Titulus octauꝰCapitulum Primum
Tditulus octauus de peccato originali.Capitulum primū de cauſa peccatioriginalis et eius pena.Oſt tractatū de cauſis peccatorū. et dediffinitōnibꝰ. et diuiſionibꝰ. ⁊nocumētis eoꝝ. Nunc videndū eſt de ip̄is peccatis. ẜm illādiuīſionē qua primo diuidūtur. qꝛ .ſ. pct̄orūaliud originale. aliud actuale. Et hoc diuiditur in mortale et veniale. et de ſingulis horūdicendū eſt. Et primo d̓ originali. ¶ Eſt aūtpeccatū originale. peccatū cū quo naſcunt̉hoīes. de quo Augꝰ de ꝯſe. di. iiij. ſic ait. Firmiſſime tene ēt nullatenus dubites. oportethoīem qui ꝯcipit̉ ꝑ ꝯcubitū viri et ml̓ierisnaſci cū peccato originali. et ꝓpter hoc puerimox nati deferuntur ad baptiſmū. tanꝙͣ abaliqͣ infectōne culpe abluēdi. Sic fatet̉ fidescatholica. et ꝯͣriū tenere eſſet hereẜ pelagiana. vt dicit. b Tho. pͥma ſecūde. q. lxxxij. Eſtaūt pct̄m originale ẜm Tho. q. vbi ſupͣ. qͥdāhītus innatus ꝑ vitiatā originē. ſeu quedaminordinata diſpoſitō nature. q̄ hꝫ rōnem culde inꝙͣtum ꝓcedit a primo ꝑente. Et hꝫ tl̓ishītus aliqͥd priuatōnis. et aliqͥd poſitionis.ſicut egritudo. Formalit̓ em̄ eſt defectus ſeuuatō originalis iuſticie. Dr̄ aūt originalisiuſticia. illa rectitudo in qͣ fuit creatꝰ primꝰp̄. ex qua mēs ⁊ rō deo ſubdita erat. ⁊ viresnferiores rōni. et corpus ſpūi. Qd̓ donū oriinalis iuſticie erat. vt accidens ſpēi hūane.nō ex prīcipijs nature cātum. ſꝫ diuino munere collatū pͥmo ꝑenti. vt trāſfundenduꝫ inpoſteros. cū natura hūana q̄ poſtea ī ml̓tisoīcata tota erat ī ip̄o. An̄ ꝑ ſuū pct̄m actuale vitiata et ablata ip̄a originali iuſticia.eius oppoſitū vt accides ſpēi hūane .ſ. pct̄morigīale. ꝑ ꝓpagatōem trāſmiſit in poſteroscū natura. Generat em̄ hō ſibi ſil̓em in ſpecie. etiā ꝙͣtū ad accidētia ꝓpͥa ſpēi. nō ꝙͣtumad accidētia indiuidualia q̄ ꝑtinēt ad actōesꝑſonales. Nō em̄ muſicus generat muſicuꝫ.Et hinc ē ꝙ ſolū illud pct̄m pͥmoꝝ ꝑentumraducit̉ ⁊ non alia. nec etiā alioꝝ hoīm. qꝛolū ꝑ pͥmū pct̄m ſublatū ē bonū nature. qd̓rat ꝑ originē nature tranſductū. Per aliab̓o peccata ſubtrahit̉ bonū gr̄e ꝑſonalis. qd̓nō trāſit ad poſteros. Sil̓r nec pnīa pͥmi parētis. nec eius ſcīa nec alioꝝ hoīm traducūtur. qꝛ ꝑtinēt ad actōnes ꝑſonales. ſeu ſuntaccibētia indiuidualia. ¶ Materialit̓ aūt ēpct̄m originale ꝯcupīa. que (vt dicit Augꝰꝑuulos facit habiles ad ꝯcupiſcēdū. ⁊ adultos actu ꝯcupiſcētes. Et dr̄ hic ꝯcupiſcentiainordinatō potentiaꝝ aīe. que in hoc attendit̉. ꝙ inordīate ferunt̉ in bonū ꝯmutabile.
