Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
303
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumSecundum

capitalibꝰ. Et ſic vitia capitalia poſſūt conueniēter diſtingui. ẜm differētiaꝫ boni mali: ita vbicunqꝫ aliqua ſpālis ratō appetibilis vel fugibilis eſt: ibi eſt vnū vitiū capitale. Et eſt etiaꝫ ſciendū. bonum ad ſe attrahit appetituꝫ. Sed appetitus refugiataliquod bonū. hoc eſt ẜm ſpecialē ratōeꝫ ꝯſiderataꝫ circa hmōi bonū. vt quia laborioſuꝫvel impeditiuuꝫ delectatōnū corporearum.Primo igit̉ dico. omne pct̄m ꝓcedit exhoc. appetitus inordinate appetit bonum.Et hoc quidē bonuꝫ poteſt eſſe triplex .ſ. velbonū mētis. vel bonū corporis. vel bonū reiexterioris. Primo igit̉ appetitus inordinate appetit vel querit. bonū mētis honeſtumquod eſt bonū ymaginatiuum .ſ. excellentiaglorie vel honoris. Et ad hoc ordinat̉ vt eiꝰpͥncipium ſuperbia. vel inanis gloria. Scd̓oappetitus appetit bonū corporis. quod ē bonum delectabile. Et hoc bonuꝫ vel pertinetad conſeruatōeꝫ indiuidui. quod eſt cibus:et ad hoc ordinat̉ gula. Uel ꝑtinet ad conſeruatōeꝫ ſpeciei: ſicut eſt in venereis. adhoc ordinat̉ luxuria. Tertō appetitus inordinate appetit bonuꝫ vtile .ſ. corpori. vt diuitias. et ad hoc ordinat̉ auaritia. Et ſictuor ſunt vitia capitalia ex ꝑte appetitus īordinate appetētis bonū .ſ. ſuꝑbia vel īanisgloria. reſpectu boni honorabilis. Auaritia reſpectu boni vtilis. Gula reſpectu boni delectabilis ẜm guſtū. Uel luxuria reſpectu boni delectabilis ẜm tactū. Scd̓o appetitus humanꝰ inordinate fugit bonū aliquod. ẜm aliquā ſpecialē ratōeꝫ: puta. inꝙͣtum illud bonū eſt impeditiuū boni inordinate cupiti in ſeip̄o. Vt v̓bi gratia. Sic̄ bo ſpūale īpedit quietē vel delectatōꝫ corꝑa: et ſic ē accidia. nihil aliud ē ꝙͣ triſtitiade aliquo bono ſpūali. ꝓut eſt īpeditiuū boni corꝑalis. qd̓ appetens in feip̄o inordinatecupit. Scd̓o appetitꝰ inordinatꝰ alicuius. bonum refugit ī alio. ẜm bonū illiꝰ impeditꝓpriā excellentiaꝫ in ſeip̄o. ſic eſt inuidia:que eſt dolor de alieno bono. inꝙͣtum apprehendit̉. vt diminutiuū ꝓprie excellētie. Tertio nonſolū aliquis refugit vel odit maluꝫin alio: ſedetiā ꝯtra bonū eiꝰ inſurgit. ip̄mrepellendo. ſic eſt ira: que eſt appetitꝰ vindicte. qua aliquis impugnat aliquē contrarium agendo. Hec. b. tho. ſuꝑ. ij. ſen. di. xlij. in queſtionibꝰ de malo. Ꝙͣtum ad tercium pͥncipale .ſ. differētiaꝫ capitaliū a radicibus. Sciendū ip̄a vitia. ita dicunt̉ capitalia. dicunt̉ radices. Et ratō huiꝰ eſt.qꝛ hec eſt differētia inter capitale radicemqꝛ capitale eſt quoddā peccatū. radix auteꝫpeccati inꝙͣtum radix. non eſt peccatum.Hec ſeptem vitiā ca §. vj.pitalia. figurata ſūt ſeptē gētes ſeu natō-

