CapitulumVnicum
De cōparatione no .§. iij.ne legis ad veterem quo .f. noua lex eſt aliaa veteri: et qūo continet̉ ī veteri. Primū ꝓbat̉ ꝑ hoc qd̓ ait apl̓s ad Heb̓. vij. Trāſlatoſacerdotio neceſſe eſt vt legis trāſlatio fiat.Sed ſacerdotiū noue legis eſt aliud a ſacertio veteri. gͦ et lex alia. Pro huiꝰ declaraon dīc. b Tho. prima ſcd̓e. q. cvij. Ꝙ cumis lex ordinet ꝯuerſatōꝫ hūanaꝫ ad aliquēeꝫ. pn̄t aliqua ordinari ad finem duplicir. Uno modo ꝙ br̄ſa ordinent̉ ad diuerſosnes. Et ſic leges ſunt oīno diuerſe. diuerſite ſpeciei. Sicut lex ciuitatis q̄ eſſꝫ ordīaad hoc vt ppl̓us dominaret̉. eſſet oīno dierſa ſpecie ab ea q̄ ordīaret̉ ad hoc. ꝙ optiates ciuitatis dn̄ant̉. Alio mō poſſūt orinata in finē diuerſificari. ẜm ꝙ vnū ꝓpinuius ordinat ad eundeꝫ finē. ⁊ aliud remous. Et ſic alia dicit̉ lex q̄ dat̉ in eabeꝫ ciuite ⁊ eodeꝫ mō regiminis pueris circa agēa. et alia que datur viris perfectis. Scd̓mprimū modū diuerſitatis. lex noua nonalia a lege veteri. qꝛ vtriuſqꝫ eſt vnꝰ finisot homines ſubdāt̉ deo. Eſt em̄ vnus deusui ⁊ veteris teſtamēti. ẜm illd̓ ad Ro. iiij.nus eſt deus qui iuſtificat circūciſioneꝫ exe et p̄putiū ꝑ fidē. Alio modo lex noua eſtī a veteri. qꝛ lex vetus eſt pedagogꝰ pueꝝ. et lex noua eſt lex ꝑfectōnis. qꝛ lex dilenis. Et omēs dr̄e qͣs ponūt doctores interē veterem ⁊ nouā hec on̄dūt. ꝙ differuntit ꝑfectū et imꝑfectū. Et ꝙͣuis ī lege euāca ꝯtineant̉ multa documenta ⁊ ſacͣ mē. nō tn̄ ī illis cōſiſtit principalitas huiꝰs ſed ī grā et fide. Principalitas at̄ veteegis cōſiſtebat ī documētis et mandatisegis. Et illi qui ī illa lege ẜuiebāt deo.timore pene nec ꝓpter tꝑales ꝓmiſſiōeslegis. ſed amore iuſticie ⁊ ꝓpter ꝓmiſſioeęternas: ꝑtinebāt ad nouā legē. Sicuttra qui ī nouo teſtamēto ſeruāt leges tie penaꝝ. ⁊ ꝓpter tꝑalia. ꝑtinēt ad vetusmentū et legem. ¶ Continet̉ at̄ ip̄a lexua ī peteri. ſic̄ exponit Greg. illd̓ Gzech̓. j.rat rota ī medio rote .i. teſtamentuꝫ nouūeteri. Continet̉ quidē. non tm̄ ī actu. ſicutinetur locatū ī loco. ſed ī virtute. ſicut efctus ī cauſa. et ſicut complemētū ī ꝯpleto.cut tota arbor ī ſemine. Comꝑat̉ em̄ nolex ad vetereꝫ vt dictū eſt. ſicut ꝑfectumd imꝑfectū. Et ſic noua lex ꝯtinet̉ ī veteriut frumentū in ſpica. Oīa em̄ q̄ tradūt̉ inouo teſtam̄to crędēda explicite ⁊ aꝑte: traunt̉ et ī veteri ſed implicite ⁊ ī figura. Et ſiicāt̉ p̄cepta noui teſtamēti maiora ꝙͣ peteis: intelligit̉ ꝙͣtū ad manifeſtatōꝫ. nō qͦ adbaꝫ: et hoc qͦ ad moralia. ¶ Qūo ꝑ legē noaꝫ lex vetꝰ implet̉. hoc .n. xp̄c dixit Mat. v.lo veni legeꝫ ſolue̓ ſꝫ ad implere. Et paulo-
