CapitulumSecundum
hec ſit duplex .ſ. īfuſa ꝑ dei grāꝫ: et acq̇ſita ꝑhumanū exercitiū. Loquēdo d̓ infuſa q̄ ē vera iuſtitia. ẜm quā qͥs ē iuſtus apud deū. ẜmillud ad ro. iiij. Si abrahā iuſtificatꝰ ē ex operibꝰ legis: habet gloriā ſꝫ nō apud deū. ſiciſto mō p̄cepta legis noe etiā moralia iuſtificabāt qꝛ cauſare nō poterāt iuſtitiā infuſā. q̄ ē ſolū ꝑ grāꝫ dei. Sed loquēdo d̓ iuſtitiaacqͥſita: ſic obſeruatio illoꝝ p̄ceptoꝝ iuſtifiabat. qꝛ cū moralia ſint de actibꝰ iuſtitie etx actibus frequētatis generent̉ habitꝰ v̓tus acq̄ſite: ſic ex actibus tēperātie generāt̉abitꝰ tꝑantie. Iō et illa p̄cepta obſeruataſſtificabāt cauſādo iuſtitie habitū acqͥſitūtn̄ nō ē ſuffitiēs ad ſalutē. ¶ Secundo mōuſtificatō ſumit̉ ꝓ diſpoſitōe ad iuſtitiā: etilla p̄cepta legis iuſtificabāt. qꝛ diſponeāt obſeruātes ad grāꝫ xp̄i iuſtificātē. Perbẜuātiā em̄ illoꝝ retrahebāt̉ ab ÿdolatriaalijs vitijs: vn̄ magis erāt diſpoſiti ad graiā. ꝙ aūt dn̄s dicebat leuit. xviij. Cuſtoditeges meas atꝫ iuſtitias. q̄ faciēs hō viuet īis: nō intelligit̉ de vita gratie q̄ iuſtificat:ꝫde vita corꝑis ī qua ꝯſeruabat̉. qꝛ implilegē nō īcurrebat penas legis. quaꝝ aliq̄āt pene mortis. ¶ Tertio ſumit̉ iuſtificaoꝓ ſignificatōe iuſtitie. Sicut prina dicit̉na qꝛ deſignat ſanitatē. Et iſto modo oīagalia illa et p̄cipue ceremonialia iuſtificaāt. qꝛ figurabāt grāꝫ et ſacramēta nr̄a noteſtamēti. que vere iuſtificāt. vn̄ et augꝰicit. ꝙ vita illius ppl̓i ꝓph̓ia erat xp̄i et ppl̓ip̄iani. Et apl̓us pͥmo ad corinth̓. x. Oīa irgurā ꝯtingebāt illis: facta ſūt auteꝫ ꝓpteros. Un̄ apl̓us ad gal̓. ij. Gi data eēt lex q̄oſſet iuſtificare: xp̄c gratis mortuꝰ ē .i. ſin̄iuſa. ¶ Quarto modo ſumit̉ iuſtificatio ꝓxecutōe iuſtitie. et ſic oīa legalia iuſtificaāt: aliter tn̄ et aliter. Nā ceremonialia cōinebāt quidē ī ſe iuſtitiā: ſꝫ ī generali. ꝓut.. illa exhibebāt̉ ī cultū dei. in ſpāli v̓o nō ꝯͣinebāt ẜm ſe iuſtitiā. niſi ex ſola determīap̄e legis diuine. Et ideo de hmōi p̄ceptis dr̄cōiter ꝙ nō iuſtificabāt: niſi ex deuotōe ⁊ obediētia facientiū. Aoralia v̓o ⁊ iuditialiap̄cepta ꝯtinebāt quidē ẜm ſe iuſtū. vel in g.nerali vel in ſpeciali: ſꝫ moralia ꝯtinebāt idqd̓ ē iuſtū iuſtitia generali. q̄ eſt oīs virtus.Sed iuditialia id qd̓ eſt iuſtū iuſtitia ſpāliꝯſiſtit circa ꝯtractꝰ hūane vite. q̄ ſūt īterhoīes adinuicē. Et ſic ꝓ executōe iuſtitie ſulit̉ iuſtificatio. cū apl̓us ad ro. ij. nō audiores legis ſed factores iuſtificabūt̉. ¶ Promaiori d̓claratōe dct̄oꝝ. b. tho. pͥma ſcd̓e. q.iij. ꝙ illa ceremonialia erāt quedā r̄mediaſohibita ex ordinatōne legis. ad tollendasſuaſdā īmūditias ex ſtatuto legis īductasorꝑales. q̄ tollebāt ÿdoneitatē ad cultū dilinū. quaſi quedā irregularitates. ſicut di-
