DecimuſſextusCitulus

qꝫ eccl̓ie dei .ſ. ꝯtēdēdi. Et eccͣi. xxiij. Iuratōꝫnō aſſueſcat os tuū. Et de hac mala cōſuetudine dicit &iprianꝰ. Cōſuetudo que apud qͦſdam obrepſerat. impedire nō quo minus p̄ualeat et vincat veritas. Naꝫ conſuetudo ſn̄veritate vetuſtas erroris eſt. ꝓpter quod relicto errore ſequamur veritatē. ſcientes apd̓Eſdram (ſ. ſcd̓i Eſdre. iiij) Ueritas vincit vtſcriptum eſt. Ueritas valet ⁊ inualeſcit ⁊ viuit ⁊ obtinet in ſecula ſeculorū. diſ. viij. Et īc. ſequēti dicit̉. Neqꝫ hominis ꝯſuetudinē .ſ.malam ſequi oportet: ſed dei veritateꝫ. cumꝑ Iſaiā ꝓphetam loquatur deus: et dicat. ſn̄cauſa .i. vtilitate colūt me doctrinas et mandata hominū docentes .i. conſuetudines malas et ſtatuta iniuſta. Ad idem etiam Aug.in libro de bap. ait. Qui contempta veritatep̄ſumunt cōſuetudinem ſequi. aut circa fratres inuidus eſt et malignꝰ. quibus veritasreuelatur: aut circa deum ingratꝰ. cuius inſpiratione eccl̓ia eius inſtruitur. Naꝫ dominus ī euāgelio. Ego ſum inquit veritas. Nōdicit ego ſum cōſuetudo. Itaqꝫ veritate manifeſtata. cedat cōſuetudo veritati: qꝛ ⁊ Petrus qui circūdabat. ceſſit Paulo veritateꝫp̄dicāti. Igit̉ cum xp̄c ſit veritas. magis veritatem ꝙͣ conſuetudineꝫ ſequi debemus: qꝛconſuetudinem ratio et veritas ſemꝑ excludit. di. viij. Ratio pt̄ referri ad legē naturalem et veritas ad legē diuinā .ſ. veteris ⁊ noui teſtamenti. Et nōſolum ꝯſuetudo q̄ eſt ꝯtͣlegē naturalem ⁊ diuinā eſt vitāda: ſed etiāque eſt cōtra legē humanā reprobat̉ a iure.Et generaliter de talibꝰ abuſionibꝰ dicit Nicolaus papa. Mala ꝯſuetudo nō minꝰ ꝙͣ pernitioſa corruptela vitanda eſt. que niſi citiꝰradicibꝰ euellat̉. ī priuilegioꝝ ius ab impijsaſſumitur. Et incipiunt p̄uaricatōnes ⁊ varie p̄ſumptiones celerrime nō ꝯp̄ſſe ꝓ legibꝰvenerari. ⁊ pͥuilegioꝝ more ꝑpetuo celebrari. di. viij. mala. Scd̓m genus cōſuetudīseſt. que nō eſt ꝯͣ aliquā legē diuinam vel humanam. ⁊ habꝫ in ſe aliquam rationē boniEt hec ſi generalis eſt. generaliter et ab oībꝰẜuari debet. Si ꝑticl̓aris .ſ. ī aliqͦ loco. ī illoẜuari debet. Un̄ ⁊ mater dn̄i voluit ſeruarelaudabileꝫ ꝯſuetudinē iudeoꝝ. q̄ erat ꝙ ī feſtis eoꝝ irēt ad templū ī irl̓m etiā mulieres.Lex qͥdeꝫ hoc mādabat maſcl̓is: dicēs ī Exo.Ter ī āno apparebit oē maſculinū ī ꝯſpectumeo. Sed tamen etiam mulieres ibāt. nō exlege ſꝫ de more. Unde dr̄ Luc. ij. Cum factuseſſet ih̓s annoꝝ duodecim. aſcendētibꝰ ꝑntibus eiꝰ ī irl̓m. ẜm ꝯſuetudineꝫ diei feſti ⁊cͣ.Et pct̄m eſſꝫ agere ꝯtra hmōi cōſuetudines.ſicut ꝯͣ leges ſcriptas. Un̄ dīc Aug. ī li. de baptiſmo. Hoc plane veꝝ eſt. qꝛ ratio ⁊ veritasꝯſuetudini ſꝑ p̄ponenda eſt. ꝙ ſi cōſuetudiniratio ſuffragatur. nihil oportꝫ firmiꝰ retine-

