Citulus .xvij.Capitulū vnicū

Si conſuetudo generalis eſt. tunc lex nouaſuperueniēs ſibi cōtraria ei p̄iudicat et eamabrogat ſeu derogat. licet de ip̄a non faciatmētionem. argu. de ꝯſtitu. licet. lib. vj. Ibi .ſ.locorum ⁊ ꝑſonaꝝ ſingularium ⁊cͣ. a cōtrario ſenſu. Et hoc ibi notat Ioh̓. an. quia illd̓qd̓ ꝯn̄iter tenetur. princeps nō p̄ſumit̉ ignore. vt. ff. de teſt. mil. l. cōi. Et quia al̓s tl̓isgeneralis nihil oꝑaret̉ qd̓ non eſt dicenm. ar. xix. di. Si romanoꝝ. Si v̓o ꝯſuetueſt localis ſiue ꝑticl̓aris. tūc alia lex ſuꝑniens habꝫ clauſulā derogatiuā conſuetuii. videlicꝫ vl̓ exp̄ſſe improbādo ꝯſuetudiin inducēdam. vel ſimpliciter ꝯͣriaꝫ cōſuedineꝫ tollendo: qꝛ tūc intelligit̉ de inductainducenda in futuꝝ. et tūc lex tollit ip̄amſuetudinē. vt de cenſi. ꝙͣꝙͣ. lib. vj. Et ita inligit Ber. illā legem. ff. de ſepul. vio. l. iiij.diuus. Et de fide inſtru. paſtoralis. et Arid̓. ⁊ Io. an. de conſtit. c. j. li. vj. Aut nō haet clauſulam derogatiuā ꝯͣ cōſuetudinē inuctam. et tūc nō tollit eaꝫ: vt notat Inno.t ē hodie exp̄ſſū de ꝯſti. c. j. li. vj. Fallit vbiſuetudo localis eſſꝫ ẜm ius ꝯn̄. ꝯtͣriū ſcd̓oiri. vt notāt Io. an. de conſti. c. j. ⁊ Archid̓.x fil. p̄ſ. c. j. libro. vj. Si v̓o lex p̄cedit cōſueudineꝫ et conſuetudo ſequit̉: tūc aut lex p̄edēs habet clauſulaꝫ derogatiuā conſuetuini. vt qꝛ ꝓhibet ī futuꝝ ꝯtrariaꝫ cōſuetuinem introduci. vel tollit ſimpliciter ꝯͣriaꝫſuetudinem vt dictū eſt: ⁊ tūc p̄iudicat cōuetudini ſequēti. ita ꝙ cōſuetudo ſequēs nōpalet. vt. C. de cenſi. l. eos. extͣ. eo. non putajus. li. vj. ẜm Io. an. Sed Pet. de ancha. dīclicet tollat cōſuetudineꝫ inductā. tn̄ ſi conuetudo cōtra talem legē duret. ita vt ſit precripta ⁊ nō rationabilis: adhuc tollet taleꝫegeꝫ. Io. de imo. in cle. dicit. ī aliquibus hr̄eocū dictū IIo. an. in aliqͥbꝰ alijs dictū Petri.i at̄ p̄dicta lex non habꝫ clauſulā derogatiuam cōſuetudini: tūc aut eſt rationabilislut irrationabilis. Si ratōnabilis nō tollitegem. Et dicit̉ irratōnabilis. vt quia eſt ꝯtͣus. per quod leditur ordo iudiciariꝰ. vt eo.ti. ad noſtrā. vel ꝑ quod diſrumpit̉ eccleſiaſtica diſciplina: vt eo. ti. cum inter. vel qꝛ eſtoneroſa eccl̓ijs. eo. ti. cū inter. vel qꝛ eſt ꝯtrapublicā vtilitatē ꝯn̄eꝫ. et talis cōſuetudo nōderogat canoni vel legi. vt. viij. di. mala conſuetudo. Et rō eſt. qꝛ ſicut iuramentū nō eſtbinculū iniquitatis. nec debꝫ admittere peccatum. al̓s non valet. vt. xxij. q. iiij. inter cecera. Ita nec pͥuilegiū nec ꝯſuetudo nec ꝯſtitutio nec preſcriptio nec etiaꝫ appellatio ẜmHoſti. Ad hoc cōcordat ꝙ notāt Hoſti. ⁊ Io.an. de elec. ꝑ venerabilē. dicētes. ꝙ ꝯſuetudobel ſtatutū ꝙ cōmittētes furtū vel hoīcidiūdel ſil̓e crimen. ī pecunia tm̄ puniāt̉. ſūt irracōnabilia: qꝛ nihil aliud eſt ꝙͣ hoīes vena-

