TredecimusCitulus

I ¶ Exquo igit̉ bona appetūtur ab hoībꝰ velutdulcia guſtui. vel vt fragrātia odoratui. velvt cōſonantia auditui. vel vt ſuauia et leuiatactui. vel vt vtilia operi. vt argentū auruꝫet alie diuitie. vel vt magna extimationi. vthonores et potētie. vel vt ſcientia et ſapiētiaintellectui. vel vt virtutes morales vite pollitice. Et hec oīa bona excellentiori mō ſūt ībeo. et ſine defectu. ſicut groſſus argēteꝰ eſtī floreno aureo. nō quidā ī materia ſed ī valore ⁊ p̄cioſitate. multo etiā maiori. vnde qͥlibet preelegit florenuꝫ groſſo vt longe meliꝰ.Sic cū lumē naturalis rōnis imp̄ſſū nobis:oſtendat nobis bona. gͦ inſtinctu eiꝰ debemꝰip̄m amare. et ꝓcurare habere. Un̄ pͣs. Quidmihi eſt ī celo. aut quid a te .ſ. deo volui ſuꝑterraꝫ? quaſi diceret. nihil ex bonis creatis.Sed defecit caro mea .i. appetitꝰ ſenſitiuus.⁊ cor meum .i. appetitꝰ rationalis ab om̄i affectu tēporaliū. et pars mea deus ineternū.Mihi adherere deo bonū eſt abſolutē. Eſt em̄deꝰ ẜm Anſhelmum. quo meliꝰ nil excogitari poteſt. ¶ Scd̓o bonuꝫ increatū quale eſtdeus ſic deſcribit̉. Deus eſt bonū increatuꝫ.ex quo omīa ſubſiſtunt. et ex hoc habet rōeꝫcauſe nōſolum omīa efficiētis ſed etiam oīaꝯſeruātis. Quod on̄dit tripliciter .ſ. autoritate. ſimilitudine. et ratōne. ¶ Autoritate qͥbem. naꝫ vt dicit Grego. Omīa nec admom̄tum ſubſiſterēt. ſꝫ ī nihilū tenderēt. niſi oꝑatione diuine virtutis in eſſe ſuſtentarentur.Et Aug. iiij. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄aꝫ. Uirtus dei abhis que creata ſūt regēdis .ſ. aliqn̄ ceſſaret.ſimul et eoꝝ ceſſaret ſpēs. omīſqꝫ natura cōcideret. Et ſic oīa dicunt̉ vanitas Eccl̓s. .j. qꝛomnia ⁊ angeli ⁊ homines et elementa. ſicuthabēt eſſe ex nihilo. ita ex ſe habent tendereī nihilum. niſi dei influentia ſuſtentarētur.¶ Probat̉ ſcd̓o hoc ſimi litudine. Sicut em̄aer pn̄te lumīe ſtatim fit lucidꝰ. Sic homodeo p̄ſente illuminat̉. ⁊ ſicut aer nec ad momētū remanet illumīatꝰ. ſed ꝯtinue obtenebrat̉ ceſſante actione ſolis. ita creatura necad momētū in eſſe remaneret: ceſſante actōne dei. vt dīc Aug. Ratio at̄ quare aqͣ calefacta retinet calorē ignis ceſſāte actōne ignisnō aūt aer etiā ad momētū remanet illūiatus. ceſſante actōne ſolis. eſt iſta. quia aquaeſt ſuſceptiua caloris ignis ẜm eandem rationem vel formaꝫ qua eſt in igne. Et ideo ceſſante actione ignis remanet calor in aqua.plus et minꝰ ẜm participatōem caloris. Sꝫaer nullo modo recipit lucem ẜm eandeꝫ rationem qua eſt in ſole. vt recipiat formā ſolis que eſt principium luminis. Unde qꝛ nonhabet lux ſolis radiceꝫ in aere. ſtatim ceſſatceſſante actōne ſolis. Sicut a ſimili. quia eēnō recipitur in creatura ẜm eandeꝫ rationēqua eſt in deo. id̓o ſtatim ceſſaret. ceſſante ī-

