CitulusDecimū ſoctauus

libro ethimologiaꝝ et noīa earū. Et hn̄turom̄ia in decretis. di. ij. ꝑ totū. Un̄ in pͥncipioeius dicit. Cōſtat aūt ius quiritū. ex legibꝰex plebiſcitis. ex iuris ꝯſultis. ꝯſtitutōnibuspͥncipū. edictis ſenatoꝝ et prudentū rn̄ſis. ⁊ſingulas hoꝝ deſcribit. ¶ Lex ẜm Iſido. eſtꝯſtitutio ppl̓i. qua maiores natu ſimul cumplebibꝰ aliquid ſanxerūt. di. ij. lex. Ubi dicitArchi. ꝙ lex aliter ſumit̉ hic. aliter ſupͣ. di. jNam hic ſumit̉ ſtricte ꝓut eſt ſpēs iuris quiritū. Supra aūt ꝓut ē genus ad eſſe ius ſcriptū. Conſtitutio populi dicit hic glo. Olimppl̓s ſtatuit leges. ſꝫ hodie trāſtulit pt̄atemin imꝑatorē. vt inſtitu. de iu. na. §. ſed quodprincipi. Uel ꝙ hodie etiā ppl̓us p̄t legē ſtatuere. ⁊ ꝙ dicitur in dicta. l. trāſtulit .i. ꝯceſſit. Addit hic Archi. Dicunt quidā ꝙ populus hodie non p̄t ꝯdere legem. ar. ad hoc. C.de legi. l. vlti. Alij vt La. dicūt ꝯtra .ſ. ꝙ populus p̄t auferre aucͣtem imꝑatori. ſꝫ om̄eseccleſie nō poſſent tollere aucͣtoritatē pape.Et ratio eſt. quia papa nō habet auctoritatem ab eccleſijs. ſed eccleſie ab eo. ar. di. xxj.ꝙͣuis. Ex dominica em̄ iuſſione ⁊ ꝯciliorumauctoritate. papa habet ſuam iuriſditōnem.et non ex trāſlatione populi ſicut imꝑator.extra. de elec. ſignificaſti. Et dicūt hi quo adpoteſtatem trāſlatam. ꝑ populū in imꝑatorem ꝯbendi legem. ꝙ populus p̄t reuocareiſtam pt̄atem cum vult. ſicut iudex qui delegat. quia ꝓprietas apud eū remāſit. Nec obſtat illa. l. vlti. C. de legi. qꝛ ibi illud ſoli nonexcludit ppl̓m. ar. xv. q. vij. §. ſolus. Sed tale eſt ac ſi diceret. Soli principi .i. nulli alijſoli. Nec obſtat extra. de offi. dele. ſuꝑ queſtionum. et in. c. venerabili. qꝛ illa iura loquūtur in delegato. In alio forte ſecus. vt. ff. deoffi. pre. l. vltima. hec Archi. Maiores natu.glo. Maiores natu dicunt̉ nobilitate. dignitate. antiquitate. ſcientia. vt. ij. q. vij. querēdum. Addit Archi. ꝙ hic magis ꝓprie dicit̉nobilitate. ¶ Plebiſcita ſunt. que plebes tm̄ꝯſtituūt. ⁊ vocātur plebiſcita. eo ꝙ ea plebsſciat. vel ꝙ ſciſcitat̉ et rogat vt fiant Iſido.di. ij. Glo. ibi. Plebiſcita prima facta fuer̄tꝓpter diſcordiam inter nobiles et plebeios.vt. ff. de orig. iu. l. ij. Addit hic Archi. ꝙ quodam tꝑe receſſit plebs romanorū a patribꝰin montē auētinū. et ibi ſtatuta ab ea vocata ſūt plebiſcita. ſcita .i. ſtatuta plebis. vel qꝛeius ſcientia ⁊ ꝯſenſu ſtatuebātur. Eſt ergoplebiſcitū ius. quod plebs magiſtratū interrogante veluti tribuno cōſtituebat. Et heclex ꝓ bono pacis fuit obſeruata. ꝑ. l. orteſiā.vt. ff. de orig. iu. l. ij. ¶ Senatus ꝯſultum. ēꝙ tm̄ ſenatores populis ꝯſulendo decernuntIſido. di. e. Dicit hic Archi. in Roſa. ꝙ cumpopulus romanꝰ ita eſſet auctus. vt in vnūꝯuenire non poſſet: cauſa legis ſāciēde viſū