litati exponere. vel incitare hoīes ad cōmittēda pct̄a. Tales em̄ minꝰ timēt penā pecuniariā. ꝙͣ timent ſuſpendiū vel aliā morteꝫ.illa gͦ non ſūt tenenda neqꝫ ẜuanda. de offi.or. dilectꝰ. ⁊. c. fi. Dicit etiā Hoſti. ī ſūma. depe. ⁊ re. quibꝰ ⁊ qualiter. ꝙ ꝯͣ pct̄i correptōeꝫnō currit p̄ſcriptio vel ꝯſuetudo vel diſuetudo. ¶ Si at̄ cōſuetudo ſit rationabilis: tuncaut eſt p̄ſcripta aut nō p̄ſcpͥta. Si p̄ſcripta.tūc derogat iuri poſitiuo ⁊ etiā iuri gentiū.vt de ꝯſue. c. vlti. Et cū generalis eſt ꝯſuetudo. tūc generaliter ⁊ vbiqꝫ derogat. vt. ff. d̓ legibꝰ. l. de qͥbꝰ. §. Inueterata. Si v̓o ſit ꝑticularis ꝯſuetudo ſeu localis. tūc ī illo loco tm̄cōſuetudo tollit legeꝫ. Sic loquit̉ lex. ff. cōiapre. l. venditur. et di. xj. cōſuetudinis. Si at̄nō eſt p̄ſcripta conſuetudo. tūc non derogatlegi. vt ī. c. cumana. de elect. Et hoc etiā exp̄ſſe dr̄ de cōſue. c. vlt. Dīc etiā Hoſti. ꝙ q̄ ſitcōſuetudo rōnabilis vel nō. relinquit̉ ꝯſilioiudicis. Idem etiā dicit ꝙ conſuetudo q̄ eſt ꝯͣpotū vel ꝯͣ religionē. nō valet nec tollit legē:de ſta. monach. cum ad monaſteriū. Ideꝫ dīcꝙ lex vel canon ꝯtinēs p̄ceptū vel ꝓhibitōꝫ.nō pt̄ tolli ꝑ ꝯſuetudinē: qd̓ tn̄ nō videt̉ ſimpliciter veꝝ. ſed de his q̄ comp̄hēdūt p̄ceptūvel ꝓhibitōeꝫ legis diuine. nō at̄ in pure poſitiuis. Nam rogatōnes qͦ ad ieiuniū et qͦ adferiādum ponunt̉ ī p̄cepto. de cōſe. di. iij. rogatōnes. et cum ab oībꝰ dr̄ p̄ceptū illd̓ eē abrogatum ꝑ cōtrariā conſuetudinē. Itē ſicutlegem. et ſi non generalem tn̄ ſpālem pt̄ ſibifacere vnuſqͥſqꝫ ppl̓s: et ī hoc d̓r pͥnceps conſentire. lꝫ etiā poſſꝫ illā ignorare. Eadē rōnept̄ ſibi cōſuetudinē facere ꝑticl̓areꝫ ⁊ rōnabilem. qꝛ princeps nūꝙͣ vult facta ratōnabilia impedire ſꝫ potiꝰ approbare. Et ꝙͣtum adcōſuetudinē generaleꝫ vel ꝑticl̓arē introducēdā. credit Heinricus p̄dictꝰ. ꝙ ſcīa p̄ſumpta ⁊ tolerātia principis ſufficiat: inducensglo. B. brix. di. iiij. §. leges. Ꝙ cōſuetudo rōnabilis p̄ſcribi pt̄ ſine ſcīa principis. licꝫ Io.et Inno. ⁊ Hoſti. ⁊ Archi. ꝯͣriū videāt̉ ſentire: ſed male dicit He inricꝰ. ⁊ primaꝫ opinionem magis approbat.¶ Titulus decimuſſeptimꝰ de lege canonica.Capitulū vnicū ī ꝗͥ agit̉ de p̄ceptis eccl̓ie.de reſcrip. de decretis. de decretalibus epiſtolis. et de autoritate doctoꝝ.Ex humana diciturius poſitiuū ſcriptūNā ſi nō ē ſcriptū. dr̄ ꝯſuetudo vt dictū ē. Ipſa at̄ lex hūana ſi nō ē iuſta. ꝙͣuis large dicat̉ lex. īqͣtū ab aliqͦ hn̄te autoritatē ꝯſtituitur. ꝓpt̓ qd̓ dr̄ Iſa. x. Ue q̄ cōdūt leges iniqͣs.nō tn̄ ꝓpͥe eſt lex. qꝛ nō ligat .i. nō obligat adſui obſeruātiaꝫ. Si at̄ iuſta a deo inſpirante