nes. que habitabāt in terra ꝓmiſſionis. ẜmmagiſtꝝ in. ij. ſen. Et hugonē cardinalē ſuꝑpͣs. Ip̄a em̄ terra ꝓmiſſionis affluens lacte melle. ſignat hūanā naturā in genere. velaīaꝫ quālibet ī ꝑticulari. in ſtatu īnocētieet iuſticie: que vtiqꝫ affluebat lacte puritatis melle conſolatōnis celeſtis. Sed primorum parentū tranſgreſſionē. poſtea īhabitata eſt poſſeſſa. a ſeptem natōnibꝰ .i. vitijs capitalibus. Obtenta autē xp̄m de victis vitijs. eſt poſtea inhabitata tribꝰ duodecim iſrahel. leuitica .i. per ſeptem virtutes ſex opera miſericordie corꝑalia vel ſpiritualia. que reperiūtur in veris fidelibusQuod bellū xp̄c notauit. cum ait Luce. xj.Si fortior illo ſuꝑueniēs vicerit. vniuerſa arma aufert ⁊cͣ. Fortis in malitia dÿyabolus. qui caſtrum ſeu atrium mundi tenebat in pace. quaſi nullo ei reſiſtente: et hoccum ſeptem his natōnibus .i. vitijs. Suꝑueniens fortior xp̄c vicit eum. et abſtulit ei arma ſue malitie. ea detegenda. Et hoc belluꝫ victoriam notat pͣs. pſalmo. xliij. dicēs addn̄m. Manus tua gentes diſꝑdidit. plātaſtieos. afflixiſti populos. expuliſti eos. Ubioſtendit in ipſo bello tria.Grāꝫ xp̄i operatā. ibi. Manꝰ tu. gen. diſ.Iuſtīcia animi r̄formatā. ibi. plātaſti eos.Malitiā penitētia euacuatā. ibi. afflixiſti. Ꝙtum ad pͥmū ſciendū vtiqꝫ. per nos poſſemus ſuꝑare vnā minimā temptatōnem. nec eicere a nobis vnū pct̄m. Sine me(ait ſaluator) nihil poteſtis face̓ Io. xv. Etratō eſt: quia cum pct̄m mortale ſit defectꝰquaſi infinitꝰ ſeu īiuria. quia contra deumbonum infinituꝫ. Et homo ſit virtutis finite: poteſt finitū attinge̓ ad infinitū. niſiadiunctuꝫ infinito. hec eſt gratia xp̄i. queeſt quaſi infiniti valoris. Unde apl̓us. Iuſtificati gratis gratia ip̄ius ⁊cͣ .i. iuſti facti.expulſis peccatis. Sicut ergo Ioſue ſeu ieſunaue. dux populi dei ipſe fuit. qui tranſitoiordane deuicit et proſtrauit illas ſepteꝫ natōnes. et tradidit tribubus iſrahel terrā poſſidendam. Sic ih̓s noſter mediante baptiſmo. vbi dimiſit virtutem ſue paſſionis. expulſis omnibus capitalibus vitijs. tribꝰ virtutum infundit in genus humanū. ſeu aīaꝫquālibet eum ſequentē fidem. vt poſſideatſtatū quietuꝫ ſuauē. Et hoc eſt quod dicitp̄s. Manus tua. Grachiū dei dicitur pater.ẜm illud pͣs. Fecit potentiam ī brachio ſuoLuce j. quia ab ip̄o procedit filius ſic ut manꝰ a brachio. Digitꝰ dicit̉ ſpūſſanctꝰ. ẜm illud. Si ī digito dei eijcio demonia ⁊cͣ Luce.xj. qꝛ procedit a patre filio. ſicut digitꝰ abrachio manu. Sed manus frequenter inſcriptura dicit̉ filiꝰ. quia ſic procedit a pr̄e.ſicut manꝰ a brachio. Et qꝛ ſicut manum.