CitulusPecimuſquartus

ſuccedūt occupāti cōcedunt̉. vt inſtit. de re.diui. §. fere. Archidiaconꝰ dīc. ꝙ quinqꝫ modis dr̄ aliquid ī nulliꝰ bonis eſſe. Natura: vtliber homo. mare ⁊ hmōi. Facto: vt qd̓ ꝓ derelicto habet̉. Cēſura ppl̓i: vt res ſacra. vniuerſitatis ꝯn̄ia. Tꝑe: vt theſaurꝰ. Caſu: vtcū iacet hereditas. Ꝙ ergo in nulliꝰ bonis ēſcꝫ ī re vel ſpe. ꝙ dico ꝓpter hereditateꝫ iacētem. q̄ in ſpe eſt ī bonis alicꝰ. Iteꝫ ꝙ ī nulliꝰbonis eſt. nō cēſura. ſed ꝯſtitutōne hoīm: vtres ſacͣ occupāti ꝯcedit̉ ſi apta fuerit occupari. ſed nō vt occupet. qd̓ dico ꝓpter liberūhoīeꝫ. ¶ Depoſite rei vel cōmodate pecuniereſtitutio. glo. Fallit hoc in caſu qͥ hr̄. xxij.q. ij. Ne quis. Et eſt cuꝫ furioſus infuria repetit gladium ſuū depoſitū. tūc em̄ nō debetreddi. Fallit ī alio caſu .ſ. cū deponēs rem. ⁊dn̄s rei ſimul petāt rem. potiꝰ em̄ debet reſtitui dn̄o cum ſcit̉. ff. depoſiti. l. bona. ¶ Uiolentie ꝑ vim repulſio. qd̓ tn̄ intelligit̉ cū moderamine inculpate tutele. ⁊ nō aīo vindicādi ſed ſe defendēdi. hoc faciat ⁊ incōtinēti: ettūc nō incurritur nec pct̄m nec excōicatō. qͦad ꝑcutiēteꝫ clericū. nec irregl̓aritas etiāſiſequat̉ mutilatio vel homicidiū. niſi dediſſꝫoꝑam rei illicite. vt furādo vel fornicādo. ꝓpter quod inuaſus vt ſe defēdat mutilat. veletiāſi aliter pote̓at euadere caſū. ꝙͣuis daretoꝑam rei licite. De hoc tn̄. xxiij. q. j. ī ſūma.et ī. iij. parte ti. xiij. de clericis.Titulus decimuſquartꝰ. de lege moſayca.De lege diuina in cōi et eiꝰ excellentia reſpectu aliarum.Oſt legem eternanaturalem. agendūē de lege diuina: de qͣ ait ꝓph̓a.xviij. pͣs. Lex dn̄i immacl̓atacōuertēs aīas: teſtimoniū dn̄ifidele ſapiētiam p̄ſtās paruulis. Lex dn̄i dr̄quā dn̄s tradidit .ſ. euangelica. quaꝫ ip̄e dn̄sincarnatꝰ inſtituit. et moſayca quā dn̄s tradidit ppl̓o iſrl̓ ꝑ Moyſen. vt patet Exodi. xxꝘͣuis em̄ lex naturalis ſit vna. tn̄ diuina eſtduplex. Et ratio huiꝰ eſt: qꝛ lex naturalis dirigit hoīeꝫ ẜm quedaꝫ p̄cepta ꝯn̄ia. in quibꝰcōueniunt tā ꝑfecti ꝙͣ imꝑfecti. ⁊ ideo ē vnaoīm. ſed lex diuina dirigit hoīeꝫ ī quibuſdāparticularibꝰ p̄ceptis. ad que nō ſimiliter ſehabēt perfecti et imꝑfecti: et id̓o duplex ponitur .ſ. veteris ⁊ noui teſtamenti. que differunt nō in ſpecie ſed ſicut ꝑfectum et imꝑfectum. ſicut puer et virilis etatis. Unde apoſtolus ad Galath̓. iiij. comparat ſtatuꝫ veteris legis puero exiſtēti ſub pedagogo. ⁊ legēnouam ſtatui viri .ſ. ꝑfecti. Attendit̉ at̄ iſtaꝑfectio ⁊ imꝑfectō ꝙͣtū ad tria. Primo ex ꝑtefinis vltimi. qꝛ lex vetꝰ ordinabat ad bonuꝫ