eſt ſenatum vice populi cōſuli. vt inſtitu. deiu. na. §. ſenatus. Ubi dicitur. ꝙ ſenatuſconſultuꝫ eſt. quod ſenatus iubet atqꝫ ꝯſtituitẜm Lau. Et ſicut totus ppl̓us interrogabat̉qn̄ ꝯſul legem ferebat ad ppl̓m. ita ſenatoresinterrogabātur vice populi. qn̄ cōſul legemferebat. et ita eoꝝ ꝯſenſu ſenatuſcōſultū vocatum eſt Hug. Erant aūt ſenatores centuꝫnumero. et dr̄ ſenatus a ſenectute. Iſti electi ſunt a romulo centuꝫ. et a ppl̓o centumQui ob etatem ſenatores ob ſimilitudinē cure pr̄es dicebātur. Uel ſenatus a ſinēdo dicebātur. qꝛ ſenatores facultatē eligendi dabātNam ſine licētia eoꝝ nulli licebat magiſtratum aliquē facere .i. offitiū. Et ſenatus etiādicebat̉ locus in quo ꝯueniebāt ſenatores.¶ Conſtitutio vel edictū eſt. qd̓ rex vel imperator ꝯſtituit vel edidit Iſido. di. e. Ubi dicit Archid̓. Rex .ſ. tm̄ Nā reges prius legestulerūt. ff. de orig. iur̄. l. ij. lau. Uel dic ꝙ idieſt rex et imꝑator. ſed rex anteꝙͣ coronet̉. Etidem ē ꝯſtitutio qd̓ edictū. licet edictū poſſitdici tm̄ in p̄cipiēdo. dicunt̉ etiā edicta p̄toꝝ.vt dic̄ Io. q .ſ. p̄tor ius ciuile corrigēs vl̓ ſuꝑplēs vel ꝯfirmās ī ābone poſita ſiue ſcriptapublice ꝓponebat ẜm Pug. ¶ Reſpōſa ſuntque iuriſcōſulti rn̄dere dicūtur cōſulentibꝰ.vnde et rn̄ſa Pauli dicta ſunt. Fuerunt em̄quidā prudētes et arbitri equitatis. qui inſtitutōnes iuris ciuilis ꝯpoſitas: ediderunt.quibꝰ diſſidentiū lites ꝯtentioneſqꝫ ſopirentIfido. di. e. Archi. Rn̄ſa .i. ſentētie eoꝝ quibus ꝑmiſſum eſt iura cōdere. Conſulti quibꝰdatū erat ius rn̄dendi. Conſulentibꝰ ſuꝑ aliquo articulo vel interp̄tatione alicuius iuris. Ediderūt .i. expoſuerūt et interp̄tati ſūtinſtitutōnes ꝯpoſitas ab alijs. ¶ Quedā leges dicūtur ab his qui ediderūt eas. vt ꝯſulares tribunitie. iulie. cornelie. Naꝫ et ſub octauiano ceſare ſuffecti. ꝯſules papius ⁊ pōpeius legem tulerūt. que a nomībꝰ eoꝝ papia et pompeia nūcupant̉. continens pr̄mpremia pro ſuſcipiendis liberis. Sub eodemimꝑatore falcidius tribunus plebis legē fecit. ne quis plus extraneis in teſtamēto legaret. ꝙͣ vt quarta ꝑs ſuꝑeſſet heredibꝰ. ex cuiꝰnoīe lex falcidia nominata eſt. di. e. archid̓.Conſulares. Cuꝫ romani ferre non poſſentſuꝑbiam regum: conſules fecerunt. et editeleges ab illis ꝯſulibꝰ: ꝯſulares dicūtur. Tribunitie. Cum quadam vice populus romanus a patribꝰ receſſiſſet. fecit ſibi tribunos.qui .ſ. preeſſent alijs. et leges facte ab his dicuntur tribunitie. Et dicitur tribunus a tribuendo iura vnicuiqꝫ. vel a tribu .i. ppl̓o cuip̄erat. Uel quia ppl̓s diuiſus fuit in tres partes. ⁊ qͣlibet ꝑte tribuni. Suffecti .i. ſubſtituti. Qui em̄ in locum conſulū ante finem ſuioffitij decedentiū ſubſtituebātur: dicebātur