CapitulūVnicum

et feſta ab eccl̓ia. ⁊ fideles paꝝ deuotōi ſe dātdiebꝰ feſtiuis. et bix laborādo viuere poſſintpauꝑes. Idē dicendū de tota hebdomada paſche. q̄ ponit̉ celebrāda ī. c. ꝓnūciādū. Ide deieiunio. xl. qd̓ fuit ſtatutū ab eccl̓ia inchoari a clericis pͥma die pꝰ quinqͣgeſimā. diſ. iiij.Statuimꝰ. ⁊ tn̄ nō obẜuat̉ a clericis. ſꝫ ꝯn̄iter incipiūt qͣdrageſimam qn̄ laici .ſ. qͣrta feria. Nec dicit Gratianꝰ eos eſſe trāſgreſſorescanonū. et hoc quia eſt abrogatū per ꝯͣriaꝫꝯſuetudinem. di. iiij. §. leges. Ꝙͣuis gͦ iſta etſimilia obuient canonicis ſtatutis aliquibꝰ.tn̄ quia non omnibꝰ obuiāt ſed ab aliqͦ tolerātur. vt ab iſta decretali de ꝯſue. c. vlti. quepult ꝙ vincat legem etiaꝫ canonicā. cum eſtōnabilis et p̄ſcripta: ideo valent. ⁊ ſine preudicio ſalutis ſeruari poſſunt. Hic tamēnagna diligentia habenda eſt in iudicando.t nō defacili aperiat̉ via trāſgreſſionis ornationū eccleſiaſticarū. Nec etiaꝫ condemet̄ quis leuiter de mortali in hmōi ꝯſuetuinum obſeruatione. ſicut eſt de feſto Innoentū. de feſto. s Silueſtri. et hmōi que cōier abierūt in diſuetudineꝫ. vbi tn̄ ſeruant̉.īno cuſtodienda ſūt: qꝛ ab eccl̓ia inſtituta.Similiter de ꝯſuetudine q̄ eſt ī multis locis.y ī ſabbatis ⁊ in vigilijs magnaꝝ ſolennitatum. hoīes laborēt vel vendat uſqꝫ ad terciāhoraꝫ noctis. vt barbitonſores plꝰ facientesxercitij illa die ꝙͣ tota hebdomāda. Et vid̓oſſe tolerari. cum qͣi ī recompenſatōꝫ huiꝰō laborent ī ſero feſti uſqꝫ ad mediā noctē.d̓ tn̄ de iure poſſent. qꝛ de veſꝑa ad veſperā.ſero mādat̉ celebrari. de ꝯſecͣ. di. iij. ꝓnūcindum. Sed nullo mō tolerari debēt nec exuſat a pct̄o. ꝙ de cōſuetudine immo corrutela eſt. nō ꝯn̄icēt hoīes niſi ī virili etate vl̓uelle cum ſūt nupte: cum debeant ꝯfiteri ⁊n̄icare om̄es. poſtꝙͣ ꝑuenirēt ad vſum ratinis. Sil̓iter et vidue. ꝙ de more pr̄ie ſtēt ꝑnenſes. ꝙ nō vadāt ad eccl̓iaꝫ ad diuina officia pꝰ mortē viroꝝ. excuſari non pn̄t. Sednec puelle nōdum nupte debent omitte̓ audip̄neꝫ miſſe. qꝛ de more pr̄ie immo abuſione.nō mittūtur extͣ domū. Magis tn̄ hoc imputandum eſt culpe parentū. nō em̄ dece̓t easꝯtra voluntateꝫ parentū ire ad eccl̓ias. Similiter ꝙ clerici multa faciāt ꝯͣ decentiā ſtatus clericalis quā iura inſinuent. ī habitu ⁊ꝯuerſatōe qꝛ de more eſt pr̄ie. Aut etiā ꝙ religioſi dimittāt auſteritates ſue regule ⁊ cōſtitutōnū ⁊ ceremonias. qꝛ ſic ꝯſueuer̄t relaxate viuere. nullo mō excuſāt̉. Nec dici pn̄thmōi ꝯſuetudines. ſed corruptele ⁊ abuſiones: ⁊ ideo extirpāde a p̄latis. cū fieri poteſtſine maiori ſcandalo ꝙͣ eſſꝫ bonū inde ſeq̄ns.ar. diſ. iiij. deniqꝫ. Et ad hoc fac qd̓ ait Nic olaus papa. Ridiculū eſt et ſatis abhoīabilededecus. vt traditiones qͣs a pr̄ibꝰ accepimꝰ.