poſt. Ita vnum aut vnꝰ apex nō p̨̄teribit alege. donec oīa fiāt. Un̄ pōt induci illud pͣs.Oīs ꝯſumatōis vidi finē latū mandatū tuūnimis. Mādatū dei p̄cipuū qd̓ dedit xp̄c. fuit de dilectōne. Ioh̓. xv. Hoc eſt p̄cep. meū vtdil. inuicē. qd̓ includit dilectōꝫ dei. ⁊ lex euāgelica ē lex dilectōis. et iſtud ē nimis .i. valdelatū. qꝛ ꝯp̄hēdit oīa. creatorē ⁊ creaturaꝫ Etī ip̄a implet̉ oīs lex etiā veteris teſtam̄ti. iōdīc oīs ꝯſumatōis .i. impletōis totiꝰ legis vidi finē. Pro cuiꝰ declaratōe dīc. h Tho. pͥmaſcd̓e. q. cvij. arti. ij. ꝙ lex noua ꝯꝑat̉ ad veterem ſic̄ ꝑfectū ad imꝑfectū. Om̄e at̄ ꝑfectū.adimplet qd̓ deeſt imperfecto. Et ẜm hoc lexnoua implet veterē. inqͣtū qd̓ veteri legi deerat ſupplet. In veteri at̄ lege duo pn̄t ꝯſiderari .ſ. finis. et p̄cepta ꝯtēta ī lege. Finis at̄cuiuſlibꝫ legis eſt. vt homīes efficiāt̉ iuſti ⁊virtuoſi. Un̄ etiā finis veteris legis erat iuſtificatio hoīm. quā quidā iuſtificatōꝫ effice̓nō poterat. ſed figurabat quibuſdā ceremonialibꝰ factis. et ꝓmittebat verbis. Et ꝙͣtumad hoc noua implet legē vetereꝫ. iuſtificādov̓tute paſſionis xp̄i. Et hoc eſt qd̓ apl̓s dicitad Ro. viij. Qd̓ impoſſibile erat legi. deꝰ mittens filiū ſuū ī ſil̓itudinē carnis pct̄i. damnauit pct̄m ī carne: vt iuſtificatio legis impleret̉ ī nobis. Et ꝙͣtuꝫ ad hoc lex noua adhibet. qd̓ lex vetꝰ ꝓmittebat. ẜm illd̓ ad Col̓.j. Quotqͦt ꝓmiſſiones ſūt. ī illo .ſ. xp̄o ſunt.Ꝙͣtū ad hoc etiā ꝯplet qd̓ vetꝰ lex figurabatUn̄ ad Eolo. ij. dr̄ de ceremonialibꝰ. ꝙ erantombra futuroꝝ .ſ. corꝑis xp̄i. et veritas ꝑtinet ad xp̄m. Und̓ lex noua dr̄ lex veritatis.lex at̄ vetꝰ vmbra vel figura. ¶ Ꝙͣtū ad p̄cepta q̄ ꝯſiderāt̉ ſcd̓o circa legē impleuit xp̄c p̄cepta veteris legis oꝑe ⁊ doctrina. Oꝑe qͥdēqꝛ circūcidi voluit. ⁊ alia legalia ſeruare. q̄erāt tꝑe illo ſeruanda. ẜm illud ad Gall̓. iiij.Miſit deꝰ filiū ſuū factū ſub lege. Et faciēdomiracula ī ſabbatis. nō ſoluebat legē ẜm reveritatē. tū qꝛ illa miracula faciebat virtutidiuina q̄ ſꝑ oꝑat̉. tū qꝛ oꝑa ſalutis humanefaciebat. cū etiā phariſei ſaluti aīaliū ꝓuiderēt ī die ſabbati. tū etiā rōne neceſſitatis diſcipulos excuſauit ſpicas colligētes ſabbato.Sed videbat̉ ſoluere ſabbatū ẜm ſuꝑſtitōſūītellectū phariſeoꝝ. Tāgere leproſū nō eratꝓhibitū ī lege: ſꝫ ꝯͣhebat̉ ꝑ hoc q̄dā immūdicia irregl̓aritatis. ſic̄ ex ꝯtactu mortui. Sꝫdn̄s qui erat mūbator leproſi immūdiciā incurrere nō poterat tāgēdo leproſū. ¶ Doct̉na at̄ ſua impleuit p̄cepta legis tripliciter.Prīo veꝝ intellectū legis expͥmēdo. ſicut ptꝫhōicidio ⁊ adulterio. ī qͦꝝ ꝓhibitōne ſcribeet phariſei nō intelligebāt niſi actū exterioreꝫ ꝓhibitū. Un̄ dn̄s legē impleuit on̄dendoetiā actū interiorē ꝓhibitū ex lege. Scd̓o īpleuit dn̄s doctrina ſua p̄cepta legis orbinā-