Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
242
Einzelbild herunterladen
 

SextusTitulus

ritōnes fiunt operatōnes bonoꝝ angelo ignorātibꝰ etiā ip̄is mortuis. ſic̄ etiā viui alijs aliqn̄ viuētibꝰ in ſomnijs apparēt igͦrantibꝰ eis: ſicut forte accidit in apparitōnebt̄i nicolai. ꝯſtantino dormiēti ad ꝓhibēdūnecē triū īnocētū viuētiū. Et apparitō etiābt̄i ambroſij. officiatō eiꝰ ad exequias bt̄imartini. angelū fuit in forma eius. ip̄ecorporaliter remā ſit mediolani. qd̓ tn̄ ipſe ignorauit. Qd̓ etiā legit̉ de frequēti apparitōne xp̄i aliquibꝰ ſanctis. vt beate katherine de ſenis alijs. magis videt̉ credibile qd̓ fuerit angelū xp̄i ꝑſonā repn̄tantē.ꝙͣ ꝑſonā ꝓpriā xp̄i. Sicut etiā angelꝰ apparebat loquebat̉ moyſi ī ꝑſona dei. Ul̓ etiam hoc poteſt fieri oꝑatōeꝫ angeloꝝ maloꝝ ad decipiendū hoīes. Sicut ẜm vnā expoſitōꝫ augꝰ. habet̉. Reg. xxviij. de ſamuele mortuo apparēte ſauli. quē dicit augꝰ. fuiſſe dÿabolū in forma ſamuelis. vt habeturxxvj. q. v. Nec mirum.Titulus ſextus de cauſis peccatoꝝ et aīepaſſionibꝰ. De triplici cauſa peccati. ſcꝫignorātia. fragilitate. malitia. Capi. I.Vm dictuꝫ ſit ſupͣ peccatū ē dictuꝫvel factū vel cōcupitū ꝯtralegē dei. om̄e qd̓ fit. cauſāhabet: ideo vidēdū ē de cauſa pct̄i. Cauſa aūt pct̄i poteſt eſſe triplex .ſ.interior. exterior. inferior: qꝛ triplicē cauſam reꝑimꝰ in pct̄o pͥmoꝝ parentū. Cauſainterior eſt rato et ſenſualitas. que figurat̉ adā et euā. Cauſa exterior fuit antiquusſerpens pomū. Et de his duobꝰ habes. divj. Teſtamētū. Cauſa inferior .i. peccatumibi etiā cucurrit. fuit cauſa pct̄i gule que .ſ. mētis elatō. que p̄ceſſerat in mēte ip̄o ẜm augꝰ. Unde dicit̉. diſt. xxxv. Sextadie. gulā fuiſſe primā p̄uaricatōeꝫ. intelligē eſt de pct̄is exterioribꝰ. Et qꝛ extra pͥmūpeccatū. om̄ia alia poſſūt dici. peccata etpene pct̄i. Ideo de pct̄o ī gene̓ agit̉ in iſtama ꝑte. vbi tractat̉ de penis. Cauſa at̄ īterior pct̄i iterū poteſt eſſe triplex ẜm tho. prima ſcd̓e. q. lxxv. em̄ peccatum ꝯſiſtat inactu. pͥncipiū hūanoꝝ actuū ſit ſenſitiuꝰappetitꝰ ītellectꝰ. affectꝰ ſiue volūtas. Sicpct̄m poteſt cauſari a ſenſualitate. volūtate ratōe. Sicut em̄ ex iuditō ratōis voluntas mouet̉ in aliqͦd ẜm ratōꝫ. ita etiā paſſione ſenſus. appetitꝰ ſenſitiuꝰ in aliqͥd inclinat̉: inclinatō interdū trahit volūtatemratōeꝫ. Et qꝛ cauſa pct̄i eſt aliqd̓ bonū apparēs motiuū defectu debiti motiui .ſ. regule ratōnis vel legis diuine. Ip̄m motiuum

