CapitulumTertium
ſcandalū iudeorū quoꝝ apl̓us erat. Unde inhoc nō peccauit petrus ⁊ paulus ſimulatorie eū rep̄hendit vt vitaret ſcandalū gentiliū quoꝝ erat apl̓us. Sed augꝰ. hoc improbat. qꝛ paulꝰ ī canonica ſcriptura .ſ. ad gal̓.ij. in qͣ nephas eſt credere aliqͥd falſū: dicit.v petrus rep̄henſibilis erat. Un̄ verū ē ẜmpo. pꝰ augꝰ. ꝙ petrus peccauit: et paulꝰ nōſil̓atorie ſꝫ vere rep̄hēdit. non aūt peccauitpetrꝰ in hoc ꝙ ad tēpus legalia obſeruauit.ſciebat ſibi licere tanꝙͣ ex iudeis cōuerſo.Ded in hoc peccabat. ꝙ in obẜuatōe legaliūlimiā diligentiā adhibebat ne ſcādalizaretdeos: ita ꝙ ex hoc ſequebat̉ ſcandalū iueoꝝ. Magis tenet̉ augꝰ ī hac materia. Adc etiā facit qd̓ dicit grānus. ij. q. vij. Tees. §. fi. Paulus petrū r̄p̄hendit qͥ erat pͥnps apl̓oꝝ. Un̄ dat̉ intelligi. ꝙ ſubditi poſrep̄hendere ſuos p̄latos: ſi rep̄henſibilest: ſꝫ hoc facile refellit̉ ſi vn̄ ſit reprehēſutēdatur. Petrus cogebat gētes iudaizare.facto ſuo et a veritate euāgelij recedere. cideis gregē faciēs et actibꝰ gētiliū ſe ſubtͣs latēter. Par aūt eſt ī ſe a fide exhorbitaet alios a fide deice̓ exēplo vel verbo. Nōgo ex hoc oſtendit̉ ꝙ p̄lati poſſint a ſubdisaccuſari: niſi cū exorbitauerīt a fide velios exorbitare fecerīt. Ad hoc etiaꝫ facitnona. Si ad ſacras. tn̄ in illa nimia ꝯdeione circa legalia nō dicit̉ peccaſſe moriter ſꝫ venialiter ẜm thoma.De p̄ceptis moralibꝰ ip̄ius legis in cōi etCapitulum tertium.dditis.EE moralibꝰ preceptispeteris legis. de modo īplēdi ea.vtꝝ cadat ſub p̄cepto: ⁊ d̓ triplici eoꝝ differētia ſub qͣ ꝯprehenit̉ actꝰ omniū virtutū. et ſi imple̓ ea ī caate ē in p̄cepto. etſi ſūt diſpēſabilia. et qͥata ſūt difficilia ad cognoſcendū: ideo cum. orandū ē. Da mihi intellectū et ſcrutaor legē tuā: ⁊ cuſtodiā illā ī toto corde meoio ſufficit ꝙ deus dederit nobis legē naturet ſcripture .ſ. moyſaice. ẜm illud eccͣi. xvij.ld̓didit illis diſciplinā et legē vite he̓ditauuit eos: niſi det intellectū eiꝰ. Lex dr̄ a legēdo qꝛ ſepe debet legi. Sꝫ legere et nō intelligere eſt neglige̓. Pumanꝰ aūt intellectꝰ defaili errat. ſicut patet ī doctoribꝰ iudeoꝝ antiuis et nouis male intelligētibꝰ legē. nonſoū quo ad ceremonialia: ſꝫ etiā quo ad moalia. vt patet math̓. v. et. vj. c. Oportet gͦ ꝙus det intellectū ad ip̄am intelligendū. qͦlo ceremonialia ẜm ſpiritualē intellectumem quē adhuc debet obſeruari: puta. ꝙ noncōmedant̉ carnes porcine .i. ꝙ nō habeant̉nores laſciui. ¶ Ꝙͣtū ad moralia ẜm ſenſūlitteralē verū. ⁊ de ipſis moralibus tria vi-