cebat īmūdus leproſus. vel qͥ tāgebat morticinū et hmōi. Et hoc eſt qd̓ ait apl̓us ad Chebre. ix. ꝙ cinis vitule aſꝑſus īqͥnatos ſanctificauit ad emundationē carnis. Sꝫ īmūditiā mētis .i. culpā nō tollebat. quia expiatio a peccatis nō potuit fieri niſi ꝑ xp̄m quitollit peccata mūdi. et qꝛ mīſteriū paſſionisxp̄i nōdū erat ꝑactū realiter: ille veteris legis ceremonie nō poterāt realiter in ſe ꝯtīnere virtutē ꝓfluentē a xp̄o incarnato ⁊ paſſo. Sicut ꝯtinēt ſacramēta noue legis: ⁊ iōnō poterāt iuſtificare et a peccatis mūdarePoterat tn̄ mēs illoꝝ pr̄m in peteri lege cōiūgi xp̄o incarnato et paſſo. Et ita ex illa fide iuſtificabātur. cuiꝰ fidei ꝓteſtatō quedamerat ip̄a ceremoniarū obſeruatio: inꝙͣtumerat figura xp̄i. Et ꝙ etiā expiarēt illa ceremonialia ab immūditijs corporalibꝰ: erāt īfigurā expiatōis peccatoꝝ fiende ꝑ xp̄m.¶ Et ſciendū ẜm tho pͥma ſcd̓e. q. xcix. ꝙ omnia p̄cepta legis ꝑ illa tria genera cōprehendunt̉. Un̄ d̓r̄ beutro. vj. hec ſūt p̄cepta ⁊ce remonie atqꝫ iuditia. q̄ mādauit dn̄s deꝰnob̓. Si qua gͦ alia ī ſcriptura vocabula ponunt̉: ſub illis ꝯtinent̉. Nā iuſtificatōnes deqͥbus fit mētio frequēs in pſalmis: poſſuntdici oīa p̄cepta legis: inqͣtū ſt̄ quedā executōes legalis iuſtitie. vel etiā ip̄e pene vel p̄mia q̄ ponunt̉ in lege trāſgreſſoribꝰ et obẜuatoribꝰ poſſūt dici iuſtificatōes. ẜm ꝙ deꝰaliquos iuſte punit vl̓ p̄miat. teſtīonia aūtde qͥbus dr̄ ī. pͣs. ⁊ deutro. vj. Cuſtodi p̄ceptaet teſtimonia: poſſūt dici vno mō ea que ꝑtinēt ad penā vel p̄miū in lege: inꝙͣtuꝫ ſuntꝓteſtatōes diuine iuſtitie. Uel alio mō dicūtur teſtimonia q̄ on̄dunt auctoritatē dei p̄cipiētis. vt illud exo. xx. Audi iſrl̓ dn̄s deꝰ tuꝰvnꝰ eſt. Et illud gen̄. j. In principio creauitdeus celū ⁊cͣ. Inter p̄ceptū aūt et mandatūeſt hec differētia. Quia p̄ceptū eſt d̓ his queſunt de neceſſitate ſalutis ẜuāda. vt decalogus. Mandatū v̓o qd̓ nō ē neceſſariū ad ſalutē. Sed ꝙ ꝑfectius vel p̄ceptū pt̄ dici qd̓ deiuſſit ꝑ ſeip̄m. Mandatū qd̓ ꝑ alios mādauit. vt per moyſen et aaron.Ꝙͣtu ad quartum. ſcꝫ..iiij.quo ꝯgruo tꝑe data ſit illa lex: ꝯſiderare mirabile ē. Fuit em̄ data lex moſaÿca. Interlegē nature et legē gratie. Et ꝯueniens fuitrōe iſta. Quelibꝫ lex īponit̉ duobꝰ generibꝰhominū .ſ. bonis ⁊ malis. Alijs tn̄ ⁊ alijs rationibus. Qd̓ ſic patet. Imponit̉ em̄ lex malis .ſ. duris et ſuꝑbis: in remediū ꝯͣ ignorātiam: et ī flagellū ꝯͣ ſuꝑbiā. Per legē em̄ maliſcꝫ ſuꝑbi et duri ꝯuincunt̉ et domant̉. et qꝛhoīes illo tꝑe erant tales. ideo conueniensfuit vt tempore moyſi lex vetus daretur adconuincendū eoꝝ ſuꝑbiam. Suꝑbiebat em̄homo de duobus .ſ. de ſciētia et potētia. Pri