re. di. viij. fruſtra. Hec etiaꝫ documenta dicitAugꝰ. accepiſſe a beato Ambroſio. Nam cūadueniſſet ip̄e Aug. cū matre ſua Mediolanum. ⁊ mater ſua ieiunaret in ſabbato ſicutſolita erat alubi .ſ. rome ieiunari in tali dieAediolani at̄ non ieiunaret̉ in die ſabbati.Interrogauit Auguſtinꝰ Amb̓. ex parte matris. quid agere deberet .ſ. an ieiunare ī ſabbato ſicut ſolita erat alubi. an dimitte̓t ieiunium illud Mediolani vt ſe alijs ꝯformaret:Cui rn̄dit Ambro. Cum fuero romē. ieiunoſabbato: cum mediolani ſum. nō ieiuno: itaet tu ad quā eccl̓iam veneris eiꝰ moreꝫ ẜua.ſi cuiꝙͣ non vis ſcandalum eſſe. nec quēqͣ tibi. di. xij. illa. Et in eodem. c. dicit̉. Quod neqꝫ ꝯtra fidem neqꝫ ꝯtra bonos mores eſſe cōuincit̉. indifferenter eſt habendum: ⁊ ꝓ eoꝝinter qͦs viuitur ſocietate ſeruādum. Et di.xj. dr̄. Eccl̓iaſticaꝝ inſtitutōni quaſdaꝫ ſcripturis quaſdaꝫ apl̓ica traditōne ꝑ ſucceſſores ī miniſterio ꝯfirmatas accepimꝰ quaſdāv̓o conſuetudine roboratas approbauit vſusquibꝰ par ritus et idē vtriuſqꝫ pietatis debetur affectꝰ. Et infra. Que em̄ ſcriptura ſalutifere crucis ſigͣculo fideles docuit inſigniri.que vel tripharia digeſta ſuꝑ panem ⁊ calicem ꝓlixe or̄onis vel cōſecratōnis verba cōmendauit. que perſus orientē nos orare litteraꝝ forma docuit. benedicimꝰ fontem baptiſmatis. vnctōis oleo ⁊cͣ. Et ſicut agere ꝯtͣcōſuetudinē generaleꝫ eccl̓ie eſt pct̄m vbiqꝫUnde ⁊ dīc Vil̓. ꝙ dicendo miſſā ante matutinas eſt peccatū mortale. qꝛ hoc eſt ꝯtra cōſuetudinem generaleꝫ eccl̓ie. nā al̓s ꝑ legemſcriptā nō inuenit̉. Ita etiaꝫ facere ꝯͣ cōſuetudinem ꝑticularem alicꝰ eccl̓ie. eſt peccatūmorātibꝰ in illo loco. Un̄ qui ꝯficeret ī azimis in eccl̓ia greca. peccaret mortaliter: faciēdo ꝯͣ cōſuetudinem eccl̓ie orientalis. ⁊ ſil̓iter qui in eccl̓ia latina conficeret ī fermentato. grauiter peccaret: ꝙͣuis vterqꝫ confice̓tẜm Tho. in. iiij. Ideo autem peccaret. qꝛ faceret contra conſuetudinem eccleſie ſue. Sicin italia in ſabbato abſtinetur ab eſu carniūet qui tali die ſine cauſa rationabili: puta. īfirmitatis comederet carnes. peccaret mortaliter: qꝛ faceret cōtra cōſuetudinem talispatrie. Extra italiaꝫ ī multis ꝑtibus vt ī cathalonia nō eſt talis ꝯſuetudo abſtinēdi illadie a carnibꝰ. vnde comedētes ibi carnes nōpeccāt. Uigilia Bartholomei apl̓i ī aliquibꝰpartibus ſeruat̉ ī vna die. ī alijs locis die ſequēti: vnde ẜm ꝯſuetudineꝫ locoꝝ debet illapigilia quo ad ieiuniū ſeruari. extͣ. de obſer.ieiu. conſilium. In ieiunijs eccleſie que ſuntextra qͣdrageſima quo ad eſum lacticinioꝝ.ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ẜuari pt̄ ꝯſuetudo locoꝝ.Et vbi eſt de cōſuetudine abſtinere ab eis. eētpeccatum mortale. vti eis ſciendo hoc. ſecus