TredecimusTitulus

reddenda. quod vt ī pluribꝰ habꝫ rectitudinem. ſed in aliquo caſu poteſt contingere ꝙhoc ſit damnoſum. et ꝑ ꝯſequens irrationabile: puta. cū repetit̉ depoſitū ad impugnādum patriam. vnde tūc nō eſſet reddendum.Similiter etiaꝫ ꝙͣtum ad noticiā nō eſt eadem lex nature ꝙͣtum ad huiuſmōi concluſiones que deducūtur ex principijs ꝯn̄ibꝰ. ſeddeficit vt ī pautioribꝰ. Et hoc ex hoc. ꝙ aliqͥhabent rationem deprauatā ex paſſione. ſeumala cōſuetudine. ſeu mala habitudine nature. Sicut apd̓ germanos olim latrocinianō reputabāt̉ iniqͣ eſſe. cū tn̄ ſit ꝯͣ legē nat̉e.vt refert Iuliꝰ celſus. Nec obſtat his qd̓ dicitGrā. ī principio decretoꝝ .ſ. ꝙ ius naturale ēqd̓ ī lege ⁊ euāgelio ꝯtinet̉. Sꝫ lex moſaÿcanō fuit pn̄is oībꝰ. Nec euāgeliū. qͥa vt dr̄ adRo. x. Nō om̄es obediūt euāgelio. Nec recipiūt. qꝛ ẜm Tho. vbi ſupͣ. Illd̓ ꝙ dīc Gratia.non ſic intelligenduꝫ eſt. quaſi omīa que ſūtī lege veteri et euāgelio. ſint de lege nature.cū multa ibi tradant̉ que ſūt ſupra naturā.vt pertinentia ad fidem. Sed quia ea q̄ ſuntde lege nature ibi plene continent̉. Unde ibiſubdit. vt quod ſibi nō vult fieri. alteri nonfaciat: et alteri faciat qd̓ ſibi pult fieri. q̄ habentur ī ſacra ſcriptura. ¶ Habet etiaꝫ lexnaturalis dignitateꝫ cōmunitatis. quia iurenaturali omīa ſūt ꝯn̄ia. ⁊ oīm eſt vna libertas. vt dr̄ diſ. j. Ius naturale. qd̓ vt dīc Gratianus nonſolum ſeruatū legitur a xp̄icolisprimitiue eccleſie. de qͥbꝰ legit̉ Act. iiij. Aultitudinis credentium erat cor vnū et animavna. nec ſuū quiſqꝫ aliquid eē dicebat: ſꝫ etiāab antiqͥs philoſophis traditū inuenit̉. Un̄et apud Olatōnem illa ciuitas iuſtiſſime ordinata traditur. in qua quiſqꝫ ꝓprios neſcitaffectus .i. non habet aliquid ꝓprium. diſ.viij. §. j. Sꝫ vt dicit Tho. q. ea. arti. v. De lege nature poteſt intelligi eſſe aliquid dupliciter. Uno modo qꝛ natura inclinat ad hoc.et ſic eſt d̓ lege nature. ꝙ nemini fienda ē iniuria. iſto aūt modo nō eſt de lege ꝯn̄is oīmpoſſeſſio. Alio modo dicit̉ de lege nature. qꝛnatura non induxit cōtrariū. Sic poſſemꝰdicere. eſſe de lege nature. hominē eſſe nudū.qꝛ .ſ. natura nō dedit ſibi veſtimentū. ſed arshoīs ſibi adinuenit. Et ſic de lege nature dr̄ꝯmuīs poſſeſſio oīm. quia .ſ. diſtīctio poſſeſſionum. ꝓprietas. ⁊ ſeruitus nō ſunt inductea natura. ſed adinuēta ꝑ rationeꝫ hoīm. ꝓpter vtilitatem vite. Unde Aug. ſuꝑ Io. quoiure defendis villas eccleſias diuino an humano: Diuinū ius in ſcripturis diuinis habetur. humanū ī legibꝰ regū. Unde qͥſqꝫ poſſidet qd̓ poſſidet: nōne iure hūano. Nā iurediuino dn̄i eſt terra ⁊ pleītudo eiꝰ. Iure ergohūano dr̄ hec villa mea. hec domꝰ mea. h̓ ẜuus meꝰ. Iura aūt humana iura imꝑatorū