fluentia virtutis diuine. Tho. prima parte.q. ciiij. articulo. ij. ¶ Tercio probatur ratione ſic. Effectus qui dependet a cauſa tm̄ quoad ſuū fieri. ⁊ non quo ad ſuum eſſe. bene pt̄manere ſubtracta cauſa. Sed non ſi depenbeat quo ad ſuum eſſe. Sicut verbi gratia.Eſſe domꝰ dependet quo ad ſuū fieri ab edificatore. non auteꝫ quo ad ſuū eſſe. Et ideo ceſſante actione edificatoris. non ꝓpterea deficit eſſe domus. eo ꝙ duracies ligni et lapidūet huiuſmodi eſt nata per ſe retinere formaꝫimpreſſam ab edificatore ī domo facta. et eꝰforme artifex eſt cauſa ī fieri. ceſſante influentia artificis. non ceſſat forma domꝰ. Seddeus non eſt ſolum cauſa in fieri creature.ſed et in facto eſſe: ⁊ ideo ceſſante influentiadei. nec ad momentū creatura poteſt cōſeruari ī eſſe. Nec deus poteſt cōmunicare creature vt conſeruetur in eſſe ſua operationeceſſante. Tho. prima parte. q. ciiij. articulo.j. Et Perueus. Cū igitur homo appetat bonum ſue conſeruationis in eſſe. ꝓpter quoddicit Goetiꝰ. ꝙ omne animal vitā tueri laborat. Profecto vt ait Augꝰ. Magna miſeria hominis eſt. non eſſe cum illo .ſ. ꝑ gratiā.ſine quo eſſe non poteſt. Sicut auteꝫ in eſſenaturali homo conſeruari non poteſt. ſine īfluxū naturali diuine virtutis: ita in eſſe gͣtie conſeruari non poteſt. ſine influxu ip̄iusdei. Un̄ apoſtolꝰ. Gratia dei ſum id quod ſūQuō eſſe ſpirituale amiſſo per negationeꝫ.ait Petrus. Homo non ſum. Unde Augꝰ. depeni. diſ. j. Reſuſcitatus in corpore viuit abſente ſuſcitatore. non at̄ reſuſcitatus ī anīa.Sicut em̄ corpus non viuit abſente anima.ita anima .ſ. non niſi deo preſente .ſ. ꝑ influxum gratie. ¶ Tercio bonū increatum quale eſt deus deſcribitur. Ꝙ eſt bonū quod oīaappetunt ſeu concupiſcunt. Omnia em̄ ſuomodo deſiderant deū. Et hoc probatur qͣtuorrationibus ẜm Dioniſiū de diui. noībꝰ. c. iiij.¶ Et primo. Omnia deſiderant deū ſicut pͥncipium a quo cauſantur. Nam ip̄e eſt omīain omnibus per cauſalitateꝫ. inꝙͣtum om̄esperfectiones eſt ip̄e deus cauſaliter. Licꝫ em̄quelibet res creata ſit bona ſeipſa formalit̓.non tamen eſt bona ſeipſa cauſaliter. exemplariter. et finaliter. Nam licet quelibet rescreata ſit bona ꝑ bonitateꝫ propriam. ⁊ formaliter inherentem et ꝑficientē: tamē multomagis eſt bona bonitate dei efficienti. Etid̓o ceſſante bonitate dei efficienti. exempla.ri. ⁊ finali. ceſſaret tota bonitas creat̉e. Unde Augꝰ. in octauo de trinit. ſic ait. Bonumhoc. et bonum illud .ſ. creatum ⁊ increatuꝫ.Tolle hoc. et tolle illud. ⁊ vide ipſum bonumſi potes. Ita deū videbis. non alio modo bonum. ſed omnis rei bonum .ſ. cauſaliter. itaꝙ vna eſt bonitas oīm ꝑ cauſalitatem .ſ. bo-