CapitulumSecundum
ad dolendum. Pondus eſt volūtatis ⁊ amoris vbi appetit̉ et fert̉ ī illud qd̓ debet. et reſpicit quid ei p̄ponatur. Hec at̄ docēt̉ a deo:vt iuſtificatōes exerceat ⁊ bona fiat. ¶ Secundo pn̄t he tres cōditiones referri ad voluntateꝫ. ī qua principaliter ꝯſiſtit bonitaset malitia moralis. Aodꝰ em̄ ⁊ menſura voluntatis eſt. inꝙͣtum voluntas innitit̉ ſūmebonitati ꝓductiue oīs boni. Spēs voluntatis inꝙͣtum ht̄ ſuā rectitudinē ⁊ maxime extrāſformitate ad rectitubineꝫ diuine voluntatis. Ordo voluntatis eſt. cum voluntas ſequit̉ diuinā voluntatem. ⁊ eiꝰ bonitatē diligit ſuꝑ omīa. Malum at̄ voluntatis eſt priuatio iſtoꝝ trium. quod patet: qꝛ cum creatura amat̉ vt deus vel pluſꝙͣ deꝰ. eſt defectꝰmodi vel menſure. Cum non amat̉ ꝓpter ſe.ſed ꝓpter ſui vtilitateꝫ. vt ꝓpter ꝓſperitatemhabendā vel cōſolationem. vel bonum cōſequēdum ī alia vita quaſi aliud ab eo: eſt defectus ſpēi. Cum nō amatur ſuꝑ oīa eſt defectus ordinis. ¶ Tercio pn̄t he tres ꝯditōesreꝑiri in om̄i humana actione bona. Et id̓odeus fecit oīa in menſura. cōtra vitium ſuꝑfluitatis. In pondere ꝯtra vitium leuitatisIn numero ꝯtra vitium ſingularitatis. Ethec que creaturis ꝯtuliſſe noſcunt̉ a creaturis reqͥrit. Habeas gͦ pondus. ſerua numeꝝ.menſuram tene. ⁊ ſic faciendo: diuidi nō poteris ab actore. Falſitas nō ht̄ menſurā. vn̄euolat et fertur ī incertum. Pondꝰ neſcit leuitas. ⁊ non ſinit eſſe ſtabile neqꝫ firmū. Numerū non ſeruat ſingularitas. et eſt diuiſiovnionū. Ratio gͦ ponderis reddit ſtabilem.Ratio numeri reddit ſociabileꝫ. Rō menſure reddit frugalem. Habe gͦ pondꝰ .i. ſtabilitatem ī fide. habe numeꝝ .i. ſocialitateꝫ ī caritate. habe menſurā .i. frugalitateꝫ in conuerſatōne. ¶ In pn̄ia etiaꝫ he tres cōditōesdebēt eſſe. vt quis iuſtificetur ī bonitate eiꝰ.Numeꝝ debet attendere peccatoꝝ. quotienspeccauerit. quia qualibꝫ vice commiſit vnūpeccatū. de quo debꝫ dolere ⁊ ꝯfiteri. pͣs. Lauabo ꝑ ſingulas noctes .i. pct̄a. lectum meūid eſt ꝯſcīaꝫ in cōtritione ⁊ cōfeſſione. proutdocꝫ rō naturalis. Pōdus debꝫ attēdi pctōꝝqꝛ dr̄ſa eſt grauitas eoꝝ. Aliter grauat veīale aliter mortale. Et lꝫ qd̓libꝫ mortale gͣuatpſqꝫ ad ꝓfundum inferni. tn̄ vnū eſt grauiꝰaltero Apoc̄. xviij. Ꝙͣtū ſe exaltauit et in delitijs fuit. tātum date ei tormētum ⁊ luctuꝫ.Ꝙͣtograuiꝰ ē pct̄m. tā tomagis rō dictat dolendum. Menſurare debet penā debitā peccatis. vt ꝙͣtoplus peccauit. plus ſatiſfaciat.In vetere lege dictum eſt. ẜm delicti modumerit ⁊ plagaꝝ modꝰ. Dicit tn̄ Hiero. de peni.di. j. Menſurā tꝑis nō ſatis p̄figunt canonesꝓ vnoqͦꝫ peccato. qꝛ apud deum nō tm̄ valetmēſura tꝑis ꝙͣ doloris. nec abſtinētia ciborū
