TredecimusTitulus
7 omīa bona ī ipſo. Uide declarationem horūī. §. p̄cedēti .ſ. qūo deus eſt bonꝰ illis modis.Bonus es tu. ait pͣs. .§. vij.ad dominū. et in bonitate tua doce me iuſtificationes tuas. pͣs. cxviij. Bonus eſt dn̄s īſe. et in bonitate ſua quaꝫ cōicat creaturis:docet nos et iuuat facere ea q̄ nos faciūt iuſtos ⁊ bonos. quod lex naturalis oſtēdit. lumen a deo imp̄ſſum. Ubi ſciēdum eſt. ꝙ ratōboni (vt bonū dīc eſſe ꝑfectū cui nihil deeſt)cōſiſtit ī tribꝰ .ſ. in modo. ſpecie. ⁊ ordine. Un̄Aug. ī li. de natura boni: ſic ait. Oīa ꝙͣtomagis moderata et ſpecioſa et ordinata ſūt. vbihec tria ſūt: magna bona ſūt. vbi ꝑua: parua bona ſūt. vbi nll̓a: nll̓a bona ſūt. Et iteꝝAug. exponēs illud Sap̄. xj. Omīa diſpoſuiſti ī pōdere. nūero. et mēſura. dicit. Ꝙ idemeſt menſura qd̓ modus. ideꝫ eſt ſpecies qd̓ numerus. idē ordo quod pōdus. et hec ꝯueniūtcreatori et creature om̄i in eē naturali: ⁊ rōnali ī eſſe morali. ſeu oꝑe virtuoſo et in eſſepenitētiali. et ī eſſe penali. Ꝙͣtum ad primūAug. ad Oroſiū. Numerꝰ menſura et pondꝰip̄e deus. bonꝰ eſſentialiter. bonus es tu. Ip̄eem̄ ẜm Aug. eſt mēſura ſine mēſura. Eſt em̄menſura ip̄e deus mēſurās .i. menſuram cuilibet rei p̄figens. Aēſura autē mēſurata eſtcuiuſlibꝫ rei quātitas. magna vel parua velmediocris que a deo eſt. Eſt deus numerꝰ ſn̄numero. a quo eſt oīs nūerus. Eſt em̄ nūerꝰnumerās oēs res. Numerꝰ nūeratus eſt vniuſcuiuſqꝫ rei ꝓpria qualitas. qua vna res diſtinguit̉ ab alia que a deo eſt. Eſt deus pondus ſine pondere. a quo omne pondꝰ. Eſt .n.ipſe deus ordo ordinās ſeu pōderās pondus.omībꝰ dās ordinem et pondus .i. ꝓpriam inclīationem ad locū vel ad finem ſuū. Appropriantur etiam hec tria: ꝑſonis diuinis ſic.Nam pōbus ad potētiam operātis. nūerꝰ adſapiētiaꝫ ordinātis. mēſura ad clemētiā cōſeruātis. Et ita pondus refert̉ ad patrē cuiappropriat̉ pondꝰ. Numerus ad filiū cui attribuitur ſapiētia. Menſura ad ſpiritūſāctūcui appropriat̉ clementia. Ita ꝙ omīs creatura habꝫ pondꝰ a patre creāte. numeꝝ a filio ordināte. et habet menſurā a ſpūſct̄o cōſeruāte. ¶ Secūdo hec tria ſeu tres ꝯditōesinueniūtur ī om̄i creatura. Unde Aug. ī. xj.de ciui. dei ſic ait. A deo eſt om̄is modꝰ. omīsſpēs. omīs ordo. ſine quibus nihil ī rebus īueniri poteſt aut excogitari. Naꝫ eſſe oīs reicreate nō poteſt intelligi niſi ſub relatōe adprimam cauſā ſub ratione triplicis cauſe .ſ.efficiētis. formalis. ⁊ finalis. Un̄ Augu. ī. v.de ciui. dei. Tria de omni re inquirimus .ſ. qͥseam fecerit. quomodo facta eſt res. et ꝓpterquid facta eſt. Et ſic omīa fecit deus in pon-
