Titulus.xvij.

A ſtandū ē lr̄e ſcd̓m Archi. vel habeat̉ recurſad ſuꝑiorē ſi pōt. cuiꝰ ē interp̄tari ⁊ diſpenſare. vel ſi nō pōt habeat̉ conſiliū ꝑitorum.¶ Pn̄t aūt ip̄i p̄lati diſpēſare ⁊ debent cumadeſt cauſa ratōnabilis: puta alicuiꝰ neceſſitatis vel maioris vtilitatis. Unde diffiniturdiſpēſatō ſic ab hoſti. ꝙ ē iuris alleuiatō facta cū cauſe .ſ. ratōnabilis cognitōe ab eo qͥpoteſt. ꝙ ſi p̄lati abſqꝫ ratōabili cā. vel ſaltiꝫdubia pro ſola volūtate licētiā tribuant veniēdi contra leges. ſcd̓m Bern̄. in libro d̓ diſpēſatōe et p̄cepto: nō erūt diſpēſatores ſeddiſſipatores: ⁊ peccabunt ipſi diſpēſantes cūdiſpēſatis ſi eis vtuntur. Unde dominus dicit Luce. xij. Quiſputas eſt fidelis diſpenſator ⁊ prudēs quē cōſtituit dn̄s ſuꝑ familiaꝫſuam. Ubi tria notant̉ ī diſpenſantibꝰ. Primum ē fidelitas. vt ſcꝫ in diſpenſatōe habeat intentōem. ibi. fidelis. Secundum ponderoſitas. vt ſcꝫ conſideret cauſas mouentes⁊ qualitates ꝑſonarū. Unde diſpēſare quaſi diuerſa pēſare ſeu ponderare. ibi. prudēs.Tercium ē poteſtas. vt ſcꝫ in eo ī quo diſpēſat habeat auctoritatē: ⁊ ſuꝑ his cum quibꝰdiſpēſat habeat poteſtatē. ibi. quē cōſtituitdn̄s ⁊cͣ. ¶ Et nota ẜm Ray. ꝙ prohibet̉ etiam diſpēſatō: vbicūqꝫ nō pōt fieri ſine manifeſta declaratōe eccl̓e: ⁊ vbi nō ē iuſta cauſa diſpēſandi. j. q. vij. Tali. Aliquādo v̓o diſpēſatō ē debita: et hoc vbi iuſta cauſa ē diſpēſandi: que iuſta cauſa ml̓tiplex poteſt eſſe. vt. j. q. vij. Reqͥritis. §. niſi rigor. ⁊. c. ⁊. §.ſequēti. Et ꝙͣuis diſpēſatō ex iuſta cauſa ſitdebita. ⁊ peccet prelatus non diſpenſādo. vteſt ar. ij. q. v. Quanto. ī fi. tamē ſubditi nōhabēt ius petendi niſi forte ſupplicādo. Aliquādo diſpēſatio ē ꝑmiſſa. vt diſ. l. Si quispreſbiter. Et papa quidem in omnibus pure poſitiuis habet plenitudinē diſpenſandiEt ſic dicitur habere omnia iura in ſcriniopectoris ſui. extra. de conſti. licet. li. vj. ꝙͣtuꝫſcꝫ ad interp̄tatōem ⁊ diſpēſatōem. In aliqͥbus tamē nō conſueuit diſpēſare. Epiſcopiaūt diſpēſare pn̄t ẜm ꝯmunē opinionē doctorū. ī his que nō ſūt eis a iure ꝓhibita. extra. de ſen. excō. Nuꝑ. Et diſ. l. Miror ī glo.Que aūt eis ꝓhibeantur ⁊ pape reſeruēturin ꝑte habes ī p̄dicta glo. Et inde etiā ī. iij.ꝑte. ¶ Et nota ẜm Inno. ī glo. ſuꝑ. c. dilectꝰextra. de tempo. ordi. ꝙ epiſcopo nō licet diſpenſare ſuꝑ faciēdo. vt ſcꝫ aliquid faciat cōtra canones. niſi vbi ꝑmittitur ei a iure. extra. de cōſtitu. c. j. niſi contraria conſuetudine ⁊ p̄ſcripta eſſet ei derogatū. extra. de conſuetu. c. vltimo. Suꝑ eo aūt quod factum ēſemꝑ. poteſt diſpēſare vt tolleret̉. niſi prohibeat̉. ar. ad hoc. xxij. q. v. hoc videt̉. Dico ⁊forte meliꝰ ꝙ vbi ius concedit diſpēſationeꝫſimpliciter poteſt. Et ſic loquit̉ decre. extra

