VndecimusCitulus

7 deū diligūt. hōi aūt deus dedit inclinatōꝫ adappetēdū ſummū bonuꝫ. Et quia nulliꝰ boniſolitarij eſt iocunda poſſeſſio. ideo etiā deditinclinatonē ad appetendum ꝑticipationē hꝰboni ī ꝓximo. In lege gͦ hoc ſcriptū eſt. diliges deum et ꝓximum. pro his oībꝰ .ſ. tibi collatis. Dugo. nil aliud bult: niſi vt diligas.¶ De lege naturali q̄ eſt intrinſeca boni ⁊ q̄daꝫ ꝑticipatō legis eterne. dīc apl̓s ad Ro.ij. Cū gētes q̄ legem nō hn̄t .ſ. ſcriptā. naturaliter ea q̄ legis ſūt faciūt. ip̄i ſibi ſūt lex .i.legem naturalē hn̄t ſecum. Hec em̄ lex naturalis multiplex eſt: qꝛ ꝯtinet ī ſe multa p̄cepta. ſed oīa reducūtur ad duo .ſ. ad dilectōꝫdei et ꝓximi. In his duobꝰ mādatis vniuerſa lex pēdet. Ph̓i nat̉ales nullaꝫ hn̄tes a deolegem ſcriptā. ratione naturali cognouerūtet ꝓbauerūt vnū eſſe deū gubernatoreꝫ oīm.et hūc eſſe colēdum et amādū. Ad legē etiaꝫnaturalem ꝑtinet illud. Qd̓ tibi oderis fieri:alteri ne feceris. et quecūqꝫ vultis vt faciātvobis hoīes ⁊ vos facite illis. Et ad hec duoreducūt̉ pl̓a alia p̄cepta legis naturalis. quehabent̉ diſ. j. ius naturale. In lege gͦ hac qͥdſcriptū eſt: Terte diliges dn̄m deū tuū ⁊cͣ. etꝓximū tuū ſicut teip̄m. ¶ De tercia lege diIoh̓. j. Lex ꝑ Aoyſen data eſt .ſ. a deo mīſterio angeloꝝ. Angelus em̄ dn̄i apparēs Moÿſi ī mōte ſyna. dedit legeꝫ decalogi. ſculptāī duabꝰ tabulis lapideis. quā ppl̓o iudeoꝝ referret: quia em̄ homo ita erat iam rōne obſcuratꝰ. ꝙ neſciebat legē ī corde ſuo legē naturaleꝫ a deo inſitam: nec ꝯuerſabat̉ ẜm eā.ſed iam declinauerat ad idolatriā qd̓ eſt ꝯtradilectōꝫ dei. et ad vitia Iͣ naturā et alia q̄ ſūtꝯtra ꝓximū: ideo pijſſimus deꝰ dedit legē ſcriptam ī tabulis. vt ex ea qͦdamodo recordaret̉ vel excitaret̉ ad legēdum ſcripturā cordis. Sed ī lege hac qͥd ſcriptum eſt: Certe adlr̄aꝫ. Diliges dn̄m deū tuū ex toto corde tuoDeutro. vj. Et diliges amicum tuū .i. ꝓximūſicut teipſū Leuit. xix. Ac etiaꝫ explicatumeſt ī ea qūo ſit diligēdus beꝰ. ꝑ tria preceptapͥme tabule: vt .ſ. ip̄e ſolꝰ adoret̉. et oīs irreuerētia ī loquēdo caueat̉. ⁊ quies ī eo ꝑ puritatē mētis ⁊ or̄oneꝫ q̄rat̉. Et qūo etiā ꝓximus diligat̉ ꝑ p̄cepta ſeptē ſcd̓e tabule declaratur. vt videlicet adiuuet̉ ī ſuis neceſſitatibus. et ꝑmaxime parētes: ibi. Honora pr̄emtuum ⁊cͣ. Et vt nō offendat̉ ip̄e proximꝰ necin ꝑſona ꝓpͥa ꝑ leſionē corporis. nec ī ꝑſonaꝯiuncta per adulteriū. nec in rebꝰ ꝑ furtū ⁊alias vſurpatōnes. nec ī fama ꝑ falſaꝫ teſtificatōnem ⁊ mēdacia. nec etiaꝫ deſiderio. Adiſta decē p̄cepta omēs natōes erāt obligate.et omni tꝑe mundi ad ea ſeruanda. qui voluerunt ſaluari. quia ſunt de iure naturali.Addita ſunt illis p̄cepta multa. ceremonialia et iudicialia. que obligabāt ſolū illū po-