tem. Ratio autē quare bonū in his tribus.conſiſtit eſt iſta. Quia vnūqd̓qꝫ intantum ēbonum et ꝑ ꝯſequens appetibile. inꝙͣtum eſtperfectum. ¶ Eſt autē bonum perfectū. cuinihil deeſt eorū que requirūtur ẜm modumſue perfectōnis. Perfectio autē boni ſeu ratio boni vt ꝑfecti. integratur ex parte cauſeefficientis. ex parte cauſe diſtinguentis. exparte nature inclinantis. ¶ Primo ratō boni vt perfecti integratur ex parte cauſe efficientis. que quidē conſtituendo bonū in eſſe.dat ſibi certum moduꝫ eſſendi .ſ. eſſe commēſuratum et ꝓportionatum. Et talia ſūt modꝰvel menſura. Nam cauſa efficiens dat modūvel menſuram bono. ex qua efficitur ꝓportionatum vel conueniēs appetitui. et ſic efficitur appetibile. Unde Aug. dicit. ꝙ menſuramodum prefixit. ¶ Secūdo ratio boni vt ꝑfectiꝰ. integrat̉ ex parte forme ſpecificantiset diſtinguentis. Nam preter cauſam efficienteꝫ. ad perfectōnem boni requiritur cauſa formalis. que bonū ſpecificat ⁊ diſtīguat.et ꝓpter hoc ponitur ab Aug. forma vel numerus. Natō quare ponit̉ forma eſt. ꝙ vnūquodqꝫ a forma ſua ſpecieꝫ habet. Ratio at̄quare Augꝰ. dicit. ꝙ numerꝰ ſpeciem prebeteſt. quia ſicut in numeris vnitas addita velſubtracta variat ſpeciem numeri. ita ī diffinitionibꝰ quelibet differētia addita vel ſubtracta. variat ſpeciem boni cuiuſlibꝫ rei create. vt dicit Areſtoteles ī ſua methaphiſica.¶ Tercio ꝑfectō boni integrat̉ ex parte nature inclinātis. Sicut em̄ a forma cauſaturſpecificatio ita etiaꝫ ex forma ſequit̉ inclīatio ad cōuenientem actioneꝫ vel finem. Naꝫvnumquodqꝫ ꝑ formaꝫ ſuam agit ⁊ tendit īillud quod ſibi cōuenit ẜm ſuam formaꝫ. Etꝙͣtum ad hoc ponitur ab Aug. pondus velordo. ſicut .n. corpꝰ pondere fert̉ ad locū ſuūſurſum vel deorſum. ita quelibet res ſua for̄ainclinatur ⁊ ordinat̉ ad finem ſuū. hec Tho.in prima. q. v. arciculo. v. Unde Augꝰ. ſuperGen̄. ait. ꝙ mēſura modum p̄figit. numerusꝯn̄i rei ſpeciē p̄bet. pondus v̓o ī loco ſuo ordinat ⁊ quieſcere facit. Et ſic oīa feciſti ī pōdere. numero. et menſura. Et in iſta bonitate commūicata creaturis. ſibi petit doceri iuſtificationes. vt ſcilicet faciat omīa in pondere. numero. et menſura. ⁊ inde iuſtificeturvt bonus. ¶ Tercio he tres conditiones re (periūtur precipue in humana conſeruatione. cū eſt iuſta et bona. Et primo quo ad naturam in communi. vt menſura ſit ī aliquidagendo mēte ne ſit irreuocabilis et immoderata ꝓgreſſio. Et hoc pertinet ad intellectū.ne ſcilicꝫ plus vel minꝰ ſapiat ꝙͣ oportꝫ. Numerus vt in mente ſeu memoria habeat aīarecolēdo ſingula beneficia dei ⁊ peccata ſua.prima ad recompenſandū. ſecūda .ſ. peccata