infringi patiamur. di. xij. Et de huiuſmodiprauis ꝯſuetudinibꝰ. intelligit̉ illud Nicolaipape. di. viij. Mala ꝯſuetudo nō minꝰ ꝙͣ ꝑnitioſa corruptela vitāda eſt. q̄ niſi citiꝰ radicitꝰ euellat̉. ī pͥuilegioꝝ ius ab impijs aſſuīt̉¶ De cōſuetudine quo.§. v.ad iudicādum ſeu qͦ ad iudicia ꝯtētioſa glo.ſuꝑ. c. Cōſuetudo. di. j. tractat. vtꝝ ẜm ꝯſuetudinem ſit iudicādum. qn̄ cōſuetudo eſt ꝯͣria iuri ſcripto aut ẜm ius ſcriptū. Inducitmulta iura ꝓ et ꝯtra. Naꝫ ꝙ nō ſit iudicādūẜm ꝯſuetudinem. qn̄ ius ſcriptū ꝯtrariū ht̄.ꝓbat ꝑ. c. Si conſuetudinē. di. viij. Et di. xj.conſuetudinis. et. c. ſequenti. extra. de ſen. etre iudi. Cū cauſa. Et de foro ꝯpe. ꝙ clericis.ff. de ſepul. vio. l. iij. §. diuus. ¶ Sꝫ ꝙ ẜm cōſuetudineꝫ ſit iudicandū. etiaꝫ ꝯtra ius ſcriptum ꝓbat per. c. placuit. di. xxxij. et extra.de eo qui mittit̉ in poſ. Cum beniſſent. Et deteſta. Ad hec de cognatōe ſpi. ſuꝑ eo. De cōſuetudine. c. ij. Et de arbi. c. dilecti. Cōcluditdemū Io. et dicit. ꝙ iudicādum eſt ẜm ꝯſuetudinē. ꝯͣ ius ſcriptū. qn̄ ī ꝯſuetudine ꝯcurrūt ille ꝯditōnes. q̄ habent̉ ī glo. ſuꝑ eo. fruſtra. di. viij. qͣs hēs ſupͣ. ī. §. p̄cedēti. circa pͥn.Sed Bart. bri. addit. Hoc tene ꝙ ſi ſit rōnabilis ⁊ p̄ſcripta ꝯſuetudo. p̄iudicat iuri. extͣ.de ꝯſue. c. vlt. ¶ Deinde q̄rit glo. ad quā cōſuetudinē ſit r̄currēdū ī iudicijs. vtꝝ ad cōſuetudinē terre illiꝰ. vel ꝓuinciaꝝ. vl̓ romanaꝫ. Et rn̄det. ꝙ iudex maxīe delegatꝰ ẜm canones pͥmo iudicabit. deficiētibꝰ canoībꝰ ẜmleges. vt extͣ. de no. oꝑ. nū. intelleximꝰ. ⁊ di.x. Si ī adiutoriū. Deficiēte om̄i iure ꝓcedēdū eſt ẜm ꝯſuetudinē generaleꝫ vl̓ ꝑticl̓arē.ſi generalis circa illd̓ negociū nō inuenit̉. lꝫqͥdaꝫ dicāt tūc recurrēdū ad romanā. Deficiēte at̄ om̄i iure ⁊ ꝯſuetudīe. ꝓcedat̉ de ſil̓ibus ad ſil̓ia. vt. xx. di. de qͥbꝰ. Oībꝰ deficiētibꝰrecurrat̉ ad romanā ꝯſuetudinē. vt. ff. de legi. ⁊ ꝯſti. de qͥbꝰ. Licꝫ ſit ar. ꝙ ad ꝯſuetudinēꝓuinciaꝝ vicinaꝝ ſit recurrēdū. extͣ. d̓ cēſi.ſuꝑ eo. Io. ¶ It glo. ſuꝑ. c. Illd̓. di. xij. q̄rit.ẜm quā ꝯſuetudinē debeat iudex delegatꝰ iudicare: an ẜm ꝯſuetudinē loci ſeu ꝓuīcie. anẜm ꝯſuetudinē romanā. an ẜm ꝯſuetudineꝫdelegātis. an ẜm ꝯſuetudinē rei vel actoris.Inducit ml̓ta iura ꝓ qͣlibꝫ ꝑte hoꝝ: demū decidēdo dīc. Dicūt aliqͥ. ꝙ ſi aliqͥ ſpōte ſe ſubijtiāt iudicō alicꝰ. ſeu petāt iudices delegatosſpōte. ꝙ ſꝑ ẜm ꝯſuetudinē iudicis delegātisiudicādū. Si at̄ inuitis dat̉ iudex. tūc iudicabit̉ ẜm cōſuetudinē litigātiū. ⁊ potiꝰ rei ꝙͣactoris. qꝛ fauorabiliores ſūt rei ꝙ actores.Meliꝰ pt̄ diſtīgui .ſ. qꝛ aut ꝑ appellatōꝫ obtinet̉ iudex. aut ſn̄ appellatōe impetrat̉. Si ꝑappellatōꝫ. tūc dico delegatū debe̓ ſeqͥ ꝯſuetudines iudicis a qͦ appellatum ē. qꝛ iudex appellationis debꝫ ſequi leges prioris ſentētie.