qd̓ eſt apparēs bonū ꝑtinet ad apprehenſionēſenſus appetitū. ip̄a aūt abſentia debite regule. ꝑtinet ad ratōꝫ nata eſt hmōi regu ꝯſiderare. Sꝫ ip̄a ꝑfectō volūtarij actuspct̄i. ꝑtinet ad volūtatē. ita ip̄e actꝰ volūtatis p̄miſſis ſuppoſitis eſt quoddā pct̄m.Et ꝙͣuis iſta tria coīter aliquo ꝯcurrātin peccato mortali. tn̄ ẜm aliqd̓ hoꝝ ē magis cauſa pͥor ad actū pct̄i qd̓ ꝯmittit̉. ẜmhoc dicit̉ qͥs peccare. vel ex ignorātia ꝑtinet ad defectū ratōnis. vel ex malitia quodꝑtinet ad inordinatōeꝫ volūtatis. vel ex infirmitate ſiue paſſione. qd̓ ꝑtinet ad inordinatōeꝫ ſenſualitatis in qua ſunt paſſiones.Unde gregꝰ dicit. de pe. diſt. iij. Peccatū tribus modis ꝯmittit̉. aut em̄ peccat̉ ignorantia. aut infirmitate. aut ſtudio .i. malitia.Ꝙtū ad primū .ſ. de pec. §. j.cato ex ignorantia. dicit augꝰ. xv. q. j. Meri bto. ſūt peccata neſcientium. Sed notatriplex ignorātia poteſt reperiri ī actu peccati. tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxvj. Prima eſt neſcit̉ id ſcit eſſe ꝓhibitū. cōſequēs ma: puta fornicat̉ quis neſciēs fornicatōnem eſſe pct̄m. hec dicit̉ ignorātia iuris.Scd̓a eſt ſcit qͦs aliquē actū eſſe ꝓhibitū malū. ſed neſcit hoc agit eſſe illū actumvt quis ſciēs adulteriū eſſe pct̄m. accediad vxorem alienā. quā putat ſuā. vt Iacobad lÿam. vel occidit hominē quē putat ferāEt hec dicitur ignorantia facti. Et hec nonexcuſat a peccato. ſi datur opera rei illicite. Sicut nec lamech excuſatur ab occiſione chaÿm. xv. q. j. §. Sed obicitur. Aut etiam ſi adhibet̉ debita diligētia. Undeexcuſaret̉ qui dÿabolū adoraret ſubito apparētē ſub angelo lucis. vt dicit̉. xxviij. q.. §. j. in glo. Tercia ignorātia eſt ſcit qudem id qd̓ quis agit eſſe peccatū in vniuerſali: puta. nullā fornicatōeꝫ eſſe ꝯmittendāet etiam ſcit eſſe fornicatōeꝫ: ſed non cognoſcit in ꝑticulari illū actū qui eſt fornicationon eſſe faciendū. obnubilatus paſſione vl̓habitu vitioſo et hmōi. vt actualiterſideret et intelligat id quod agit eſſe maluꝫIſta ignorātia reperit̉ in omni peccato. vn̄de ph̓us dicit. omnis malus eſt ignoransEt ꝓuer. xiiij. dicitur. Errant qui operāturmalū. Et diſt. xxxviij. Ꝙͣuis dicit̉. Non niſirerū ignorantia poteſt errare. pro vero qppe approbat falſum. quod erroris eſt ꝓpriū.Dec igit̉ non eſt cauſa peccati: ſed aliquidꝯſequēs ad cauſā .ſ. ad paſſionē vel habitū īclinātē ad peccatū. Scd̓a etiā ignorātiaeſt cauſa pct̄i: ſed cōcomitanter ſe habet adip̄m. Ande reſtat. tm̄ pͥma eſt cauſa pct̄i:prout nūc loquimur: quia tollit ſciētia ꝓhibentē actū peccati. Et hec ignorātia niſi ſitaffectata excuſat a tanto. etſi non a toto: ſi