ſūt. Tolle iura imꝑatorū. et quis audebit dicere. hec villa mea. hec domꝰ mea: ⁊ hmōi. di.viij. Quo iure. Sub iure aūt diuino comp̄hendit̉ ius naturale qꝛ ī eo cōtinet̉ plene. etſic eſt ad ꝓpoſitū. Poteſt etiā dici iure naturali oīa eſſe cōia .i. cōicanda tꝑe neceſſitatisEt ſic exponit glo. illd̓ Ambro. Propriū nemō dicat qd̓ ꝯn̄ eſt. pluſꝙͣ ſuffice̓t ſūptui violenter obtētum eſt. diſ. xlvij. Sicut hi. Legem gͦ tuaꝫ ī medio cordis mei tu deus ſcripſiſti. vt ꝯtinue intelligā ignorātiā me nonexcuſare. ī his q̄ ſūt ꝯͣ rationeꝫ naturalē. ⁊ ꝙdebeā nullū ledere. oēs iuuare. tꝑalia indigētibꝰ ꝯn̄icare. ¶ Scd̓o lex naturalis habꝫ fir bmitatē immutabilitatis. Nā cū alia iura humana frequēt̉ mutēt̉. qꝛ modo ſtatuit̉ vnū.modo ꝯtrariū. ius naturale ab exordio creature rōnalis cepit. nec variat̉ tꝑe ſꝫ immutabile ꝑmanet. inquit Grānꝰ diſ. v. §. j. Sedhec immutabilitas intelligēda eſt ꝙͣtū ad ſb̓tractionē nō ꝙͣtum ad additōnem. ẜm Tho.prima ſecūde. q. xciiij. arti. v. Dupliciter em̄pt̄ intelligi lex nature mutari. Uno modo ꝑmodū ſubtractōis. vt .ſ. aliqͥd deſinat eſſe ſublege nature. qꝛ priꝰ erat ẜm legeꝫ nature. Etſic ꝙͣtū ad prima principia legis nature. lexnature ē oīo immutabilis. Ꝙtuꝫ v̓o ad ſecūda p̄cepta q̄ diximꝰ eē qͣi quaſdaꝫ ꝓpͥas cōcluſiones ꝓpinquas primis pͥncipijs. ſic etiālex nat̉alis nō immutat̉. qͥn vt ī pl̓ibꝰ nō ſitrectū. qd̓ ẜm eam eſt. Vt̄ tn̄ immutari ī aliqͦꝑticl̓ari. et vt in pautioribꝰ. ꝓpter aliqͣs cauſas impediētes obẜuātiā taliū p̄ceptoꝝ. Sic̄v̓bi grā. Depoſitū reddi repetēti ē d̓ iure naturali. Sꝫ ſi effct̄ꝰ ē furioſus. nō dꝫ reddi nemale vtat̉. Alio mō pt̄ dici lex nat̉e īmutari. ꝑ hoc ꝙ ei aliqͥd addat̉. Et ſic nihil ꝓhibꝫlegē nat̉aleꝫ īmutari. Nl̓ta eī ad legē nat̉ alem ſuꝑaddita ſt̄. tā ꝑ leges diuinas ꝙͣ hūanas. ꝑtinētia ad vtilitatē hūane vite. Etſiarguat̉ ꝙ Abrahā ex dn̄i p̄cepto voluit filiūinnocētē occide̓ Gen̄. xxij. Oſeas ꝓph̓a ad mulierē fornicariā acceſſit Oſee. jͣ. Filij iſrl̓ expoliauer̄t egiptum vaſis aureis ⁊ argenteisCxo. xij. Que oīa apparēt eē ꝯͣ legē naturalēet tn̄ nō peccauer̄t. gͦ vid̓r ꝙ lex nat̉e immutet̉. ℟. b Tho. vbi ſupͣ. Ꝙ ſic̄ ī naturalibꝰ effectibꝰ illd̓ ꝙ fit a deo miracl̓oſe. naturale pt̄dici. lꝫ ſit p̄ter ſolitū curſū nat̉e: ita ⁊ ī actibus moralibꝰ. qd̓ deꝰ p̄cipit alicui face̓. licꝫ ſitp̄t̉ cōeꝫ vſū rōis. pt̄ tn̄ dici totū eē ẜm rōeꝫ.qꝛ illd̓ ē rōnale ⁊ ẜm legē nat̉e. qd̓ deꝰ ordīatī lege nat̉e. Cū gͦ oēs ſimꝰ debitores mortis.nocētes ⁊ innocētes. ꝓpt̓ culpā originalē: qͥcūqꝫ ex mādato dei occidit aliquē ꝙͣtūcūꝫ īnocēteꝫ iuſte occidit. qꝛ corā deo innocēs nōeſt. vnde non facit ꝯtra legem naturaleꝫ veldiuinā. Et Oſeas ⁊ qͥcūqꝫ aliꝰ accedēs ad ſolutaꝫ vel coniugatam ex mandato dei. accedit