CapitulumTercium
q̄ ab eo recipiunt̉ a ſubditis. Et ꝙͣtū ad hocꝑtinet terciū p̄ceptū .ſ. de ſct̄ificatōe ſabbati ī mēoriā ꝯditōis reꝝ. Aemēto ait vt diemabbati ſct̄ifices ⁊c̄. Ad ꝓxīos aūt bn̄ ſe qͥsꝫ ⁊ ſpēal̓r ⁊ general̓r. Special̓r qͥdē ꝙͣtumad eos quibus ē debitor. vt eis debitū r̄ddatqͣntū ad hoc dr̄. honora pr̄eꝫ tuū ⁊ matrēQuātū ad oēs general̓r bn̄ ſe hēt hō vt nuli nocumētū inferat. nec oꝑe. nec corde. necore. Et nocum̄tū ꝓximo infert̉ oꝑe qn̄qꝫ ī ꝑonā ꝓpriā quātū ad ꝯſiſtentiā. et ſic ꝓhibeur homicidiū cū dr̄. Nō occides. Qn̄qꝫ in ꝑonā ꝯiunctā ꝙͣtum ad ꝓpagatōꝫ ꝓlis. et ſiccipit̉. Nlō mechaberis. Qn̄qꝫ fit iniuria inpoſſeſſā que ordinat̉ ad vtrūqꝫ. Et ſic dr̄lō furtū facies. Nocumētū oris ꝓhibet̉ cuꝫdr̄. Nō loqueris falſū teſtīoniū ꝯt ꝓximumuū. Nocumētū cordis cū dr̄. Nō ꝯcupiſcesē ꝓximi tui nec deſiderabis vxorem e ⁊cͣ.Scd̓m hāc aſſigͣtōꝫ nō dat̉ aliqd̓ p̄ceptūdinās hoīeꝫ in ſeip̄m. Et rō ẜm tho. qꝛ cūcepta decalogi referāt̉ vt ad finē ad precepta dilectōis dei ⁊ ꝓximi. Sicut ī illis precetis d̓dilectōe d̓i ⁊ ꝓximi īcludit̉ dilectō ſuitūc vere qͥs diligit ſeip̄m. cū ordinat ſe bn̄n deum et ꝓximū. Ita etiā tūc qͥs bn̄ ordīatip̄m. cū bn̄ ſe hēt ad deuꝫ ⁊ ꝓximū ẜuandoa p̄cepta. Vel etiā non datur p̄ceptū ī dealogo ſpeciale de ſeip̄o ordinatū. qꝛ cū p̄cea decalogi oportet ꝙ ſint talia. que ſtatī īente ppl̓i cadere poſſint. Preceptū aūt hētzdebiti. ꝙ autē homo ex neceſſitate debealiquid deo ⁊ ꝓximo. hoc defacili cadit ineptōe hoīs p̄cipue fidel̓. Sꝫ ꝙ ex nccͣitateei debitū d̓ his q̄ ꝑtinēt ad ſeip̄m. n̄ apparꝫc ī ꝓmpto cū videat̉ primo aſpectu. ꝙ qͥliſit liber ſui in his quę ꝑtinēt ad ip̄m. Sꝫigis īordinatōes hoīm ad ſeip̄os ꝑueniit ad ppl̓m mediāte īſtructōe ſapiētū. Preptū autē de obẜuatōe ſabbati inqͣtū ē moę ꝑtinēs ad decalogū inꝙͣtuꝫ intelligiturp̄cipi qͥes mētis in deo. Et vacare deo ꝓqͦ tꝑe. Sꝫ ꝙͣtum ad determīatōꝫ diei tal̓abbati. ē ce̓moniale ⁊ nō morale. vn̄ nūcſſat. Et ꝙͣuis eſichius ⁊ origenes iſta decēpta al̓r diſtinguāt ⁊ aſſignēt. iſta tn̄ meor ẜm Tho. quā ponit Augꝰ. vt dictuꝫ eſt.e preceptis morali.§. vj.is additis decalogo ꝓ quibꝰ pōt īduci illd̓Legē pone mihi dn̄e in via tua ⁊ dirigele in ſemitā rectā: ꝓpt̓ īimicos meos. Uiaqua itur ad deū ē via virtutuꝫ. dant̉ p̄ceptaegis vt dictū ē. Sꝫ oportet ꝙ deꝰ ponat ī affectu nr̄o ꝑ grāꝫ .ſ. vt velimꝰ ẜuare. qꝛ vt dicit augꝰ. ſine ſpūſct̄o ꝯſtat nos mādata deiẜuare nō poſſe. Semita que eſt ſtrictior abitꝰ ꝙͣ via pōt intelligi collectō illoꝝ moralium mandatoꝝ. que addunt̉ decalogo. quevtiīqꝫ artiora ſūt ad ſeruādū vt patebit. Et
