Titulus.xiiij.
Z V eo ꝙ ꝑducit ad finē ſuꝑnaturalē eterne bt̄itudinis: iō īmediate data ē ꝑ xp̄m deū hoīeꝫfactū. Lex aūt petus inꝑfecta fuit. qꝛ nō ꝑducit ſꝫ diſponit ad ꝑfectā ſalutē hūani generis. Et ideo ꝯueniēs fuit vt ꝑ angelos hominibus daret̉. tho. pͥma ſcd̓e. q. xcviij. art.iij. Fuit etiā data mirabiliter. qꝛ apparebatmons ſyna fumigās et fulgorās. Et audiebant̉ tonitrua: et hoc ad inducendū illū populū ad reuerentiā legis et obſeruantiā. etinnuendū qꝛ lex illa erat timoris nō amorisꝘtum ad ſecundū .ſ. de. §. ijꝯditōe ppl̓i recipiētis illā legē. Mirabile ē etiā ꝯſiderare quare illi ſolo ppl̓o iudeoꝝ fuit data illa lex. Aſſignat̉ aūt ad hoc triplexratio .ſ. diſpoſitōis. diſcretōis et ꝓmiſſionis.¶ Et pͥmo fuit ꝯueniēs dari illaꝫ legē ppl̓oiudeoꝝ potiꝰ ꝙͣ alij ppl̓o ratōe diſpoſitōis. qͥaalijs ppl̓is declinātibꝰ ad ÿdolatriā: ſolus ille populus iudeoꝝ remāſit in cultū vniꝰ deiEt iō alij ppl̓i indigni erāt illa lege dei. quiavt dr̄ math̓. vij. nolite ſāctū dare canibꝰ ⁊cͣ.Un̄ ſicut lux corporalis nō lucꝫ niſi ocl̓o diſpoſito: ita lux ſpūal̓. vt lex: n̄ dat̉ niſi diſpōſito. Eſt aūt hō diſpoſitus ad ip̄am legē pervolūtatē. ꝑ quā vult hō ſub lege viuere ⁊ legi obedire. Un̄ quia ſolꝰ ppl̓s iudeoꝝ ſe p̄parabat et diſponebat ad receptōꝫ legis: iō cōgruū fuit vt ſibi traderet̉ illa lex. Etſi argutur ꝯͣ. qꝛ etiā ī alijs populis gētiliū erāt alique ꝑſone digne. vt iob et alij. Rn̄det̉ qͥa lexnō dat̉ ꝑſonis ꝑticularibꝰ ſꝫ populis. Ꝙͣuisgͦ aliquē ꝑſone ī alijs natōibꝰ bone eſſēt: nōtn̄ populus niſi ppl̓us iudeoꝝ: et iō ꝯgruitei dari. Tn̄ quia iſta ratio nō ē ſuffitiēs cuꝫppl̓us iudeoꝝ declinauerit ad ÿdolatriaꝫ pꝰdatā legē qd̓ grauius fuit. Ideo inducēda ēſecūda ratio. q̄ ē ratio diſcretōis. vt .ſ. ppl̓usiudeoꝝ tanꝙͣ a deo electꝰ: et tanꝙͣ dignꝰ abalijs ppl̓is diſtingueret̉ ꝑ legē veterē ſibi datā a deo. ꝯgruū etiā erat vt ppl̓us ille d̓ quoxp̄c naſci elegerat p̄ ceteris quadā ſāctificatōe polleret. qd̓ fiebat ꝑ ceremonias legis.¶ Uertia ratio ē ꝓpter ꝓmiſſionē. Que at̄ ꝓmiſſio facta ē: on̄dit apl̓us ad gal̓. iij. dicēs.habrahe dicte ſūt repromiſſiones et ſeminieius. nō dicit ſemībus quaſi multis: ſꝫ in pno .ſ. ſemini tuo qͥ ē xp̄c. Iſta aūt ꝓmiſſio .ſ.ꝙ ex ſemine habrahe xp̄c naſceret̉. non fuitex meritis habrae: ſꝫ ex gratuita electōe ⁊ vocatōe dei. ſi aūt vlteriꝰ querat̉. quare deꝰ magis eligit ppl̓m iudeoꝝ ꝙͣ aliū ex quo naſce̓t̉Nō pt̄ rato aſſignari ſuffitiēs: niſi ſuū beneplacitū. Eſt aūt ꝯueniēs reſponſio ad hmōiet ſimiles queſtiones. Illud dictū aug. ſuperiohannē. Nemo venit .ſ. ad deū niſi tractus.quē aūt trahat et quē nō trahat. Cuꝫ iſtumtrahat et illū nō trahat: noli iudicare ſi nōbis errare. Si nō traheris ora vt traharis.