Peccatum aūt iſtud originale traducitur aprimo ꝑente. ꝑ generatōnis actiuā virtutein hoīes. de qͦ apl̓us ad Ro. v. ꝑ vnū hominēpct̄m intrauit. et ꝑ pct̄m mors. j. q. iiij. Iamitaqꝫ. Pro cuius declaratōne eſt ſciendū ẜmTho. pͥma ſcd̓e. q. lxxxj. ⁊ ſuꝑ epl̓am ad RoTū oēs hoīes ꝯueniāt in natura hūana quātraxerūt ex Adam. ⁊ ſic dici poſſint vnꝰ hō.ſicut vna ciuitas dr̄ vnū corpus. Unde ſcd̓mPorphi. ꝑticipatōne ſpēi plures hoīes ſuntvnus hō. hinc eſt ꝙ ſicut diuerſa corꝑis mēbra ſūt ꝑtes vnius ꝑſone ꝑticularis. ita oēshomīes ſūt ꝑtes et qͣi mēbra nature hūane.Sicut actus pct̄i exercitus ꝑ aliqd̓ mēbrū.puta ꝑ manū vel pedē. nō eſt volūt arius volūtate manꝰ. ſꝫ volūtate totius hoīs. vn̄ homicidiū vel aliud ꝯmiſſū ꝑ manū nō īputaret̉ ei ad culpā. ſi ꝯſideraret̉ manꝰ vt ſeꝑataa corꝑe. ſed ꝓut ē aliqͥd hoīs motū a volūtate ipſius. Ita inordinatō iſta nature q̄ dicit̉pct̄m originale. nō volūtaria volūtatē huiꝰvel illiꝰ deriuati ex adā. ſꝫ volūtate ip̄iꝰ ade.qui mouet oēs hoīes deſcēdentes ab eoꝑꝓpagatōem motōne generatōnis. ſicut volūtasvniꝰ ꝑſone mouet oīa mēbra ad pct̄m. et ſictalis inordinatio nature hꝫ rōnem culpe inoībꝰ ad qͦs ꝑueīt. inqͣtū ſint ſuſceptiui nature īfecte culpa ꝑ adā. Et ſicut pctm̄ actualeqd̓ ē pct̄m ꝑſone tͣhit̉ ad ſingula mēbra peraliquē actū ꝑſonalē. ita pct̄m origīale tͣhit̉ad ſingl̓os hoīes ꝑ actū nature. qͥ ē generatio. Et ſic in ꝓceſſu pct̄i originalis. ꝑſona .i.adā infecit naturā .ſ. hūana. ſꝫ poſtmodū inalijs natura vitiata infecit ꝑſonaꝫ. dū .ſ. genugo imputat̉ in culpā nature vitiū. ꝓptervolūtatē pͥmi ꝑentis. Ꝙͣuis em̄ aīa huiꝰ velilliꝰ hoīs n̄ fuerit ẜm ſeminalē rōem in adāpeccāte ſicut in pͥncipio effectiuo. eo ꝙ ſemēcorꝑale ꝙ ex adā traducit̉. ſua v̓tute non p̄tcāre aīam rōnalē. fuit tn̄ in ip̄o ſicut in pͥncipio diſpoſitiuo. qꝛ ſemē ex ip̄o trāſductumdiſponit ad aīe ſuſceptōem. Et ſic ip̄a aīa cūinfundit̉ corꝑi tūc maculat̉ culpa origīali.Eſt aūt ip̄m peccatum.§. j.originale vnū in eſſentia. ſꝫ ml̓tiplex in effectu. ꝓpter qd̓ pͣs. pͣs. l. Ecce iniquitatibꝰ ꝯceptus ſū. in plurali. ex eo videlꝫ ꝙ inficit plures potētias aīe. vt voluntatē ꝯcupiſcibilē.iraſcibilē. tū etiā. qꝛ in ip̄o v̓tualit̓ p̄exiſtūtom̄ia pct̄a actualia. ſicut in quodā prīcipioParticipat̉ at̄ eqͣlit̓ ab om̄ibꝰ. Et ꝙͣuis vnꝰſit ꝓnior ꝙͣ alter ad ꝯcupiſcendū. vel iraſcendū. et hꝰ. hoc nō ꝓcedit ex rōne pct̄i originalis. cū eqͣliter in om̄ibꝰ ſoluat̉ et tollat̉ originalis iuſticia. et eqͣliter in om̄ibꝰ ꝑtibꝰ inferioribꝰ aīe ſibi relinquētur. Sꝫ accidit hocex diuerſa diſpoſitōne potētiaꝝ. Nā aliq̄ vires aīe ſūt fortiores in vno ꝙͣ in alio. ꝓpt̓ diuerſas corꝑis ꝯplexiones. ſoluto at̄ vincl̓o