors mihi eſt. ⁊cͣ Dan̄. xiij. Sil̓it̓Eleazarus antiquꝰ voluit potius durā morteꝫ ſuſtinere. ꝙͣ trāſgredi vnū mādatū legisdei .ſ. comedere carnes porcinas: dicēs. Adoleſcētibꝰ exēplū forte relinquā. ſi forti aīo acꝓmpto grauiſſimis ſct̄iſſimis legibꝰ. honeſta morte ꝑfūgar. ij Mach̓. vj. c. Sꝫ ſeptēfr̄es Machabei mr̄e ſua ſuſtinuer̄t ꝯſtātiſſime multa gͣuia ſuppliciorū genera. et demūmortē potiꝰ. ꝙͣ vellēt legē dei trāſgredi. Un̄pͥmꝰ eoꝝ ad tormēta ductꝰ: dixit. Parati ſūꝰmagis mori. ꝙͣ patrias dei leges p̄uaricari.Et mr̄ eoꝝ eos exhortādo ad ꝯſtātiā martirij: dicebat. Aūdi creator for̄auit hoīs natiuitatē. quiqꝫ inuenit hoīm originē et ſpm̄:vob̓ iteꝝ r̄ddet vitā miſcd̓ia ſic̄ nūc voſmetipſos deſpicitis ꝓpt̓ dei leges. ij Mach̓. vij.Sic ī nouo teſtam̄to innūeri martires obẜuatōe legis euāgelice morteꝫ ſuſtinuert.Titulus duodecimꝰ de lege eterna. legieterne omīa ſubijtiunt̉ qūo debemus conformare volūtati diuine. Capl̓m primū.Tx eterna ẜm beatūThomā. j. ſecunde.q. xciij. arti. j. eſt alid̓ ꝙͣ ratio diuine ſapīe. ẜm qd̓ eſt directiua oīm actuū motōnū.Et qꝛ diuina nihil ꝯcipit ex tꝑe. ſꝫ ht̄ et̄ cōceptū: ideo dr̄ lex eterna. Deꝰ em̄ ſicut ſapīaꝫ ſuā eſt cōditor vniuerſaꝝ naturaꝝ.ad qͣs ꝯꝑatur ſicut artifex ad artificiata. itaeſt gubernator oīm actuuꝫ et motionū inueniūt̉ in ſingulis creaturis. Un̄ ſicut ratiodiuine ſapiētie inꝙͣtum cūcta ſūt creata. hꝫ rōeꝫ artis vl̓ exēplaris vel idee: ita

diuine ſapīe mouētis oīa ad debitū finē. ſeuip̄a gub̓natōis reꝝ. ī deo ſic̄ ī pͥncipe vniuerſitatis exn̄s. mūdꝰ diuina ꝓuidētia regat̉: obtinet vim legis. nihil aliud ſit lexꝙͣ qd̓dā dictamē pͣctice rōis ī pͥncipe. gub̓nat aliquā cōitatem ꝑfecte. Eſt at̄ ip̄a lexet̓na. ī trinitate deo mūdū regit. Un̄ de ip̄atrinitate canit eccl̓ia. Qui .ſ. deꝰ trinitas totūſubdit ſuis orbē legibꝰ. In ip̄o d̓o vna eſt lexvt dictū eſt: ī creaturis tot ſt̄. qͦt ſūt ſpēs creaturaꝝ qͥbꝰ ſingl̓is indidit dr̄ſas inclīatiōesī ſuos debitos fines. īclinatōes leges ī ip̄iscreaturis dicūt̉. Et ꝙͣuis ip̄a lex et̓na attribuat̉ appropriatōeꝫ filio ẜm Tho. vbi ſupͣ.tn̄ ẜm Alexādrū ī tercia ꝑte. q. xij. pt̄ attribui ẜm ꝯditōnes legis varias. et alijs ꝑſoīs.Tria em̄ ꝯcurrūt ad legē .ſ. autoritas. veri­ (tas. bonitas. Et ẜm hec oportet lex hēatprincipiū. for̄aꝫ. et finē. Ratione pͥncipij debet̉ legi autoritas. qꝛ pt̄ eſſe principiū legis niſi hn̄s autoritateꝫ. Ratōne for̄e debet̉legi veritas. qꝛ nūꝙͣ fert̉ ſn̄ ratione recta .ſ. ſiſit ꝓp̄e lex. naꝫ iniuſta eſt lex. Ratōne finis debet̉ legi boītas. qꝛ lex ordinat̉ niſiad bonū. Si reſpiciamꝰ ī lege eterna autoritatem: ſic appropriatur ꝑſone pr̄is rationept̄atis. Si reſpiciamꝰ in ip̄a lege eterna veritatem: ſic appropriat̉ filio ẜm rōneꝫ for̄alem ſapīe. Si attendamꝰ bonitateꝫ legis: ſicappropriat̉ ſpūiſancto. Hec Alex. de ales.De lege eterna pōt in.§. j.telligi illd̓ pͣs. j. dr̄ iuſto. In lege dn̄i fuit volūtas eiꝰ: in lege eiꝰ meditabit̉ die acnocte. Hīc Aug. pct̄m ē alid̓ niſi dictūvel factū vel ꝯcupitū ꝯͣ legē eternaꝫ. Et ſubhis comp̄hēdit̉ ẜm Tho. oīs exceſſus ſiue locutōis. actōis. deſiderij ꝯͣ rōeꝫ. Quia iuſtꝰſūmā diligētiaꝫ ht̄ vt caueat a pct̄is: affectus eiꝰ ē ad legē et̓naꝫ .i. volūtatē dei vt impleat. ītellectꝰ vt intelligat. vn̄ ī lege dn̄i fuitvoluntas ⁊cͣ. Ubi tria poſſunt notari. eſt vl̓is. et ideo mūdꝰ totus ea regl̓at̉. ibi.in lege dn̄i. eſt ꝑfectōnalis. et ideo affectꝰbonus ei ꝯfor̄at̉. ibi. fuit volū. eiꝰ. eſtnalis. intellectꝰ rectus ſpeculatur. ibiet ī lege eiꝰ meditabitur die ac nocte.Ꝙͣtū ad pͥmū. Sciēdū. §. ij. nll̓s ꝙͣtūcūꝫ hūit dn̄iū latū lōgū. potuit vel p̄t dici abſolute dn̄s. ſꝫ ẜm qͥd. NaetſiOctauianꝰ pͥmus imꝑator pꝰ ceſarē. fecit deſcribi vniuerſū orbē t̓rarū. tāꝙͣ dn̄s t̓re:qͥd dn̄iū hūit aqͣꝝ. aliorū elemētoꝝ. aut celoꝝ. aut angl̓oꝝ. aut etiā oīm brutoꝝ? Terteno. Fuit dn̄s. ſimpl̓r oīm: ſꝫ hoīm. quip̓ſabāt̉ tūc ī mūdo. Unde et illis legem darevolebat. nec tn̄ quo ad omīa: auteꝫ alijsrebus ſibi non ſubditis. Abſolute et ſimpliciter dn̄s eſt deꝰ. omībꝰ dominās creaturis.