oportet vt deꝰ dirigat ad recte ſētiēdū de eisꝓpt̓ īimicos iudeoꝝ male exponētiū vl̓ xp̄ianoꝝ male de eis ſentientiū. vl̓ demonū nosſeduce̓ cupiētium. Sunt igit̉ hꝰ addita q̄ deferunt̉ ppl̓o a deo. mediāte doctrina ⁊ īſtructōe ſapiētum ſubtiliori eoꝝ ꝯſideratōne.¶ Un̄ ī prīo p̄cepto vbi ꝓhibent̉ cultꝰ aliorūdeoꝝ. addunt̉ p̄cepta ꝓhibētia ea que ordināt̉ ī cultū ÿdoloꝝ. Sic̄ hēt̉ Deutro. xviij.Nō inueniat̉ ī te qͥ luſtret filiū ſuum aut filiā ſuā ꝑ ignē ducēs. aut qui ariolos ſciſcitet̉. aut obſeruet ſōnia atqꝫ auguria. nec ſitmaleficꝰ aut incātator. nec phitōnes ꝯſulatnec diuinos: ⁊ q̄rat a mortuis v̓itatē. Et ſicoīs ſuꝑſtitō ꝓhibet̉. dīnatō. incantatō. et vana obẜuatō. ¶ Scd̓o p̄cepto qͦ ꝓhibet̉ ꝑiurium. ſuꝑaddit̉ ei ꝓhibitō blaſphemie Leuit̉.xiiij. et ꝓhibitio falſe doctrine Deutro. xiij.¶ Tercio p̄cepto ſuꝑaddūt̉ oīa ce̓monialiavt det̓minatiua modi exterioris diuini cultꝰ. q̄ p̄cipue ī feſtis ē exercēdꝰ. Nūc aūt illisce̓monijs ceſſātibus ſuccedūt ce̓monie diuini cultꝰ noui teſtam̄ti q̄ obẜuāde ſūt ẜm ordīatōꝫ eccl̓e vl̓ ꝯſuetudinē locoꝝ ī ſacͣmētis⁊ diuinis officijs. vt. d. xj. eccl̓iaſticaꝝ. Precipit̉ at̄ ī eo vt vacet̉ deo ꝓ aliquo tꝑe. ⁊ ẜmhoc pōit̉ ī decalogo. et nūc ſabbato ſucceditdies dn̄icus. Et alia feſta ex ſtatuto eccleſie.¶ Quarto p̄cepto de honore ꝑentuꝫ. ſuꝑaddunt̉ vniuerſa p̄cepta inducētia ad reuerētiā ⁊ obediētiā exhibēda maioribꝰ. ⁊ p̄ceptaīducētia ad bn̄ficia exhibēda. tꝑalia ul̓ ſpūalia ꝓximis vt elemoſinas. aut etiā mīoribꝰvt curā quā debēt hr̄e ꝑntes de filijs. ⁊ p̄latide ſubditis. Et etiā p̄ceptū de honoratōne ſenū. ẜm illud Leuit̉. xix. Honora ꝑſonam ſenum: ⁊ corā cano capite ſurge. ¶ Quīto ꝙ ēde ꝓhibitōe homicidij ſuꝑaddit̉ ꝓhibitō cuiuſcunqꝫ molitōis ꝯͣ ꝑſonā ꝓximi. Sicut illud Leuit̉. xix. Nō ſtabis ꝯtͣ ſāguinē ꝓximitui. Et ꝓhibitō odij ẜm illud Leuit̉. xix. Nōoderis fratrē tuum in corde tuo: ſed publiceargue eū. ¶ Sexto qd̓ ē de adulterij ꝓhibition. ſuꝑadditur preceptum de prohibitioneme̓tricij ẜm illud Deutro .xxiij. Nō erit me̓trix de filiabꝰ iſrahel nec ſcortator de filijs iſrahel. Et ꝓhibitio vicij contͣ naturā ẜm illd̓Leuit̉. xxviij. Cū maſculo non ꝯmiſceberisEt vicij beſtialitatis: ẜm illd̓ Leuit̉. xxviij.Cum oī pecore nō cōibis. ¶ Septimo de ꝓhibitōe furti. ſuꝑaddunt̉ ꝓhibitio vſure. ẜmillud Deutro. xxiij. Nō fenerabis fr̄i tuo adpſuram. Et prohibitō fraudis. ẜm illd̓ Deutro. xxv. Nō hēbis in ſacculo diuerſa pondera maius ⁊ minus. Et vniuerſal̓r oīa q̄ ꝑtinēt ad calumniā et rapinā. ¶ Octauo qd̓ ēde prohibitione falſi teſtimonij. ſuꝑadditurprohibitio falſi iudicij. ſcd̓m illud Exodixxiij. Nec in iudicio plurimorum ſententie