pulum uſqꝫ ad xp̄i paſſionē. Et ceremoni aliaꝑtinebāt ad cultū dei et dilectōnem. Iudicialia ad pacificum cōuictum ppl̓i illiꝰ. Un̄ addilectōnē ꝓximi. Et quia multa p̄cepta erātdicuntur multe leges Leuit. xix. Ego dn̄s leges meas cuſtodite inquit. ¶ De quarta lege dicit Iacobꝰ. c. iiij. in ſua canonica. Unuseſt legiſlator ⁊ iudex .ſ. xp̄c. qͥ legē dedit euangelicam: que dr̄ lex ſpūs. quia vltra moraliap̄cepta q̄ cōtinet vt lex moſayca. comp̄hēditet ſacramenta. que ſūt ꝯtentiua ⁊ cauſatiuagr̄e ⁊ ſpiritꝰ. vt baptiſmū. pn̄iaꝫ. eukariſtiāet alia q̄ nō erāt ī lege moſaÿca. niſi ī figurātm̄. Et ideo bn̄ dicit apl̓s. Nihil ad ꝑfectumadduxit lex .ſ. illa ad Heb̓. vij. Non em̄ conferebat grāꝫ. que adiuuat ad obẜuandum precepta vt lex euāgelica ratione ⁊ virtute ſacͣmentorū. q̄ etiaꝫ ducit ad gloriā aꝑta ianuaꝑ xp̄i paſſionem. Vnde Iacobi. j. dr̄. Siquisꝑſpexerit ī lege ꝑfecte libertatis .i. euāgelica. et ꝑmanſerit in ea. nō auditor obliuioſusfactus. ſed factor oꝑis: hic beatus ī facto ſuoerit. Sed ī lege hac qͥd ſcriptū eſt: Certe adlitterā. Diliges dn̄m deū tuū ⁊cͣ. Et ꝓximuꝫtuū ſicut teip̄m Math̓. xxij. inquit dn̄s ih̓s.Addidit etiā ip̄e legis huiꝰ lator xp̄c. ad p̄cepta decalogi: conſilia caſtitatis. pauꝑtatis.obedientie. ⁊ patiētie: vt ꝑ illa magis poſſitdiligi deꝰ ⁊ ꝓximus. Remouit etiā falſas expoſitōnes qͣs doctores iudeoꝝ inuenerāt circa legē moſaÿcam. vt illud. Diliges amicumtuū ⁊ odio habebis inimicū tuū. on̄dens inimicum nō odiendū ſed diligēdum ẜm caritateꝫ Math̓. v. Et illud nō mechaberis quodintelligebant ꝓhibitum tm̄ de oꝑe exteriori.ſed xp̄c on̄dit idem eē de affectu interiori: dicēs. Qui viderit muliereꝫ ad ꝯcupiſcendumeam. iam mechatus eſt eā ī corde ſuo Math̓.vj. Et multa hmōi. Ceremonia qͦꝫ impleuitquod figurabāt exhibēdo. Et ꝓpterea ip̄e dixit. Nō veni legē ſoluere ſed ad implere At̄.quinto. Et quia multa ſūt mandat a euangelica que omīa clamant perfectā dilectioneꝫ.eſt multiplex etiam lex iſta. Unde Hieremias dicit. Dabo leges meas in cordibꝰ eorumet loquitur de euangelio. ¶ De quinta legeque ē ꝯſuetudo dicit̉ in decretis diſ. xj. ī his.os populi dei inſtituta maioꝝ ꝓ lege habenda ſunt. Et ꝙͣuis lex iſta fuerat an̄ legemmoſaÿcam vel euangelicam. quia quādo ceperūt homines multiplicari. ſuper terrā an̄biluuiū vel poſt. ſumpſerūt aliqͦs mores exteriores ſue conuerſatōnis adinuiceꝫ. proutdictabat ratio. quos abſqꝫ ſcriptura pro legetenebāt: tn̄ ideo ponit̉ lex conſuetudinis pꝰlegem diuinam. moſaycam. ⁊ euangelicam.quia quicquid eſt ꝯtra mandata moralia vl̓euangelica. per quātūcunqꝫ tꝑis ſit ductumī ꝯſuetudinē. nō eſt lex. nec ligat. immo nec