ꝙͣ mortificatio criminū. Ꝙ ſiquis nō egerit pn̄iaꝫ. deus ī iudicio oīa conſtituet ī pōdere. numero. ⁊ menſura puniendo. Infligetem̄ deus ī iudicio penas peccatoribꝰ. In numero. vt multitudo penaꝝ reſpondeat multitudini pctōꝝ Apocal̓. xviij. Duplicate illiduplicia ẜm oꝑa eiꝰ. Et Eccͣi. xxxiij. Intuere opera altiſſimi duo ꝯtra duo vnum ꝯtravnum. Secundo diſponet deꝰ penas in menſura. vt .ſ. tanta ſit ꝙͣtitas pene et acerbitas.quāta fuit grauitas culpe Math̓. vij. In quamenſura mēſi fueritis remētiet̉ vobis. Hieronimꝰ. Hicimus deum oīm rerū. ita et penaꝝ ſcire mēſurā ⁊cͣ. xxiij. q. v. Quid gͦ. Tercio biſponit penas ī pōdere. vt .ſ. pena damnatoꝝ reſpondeat cauſe vl̓ rationi mouentiad peccatum. Plus em̄ ponderat culpa eiꝰdem generis in vno ꝙͣ ī alio. ẜm ꝙ magis vl̓minꝰ impellēs habuit. Un̄ plus puniuit angelum qui nullo ſuadente peccauit. ꝙͣ hoīeꝫqui angelo temptāte offendit Sapi. vj. Exiguo concedit̉ miſericordia .i. peccāti ꝑ infirmitateꝫ vel ignorātiam. et ſe huīlianti ī penitentia: potentes at̄ potenter tormenta ſuſtinebūt .i. ex malicia vl̓ indurati ī peccatis.Piero. Si duri colli ſumꝰ. ſi oſqꝫ ī finē ī peccatis ꝑſeueramꝰ. aſſidue peccātium nō miſeret̉ deus. diſ. xciij. Diaconi. Hec tenet Alexander ī quarta ꝑte ſumme. partim Hugo īpoſtillis. ꝑtim Robertꝰ holchoth. ī li. ſapīe.¶ Dixi domino deus §. viij.meus es tu: qm̄ bonoꝝ meoꝝ nō indiges. pͣs.Omīs creatura indiget bonis alicuiꝰ: ſaltimdei. ſꝫ deus nulliꝰ bono eget. Et ex hoc oſtēditur infinita ſua bonitas. qꝛ cum ī ſe habeat omne bonū. non indiget nec nr̄i nec aliorū. Sed nos indigemꝰ bonis eius. immo necaliquid boni hr̄e poſſumꝰ niſi ab eo. Et ratōnaturalis appetit bonū. ſed dr̄ſa et multiplexdiſtinctio dat̉ de bono. ¶ Una ē Aug. de libero arbitrio. quā etiaꝫ ponit magiſter ī ſecūdo ſententiaꝝ .ſ. Ꝙ bonorum quedaꝫ ſuntminima. quedaꝫ media. quedā maxima. Minima bona ſūt bona temꝑalia: vt diuitie. honor. fama. pt̄as. ⁊ hmōi. ⁊ his ꝯtingit bene ⁊male vti. Bona vtiqꝫ ſūt ī ſua natura. UndeIſa. j. Si volueritis et audieritis me. bonaterre comeditis: ait dn̄s. Bona etiaꝫ ſūt bn̄vtenti. qꝛ (vt ait ph̓s) organice .i. inſtrumētaliter deẜuiūt felicitati. ſꝫ ꝯn̄iter (vt ī pluribꝰ) hoīes male eis vtūtur. cū copiā habēt.Unde dixit diues ille de quo habet̉ Luc. xij.anima mea habes bona plurima repoſita īannos plurimos. comede. qͥeſce. epulari. Etid̓o miſcd̓ia magna vtit̉ deꝰ cū homībꝰ. cumnon dat habūdantiaꝫ hoꝝ eis. ¶ Bona media ſunt potentie anime. ⁊ alia naturalia. qͥbus poſſumꝰ vti bene et male. vt intellectꝰ.