de ſen. exco. Iluꝑ. Si aūt diſpēſatō nō cōceditur a canone. nūꝙͣ epiſcopus poteſt diſpēſare etiā ſi ī canone inueniat̉ ꝙ papa diſpēſet. extra. de cōſāg. et affini. ꝙ dilectō. Quiacū epiſcopi debeāt ẜuare canones. nō debētcontra face̓: niſi expreſſe ꝯcedat̉. xxv. q. j. c.j. et ſequēti. Hec Inno. De diſpēſatōibꝰ quepn̄t fieri ꝑ epiſcopos. vide ī. iij. ꝑte. ti. de ſtatu ep̄oꝝ. ¶ Notādū etiā ꝙ corpus totū iuriscanonici. habet̉ ī qͣtuor libris .ſ. decreto. decretalibꝰ. ſexto ⁊ clemētinis. Compilator decretoꝝ fuit Gracianꝰ monachꝰ: qui opus illud edidit anno domī. Ac. vel circa. vt dicitPug. ij. q. vj. §. forma. Fuerūt ante hāc cōpilatōeꝫ quedā alie .ſ. iſidori. poſtea ÿuonisDiſtīguit̉ aūt ī tres ꝑtes. Nā pͥma continꝫcētū ⁊ vnā diſtinctōnes. ſcd̓a pars continettrigītaſex cauſas. quaꝝ q̄libet habet pluresq̄ſtiōes. ⁊ in. xxxiij. cauſa. Tercia queſtio cōtinet tractatum ſpecialē et prolixū de penitentia. qui ſic allegat̉ .ſ. de penitē. di. tali. etcōtinet ſeptē diſtīctōes. Tercia ꝑs intitulatur de ꝯſecratōe. et habet quīqꝫ diſtinctōes.Primꝰ qͥ fecit ibi lecturam fuit hug. qui nimis ſcrupuloſus fuit ī ſuis determinatōibꝰSꝫ glo. coīs eius ē Ioh̓. ſatis bona. Addidit tn̄ Bar. brix. q̄dā ad dictas glo. que corrigūt oppi. Iohā. vel melius declarāt. Poſtfecit ſolennē apparatū ſuꝑ eo. archi. qui dicitur Roſariū. Cōpilator v̓o decretaliū fuit magiſter Raÿ. magiſter ordīs p̄dicatorūad requiſitōem ⁊ iniūctōꝫ Grego. noni. anno dn̄i. Accxxx. vl̓ circa. et diuidit̉ liber ille ī qͥnqꝫ ꝑtes: ⁊ quelibet pars habet ml̓tostitulos: qui tituli exprimūt materias de qͥbus ibi agit̉. Et allegat̉ nō ꝑ ꝑtes ſed ꝑ titulos et capitula: et antiqͥtus an̄ titulū dicebat̉ extͣ .ſ. decretū. ſꝫ a modernis dimittit̉illud extra. ⁊ ſolū titulꝰ allegat̉ cū ca. Gloſeꝯēs eꝰ ſūt Bernardi. Sꝫ pl̓imi fecerūt apparatū ſeu lecturas ſuꝑ eiſdeꝫ. vt Inno. qͣrtusPoſti. ioh̓. an. nouella. iohā. de lignano. petrꝰ de ancharano. franciſcꝰ zamb̓. antho. debutrio. abbas d̓ ſicilia et alij. ¶ Sextū libꝝꝯpilari fecit Bonifa. viij. Anno dn̄i. Accc.vel circa. qui dicit̉ ſextꝰ. qꝛ ſequit̉ ad. v. libros decretaliū: et hꝫ titulos ⁊ capitula ſic̄decretales. ⁊ ẜm illū ordinē: nō tn̄ oēs illostitulos hꝫ. Unde de mr̄imonio paꝝ ibi agit̉Glo. ꝯīs eꝰ ē Iohā. an. qui etiā ſuꝑ eo fecitapparatum in nouella. Archidÿaconꝰ etiaꝫfecit apparatū. Domīcus de ſancto geminianō notabiliter ſcripſit et alij multi. ¶ Quartꝰ liber dicūt̉ clemētine: ex eo ꝙ ſūt ſub clemēte in cōcilio dienēſi edite. pꝰ modicū tp̄sa ꝯpilatōe ſexti. Clemēs tn̄ morte p̄uentusnō promulgauit eas: ſꝫ Iohā. xxij. ſucceſſoreꝰ. Dabet titulos ẜm ordinē decretaliuꝫ: ſꝫnō oēs illos. Allegat̉ ꝑ titulos et capitula.