tho. p̄ma ſcd̓e. q. xcviij. art. iiij. Cōtinebataūt illa lex triplex genꝰ p̄ceptoꝝ .ſ. moraliūceremonialiū. iuditialiū. Et moralia qͥdeꝫ ſt̄de dictamine rōis naturalis. vt decalogus ⁊alia moralia q̄ reducūt̉ ad ip̄m. Et ad obſeruātiā illoꝝ obligabant̉. nōſolū iudei ſꝫ oēsnatōes ⁊ ſemꝑ obligabūt. qꝛ dictat ea rō naturalis. Tamē vt dicit alexander ī tertia ꝑte ſūme. Aoralia p̄cepta ꝓut ſūt de iure naturali. dictāt in gene̓ bonū faciendū ⁊ malūvitandū. Sꝫ ꝓut moralia ſunt de iure legismoyſaice: dictāt hoc in ſpāli et determinate. vt patꝫ ī decalogo. Honora pr̄eꝫ et mr̄eꝫ.nō occides ⁊ hmōi. ꝓut aūt moralia ſūt d̓ lege euāgelica: dictāt ip̄a īplēda nō timore pene vt lex petꝰ: ſꝫ ītuitu amoris diuini. dataſūt aūt moralia q̄ ſūt de actibꝰ v̓tutum in ſevt ꝑ illa hoīes efficerent̉ boni et amici dei.¶ Ceremonialia aūt ſūt īſtituta ad ordinādū hoīes ad deū circa cultū diuinū. nōſoluꝫem̄ hoīes ordinant̉ ad deū ꝑ actꝰ īteriores.vt crede̓. ſꝑare et amare: ſꝫ etiā ꝑ exterioresqͥbꝰ hō ꝓfitet̉ diuinā ẜuitutē. Et circa cultūexteriorē erāt ceremonialia p̄cepta obligantia ſolū illū ppl̓m iudeoꝝ ī illo tꝑe. ¶ Iuditialia ſūt īſtituta ad ordinandū hoīes adinuicē ad pacifice ꝯuiuendū ꝑ modū ſtatutoꝝvt faciat alteri alter qd̓ iuſtū ē. Et ſolos iudeos obligabat. Un̄ apl̓us ad ro. vij. cuꝫ dixiſſet. Lex quidē ſācta qͣſi ſubdēs iſta tria genera p̄ceptoꝝ ſubdit. ⁊ mandatū iuſtū ſāctūet bonū. vt iuſtū referat̉ ad iuditialia. ſct̄mad ceremonialia. qꝛ ſanctū dr̄ deo dicatū. bonū ad moralia .i. honeſtū. tho. Mirabile ē gͦꝯſiderare cū quāto ordine et ſapīa fuit datailla lex.¶ Tertio de palore ſeu vti/ §. iijlitate legis: mirabile ē ꝯſiderare. Ubi primoſciēdū ꝙ ⁊ ſi illa lex n̄ fuit ꝑfecte bona ſicutlex euāgelica. qꝛ n̄ ꝯtinebat grāꝫ ⁊ ip̄a lex euāgelica ꝑducat ad gl̓iaꝫ qd̓ lex moſaÿca n̄faciebat. ꝓpt̓ qd̓ dīc apl̓s d̓ ea ad hebre. vij.Nihil ad ꝑfectū adduxit lex. tn̄ fuit bona illa lex nō mala. vt qͥdā falſo dicebāt. Contraqͦs dicit apl̓s ad ro. vij. Lex qͥdē ſācta. bonūem̄ dr̄ aliqͥd dupl̓r .ſ. ꝑfectū ⁊ īꝑfectū. Perfectū ē qd̓ ē ꝑ ſe ſuffitiēs ad īducēdū ⁊ ꝯſeq̄ndū finē. Imꝑfectū at̄ qd̓ n̄ ē ꝑ ſe ad hoc ſuffitiēs: ſꝫ diſpoīt ⁊ oꝑat̉ ad hoc. ſic̄ medicīa ꝑfecta ē q̄ diſpoīt ⁊ oꝑat̉ ad ſanitatē: ſꝫ n̄ ꝑficit. Sic lex vetus. qꝛ ꝓhibebat pct̄a ꝑ penasdiſpoēbat ad grāꝫ ⁊ ſalutē. lꝫ eā n̄ ꝯferret ſicut lex euāgelica. q̄ iō ꝑfecta dr̄. tho. ī pͥmaſcd̓e. q. xcviij. arti. j. ¶ Utꝝ at̄ ip̄a lex iuſtificarꝫ ⁊ quō. ꝓ hmōi declaratōe ſciendū ẜmtho. pͥma ſcd̓e. q. c. arti. xij. ꝙ iuſtificatō pōtſūi quadrupl̓r. Uno mō ⁊ hoc ꝓprie ꝓ creatōeiuſtitie. ꝓut iuſtitia ē v̓tꝰ generalis īportāsrectitudinem quandaꝫ mentis. et tunc cum