ſenſibile et terrenum hoīes. Iex noua ordinat ad bonum intelligibile ⁊ celeſte. Un̄ xp̄cin principio ſue p̄dicatōnis ſtatim inuitauitad regnum celeſte: dicēs Math̓. iiij. Penitentiam agite. appropinquat em̄ regnū celoꝝ.Secundo ex ꝑte officij. qꝛ lex vetꝰ cohibebatmanū. noua aūt animū. ꝙͣuis em̄ ī veteri lege prohiberet̉ malus affectus. vt patet ī nonō et decimo p̄cepto. nō tn̄ puniebatur ꝑ legem talis trāſgreſſio. Tercio ex ꝑte motiui.qꝛ lex vetus inducebat ad obſeruātiaꝫ metupenaꝝ quas taxauerat. Lex at̄ noua hoc facit amore. qui infundit̉ ī cordibꝰ fidelium ꝑgratiam xp̄i. Hec Tho. prima ſcd̓e. q. xcj. articulo. v. Ad hoc etiam facit quod dīc Gratianus in decretis. xxiij. q. iiij. hec autem. §.Ex his omnibꝰ. Dicit em̄. In lege veteris teſtamenti corporalis pena ſtatuta eſt. in legev̓o eu āgelij. omni peccāti ꝑ penitētiam veīaꝓmittitur. Un̄ illa a terrore incepit: dicēs.Ego ſum dn̄s deus zelotes. viſitans peccatapatrum in filios uſqꝫ in terciā ⁊ quartā generationes. Hec v̓o a lenitate māſuetudiniset miſericordie: ita inquiens Beati pauperes ſpiritu. beati mites ⁊cͣ. In illa dicebaturqui fecerit hoc vel illud moriatur. in iſta d̓r.gaudiū ſuper vno peccatore pn̄iam agente.Et vt vniuerſaliter dicatur. In lege populꝰille rudis ẜuili penaꝝ timore cogebat̉. vn̄ etlegē ī pedagogū accepit. in euāgelio at̄ ppl̓sgr̄e liber ⁊ adultꝰ. filiali amore et hereditatis certitudine. ad cultum diuine ſeruitutisinuitatur. hec ibi. ¶ In p̄dicto aūt verſu pͣs.notāt̉ qͣtuor rationes quare fuit neceſſariūinſtitui legē diuinā: ſeu notāt̉ quatuor excellentie legis diuine ad humanas. ẜm Tho.prima ſcd̓e. q. xcj. iiij. articulo.Eſt ꝓpter cohibitionem omīs criminis. ibi.Cex domini immaculata.Eſt propter di rectōnem mentis. ibi. Cōuertens animas.Eſt ꝓpter certitudinem veritatis. ibi. Teſtimonium dn̄i fidele.Eſt ꝓpt̓ ꝯſecutōeꝫ ſelicitatis. ibi. ſapi. p̄ſ. par.¶ Prima igit̉ ratio. qͣre fuit neceſſaria darilex diuina vltra naturalem et humanam. eſtꝓpter cohibitionē ⁊ excluſionem omnis criminis. vt em̄ dicit Augꝰ. de libero arbitrio.Lex humana nō poteſt omīa mala que fiūtprohibere vel punire. quia dū auferret mala omnia. ſequeretur ꝙ ml̓ta bona auferrētur. et impediretur vtilitas boni cōmūis qd̓eſt neceſſariū ad ꝯſeruatōeꝫ humanā. UndeAug. Tolle meretrices d̓ ciuitatibꝰ ⁊ implebis omīa libidinibꝰ. quia accederent homīesad nuptas virgines. vel al̓s corruptelas. vn̄ſcandala ſequerentur. Lex autem naturalisvt in pluribus obſcurata erat. et multa peccata ī ignorabāt̉ eſſe mala. Et ideo vt nullū