Ut modalitas faciēdi ea cognoſcat̉. ibi. damihi intellectum.Ut varietas iubendi ea perquiratur. ibi. etſcrutabor legem tuam.Ut caritas implendi ea adhibeatur. ibi. ⁊ cuſtodiam illam.Precepta moralia ſūt de. §. j.actibꝰ virtutū: ſꝫ actꝰ humanꝰ nō pt̄ eē vir Atuoſus niſi fiat cū debito modo. Aodꝰ aūtpirtutis ẜm ph̓m. in. ij. ethi. ꝯſiſtit in tribꝰ.Primū ē vt oꝑet̉ ſciēs et hoc iudicat̉ tā a lege diuina ꝙͣ humana. Qd̓ em̄ quis facit omnino neſciēs ſe illud facere: nō meret̉ p̄miūet in malis nō meret̉ penā ſi ē ignorātia īuincibilis: al̓s ſecꝰ. d̓bet ergo quis ẜuare p̄cepta ſciēs illa eē p̄cepta. ¶ Secundū qd̓ ꝑtinet ad modū virtutis ē vt oꝑet̉ volēs vl̓ eligēs. ī qͦ importat̉ duplex motꝰ interior .ſ.volūtatis et intētionis. Et iſta duo ꝙͣuis n̄dijudicet lex humana. Eo ꝙ legiſlator ip̄iusſ. legis hūane ē hō. qͥ nō habet iudicare de īterioribꝰ actibꝰ qͦs nō videt: ſꝫ de exterioribꝰLex tn̄ diuina dijudicat. qꝛ deꝰ qͥ ē huiꝰ legiſlator: iudicat etiā de īterioribꝰ actibꝰ qͦs videt. Lex em̄ humana nō punit volentē occidere: ſꝫ lex diuina punit. Un̄ dr̄ math̓. v. quiiraſcit̉ fr̄i ſuo reus erit iuditio. et ſimiliter ībonis oꝑibus malā intētōꝫ. iuxta illud. Nefaciatis iuſtitiā veſtrā corā hoībꝰ vt videamī ab eis. math̓. vj. ¶ Tertiuꝫ qd̓ ꝑtinet admodū v̓tutis ē vt firmiter et īmobilit̓ oꝑet̉ſ. inꝓpoſito. Et iſta firmitas ꝑtinet ad habitū. vt .ſ. aliqͥs ex habitu radicato oꝑet̉: ⁊ iſtd̓nō dijudicat̉ nec a lege hūana nec diuina .ſ.vt puniat̉ ex defectu huiꝰ. Sꝫ ſi debet homomereri in obẜuando aliquod p̄ceptū: oportꝫꝙ et iſtud obſeruet .i. ꝙ actꝰ eiꝰ ꝓcedat ex habitu v̓tutis infuſo: nō tn̄ trāſgreſſor ē p̄ceptivnde mereat̉ penā a deo nō habēdo habituꝫv̓tutis: cuiꝰ actū oꝑat̉. Honorās eī ꝑentesqd̓ ꝑtinet ad p̄ceptuꝫ quartū. et ē actꝰ pietatis: ꝙͣuis nō habeat habitū illiꝰ v̓tutis .ſ. pietatis. qd̓ ſemꝑ ē cū ē ī aliquo mortali peccato: vtiqꝫ nō meret̉ ex hoc p̄miū a deo: nō tn̄peccat mortaliter ī hoc. Et ſic ꝙͣtuꝫ ad illudmodus virtutis nō cadit ſub p̄cepto legis.Intētio eī legiſlatoris ē d̓ duobꝰ. Unū ē idad quod ītendit ꝑ p̄cepta legis īduce̓: et hocē virtus. Aliud ē id de qͦ intēdit p̄ceptū ferre. hoc eſt qd̓ ducit et diſponit ad virtutemſcꝫ actꝰ virtutis. Nō em̄ ē idem finis p̄cepti.et id de quo p̄ceptū dat̉. Sicut et ī alijs rebꝰnō ē idem finis et illud qd̓ ē ad finē. Ergo ītelligere debemꝰ circa legē ꝙ oportet imple̓p̄cepta eius ſciēter cognoſcēdo ea. libēter n̄ex triſtitia vel coacte faciēdo recta intētōnenon ſiniſtra implendo. firmiter habendo habitū virtutis. vt mereamur. hec be. tho. prima ſcd̓e. q. c. arti. ix.