Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
322
Einzelbild herunterladen
 

TitulusNonus

Inter ceteras autem circumſtantias quepeccatum habent aggrauare. eſt ꝯditō perſone in quam peccatur. ſi habeat aliquā excellentiam. Pro cuius declaratione eſt ſciēdum ſcd̓m Tho. prima ſecunde. vbi ſupra.cum prima grauitas peccati attendatur exparte obiecti. ex hoc ſequitur tāto attenditur maior grauitas in peccato. quāto obiectum eſt principalior finis. Fines autemprincipales humanoꝝ actuū ſunt deus. ipſehomo. et proximus. Quicquid em̄ facimusꝓpter aliqd̓ horum facimus. ꝙͣuis etiam horum triū vnum ſub altero ordinetur. Poteſtigitur ex parte hoꝝ ꝯſiderari maior vel minor grauitas in peccato ẜm ꝯditionem perſone in quā peccatur. Primo quidem ex ꝑtedei. cui tanto aliquis homo magis ꝯiungit̉.quāto eſt deo virtuoſior. vel deo ſacratior. et iniuria illata tali ꝑſone magis redundatin deum. ſcd̓m illud Zacha. ſecūdo. qui vostangit quaſi pupillam oculi mei tangit. Unde peccatum fit grauius ex hoc. peccaturin perſonaꝫ magis deo coniūctam. vel ratōne virtutis. vel ratione officij. Ex parte v̓oſuip̄ius. manifeſtum eſt tanto aliquis grauius peccat. quanto in magis coniunctam.ſeu naturali neceſſitudine. ſeu beneficijs. ſeuquacunqꝫ ꝯiunctione peccauerit. Ex partev̓o proximi tantograuius peccatur. quantopeccatum plures tangit. Et ideo peccatumquod fit in perſonam publicam. puta regēvel principem. vel rectorem. eſt grauius peccato quod ꝯmittitur cōtra vnam perſonampriuatam. Et ſimiliter iniuria que fit alicuiperſone famoſe. videtur eſſe grauior ex hoc in ſcandalum et turbatōnem plurimoruꝫredundat. Magnitudo etiam ip̄ius perſone peccantis que pertinet ad circūſtantiaꝫ.habet ſepe grauare peccatum. Unde Criſo.di. iiij. dicit. Homo xp̄ianus fortiter cadit inpeccatum aut ꝓpter magnitudinem peccati.aut ꝓpter altitudinem dignitatis. ſed hoceſt ſemper. Pro cuius declaratōne dicit thomas prima ſecunde (vbi ſupra) duplex eſtpeccatum. Quoddam .ſ. ex ſurreptione ꝓueniens ꝓpter infirmitatem humane nature.et tale peccatum minus imputatur ei qui ēmaior in virtute. eo minꝰ negligit huiuſmodi peccata reprimere. que tamē omninoſubterfugere infirmitas humana non ſinit.Quedam ſunt ex deliberatōne procedentia.iſta peccata tantomagis alicui imputātur.quātomaior eſt. Et hoc poteſt eſſe ꝓpter quatuor. Primo quidem quia facilius poſſuntreſiſtere peccato maiores. puta qui excedūtin ſcientia et virtute. Un̄ dominus dicit Luce. xij. ſciens ſeruus volūtatē domini ſuinon faciens: plagis vapulabit multis. Secundo ꝓpter multitudinem. quia omne bonū

quo quis magnificatur eſt dei beneficiū. cuihomo fit ingratus peccādo. inꝙͣtum ad hocquelibet maioritas etiam in tēporalibꝰ bonis peccatum aggrauat. ſcd̓m illud Sap̄. vj.Potentes potenter tormēta patientur. Tertio ꝓpter ſpecialem repugnātiam actus peccati ad magnitudinem perſone. ſicut ſi princeps iuſticiā violet. qui ponitur iuſticie cuſtos. Etſi ſacerdos fornicetur qui caſtitateꝫbouit. Quarto ꝓpter exemplum ſiue ſcandalum. quia vt Gregoriꝰ dicit in paſtorali. Inexemplum vehementer culpa extēditur. qn̄pro reuerentia gradus peccator honoratur.ad plurium etiam noticiam perueniūt peccata magnorum. magis homines ea indigne ferunt. Attenditur etiā grauitas peccati ſcd̓m nocumentum quod ſequit̉ ex ip̄o.Pro cuius declaratione dicit Tho. vbi ſupͣ. nocumentum tripliciter poteſt ſe haberead peccatum. quandoqꝫ enim nocumentumquod ꝓuenit ex peccato eſt p̄uiſum et intentum. ſicut aliquis aliquid oꝑatur animonocendi alij. vt homicida vel fur. et tunc directe quantitas voluntatis adauget quātitatem peccati. quia tunc nocumentū eſt perſe obiectum peccati. Quādoqꝫ v̓o nocumentum eſt preuiſum ſed non intētum. ſicutaliquis tranſiens per agrum. vt ꝯprehēdioſius vadat ad fornicādum: infert nocumentum his que ſunt ſeminata in agro ſcienter.licet non animo nocendi. Et ſic etiam quātitas nocumenti aggrauat peccatū. ſed indirecte. inꝙͣtum .ſ. ex voluntate multum inclinata ad peccandum procedit. qd̓ aliquispretermittat facere damnum ſibi vel alij qd̓ſimpliciter non vellet. Quādoqꝫ autem nocumētum non eſt intentum nec eſt p̄uiſum. tunc ſi per accidens ſe habeat ad peccatū.no aggrauat peccatum directe ſed ꝓpter negligentiam ꝯſiderandi nocumenta que conſequi poſſent: imputātur homini ad penammala que veniunt preter eius intentōnem.ſi dabat operam rei illicite. Si v̓o nocumētum ſe ſequitur ex actu peccati. licet nonſit intentum nec p̄uiſum directe: peccatumaggrauat. quia quecunqꝫ per ſe ſequūtur adpeccatum: pertinent quodāmodo ad ipſamſpeciem peccati. puta ſi aliquis publice fornicetur. ſequitur ſcandalum plurimorum.quod ꝙͣuis ipſe non intendat nec forte preuideat: directe hoc aggrauatur peccatū. Ꝙuis nocumentum aggrauat peccatuꝫ.non tamen ſequitur. ex ſolo nocum̄to peccatum aggrauetur. quinīmo peccatū per ſeeſt grauius ꝓpter inordinatōnem. vt ſupͣ dictum eſt. Unde ip̄m nocumentū aggrauatpeccatū inꝙͣtum facit actum eſſe magis inordinatū. Un̄ ſequitur. ſi nocumentuꝫmaxime habeat locum in peccatis que ſunt