CapitulumSecundum

in ſero. circa aliqua ſe occupādo. ¶ Tamenb. tho. tenet ꝯtrariū .ſ. ꝙ n̄ requirit̉ aliquisactꝰ in peccato omiſſionis. ꝑ ſe loquēdo: ſedin ip̄a ceſſatōe debiti actꝰ. peccatū omiſſionis ꝯſiſtit. Et hoc ꝓbat quatuor modis .ſ. auctoritate. ratōne. diſtinctōne. ⁊ ꝯꝑatōe. Auctoritate quidē ꝓbat̉ ꝑ illud Iacō. iiij. Scienti bonū ⁊ nō faciēti pct̄m eſt illi. Sed nōface̓ quod homo debet nō importat aliqueꝫactū: ergo pct̄m omiſſiōis ē abſqꝫ om̄i actuīmo ceſſare ab actu. ¶ Scd̓o ꝓbat̉ idē ratōeſic. Iuditiū bandū eſt de rebꝰ. ẜm id qd̓ eſt ꝑſe. ⁊ nō ẜm id qd̓ eſt ꝑ accidēs. Sed actꝰ ꝑ accidens ſe habet ad peccatū omiſſiōis. quodatet: quia obmittes aliquid ad qd̓ teneturiliquid faciat eſt ꝑ accidēs: ergo nō debꝫ dici ꝙ peccatū omiſſionis ꝯſiſtat in actu ꝓpt̓aliquē actū adiūctum. quia actꝰ ille adiūctꝰaccidens ſe habet ad peccatuꝫ omiſſionisit dictū eſt. ¶ Tertō probat̉ hoc comꝑatōe:uia etiā in peccato tranſgreſſionis cōtint aliquē actū adiūgi qui tn̄ ad pct̄m trāſreſſionis ꝑ accidēs ſe habet. Sicut cū ꝯtinit aliquē furantē loqui vel videre. Et ſimiter nullꝰ actꝰ ꝑtinet ad pct̄m omiſſionis: ſꝫa ſola ceſſato ab actu debito. Confirmat̉bē ⁊ alia ratōne: videlicet. qꝛ nō punit̉ hono iuſte niſi ꝓ peccato: ſed ꝓ ſola omiſſiōeoni quod tenet̉ facere: punit̉. ẜm illd̓. Omis arbor quę nō facit fructū bonū excidet̉in ignē mittet̉ Math̓. vij. Et ſeruus qͥ cogͦlit voluntatē dn̄i ſui ⁊ nō fecit plagis vapubit Luce. xij. Quarto probat̉ diſtinctōe.lam differentia iſta eſt ꝙͣtum ad hoc. interccatū tranſgreſſionis ⁊ omiſſionis: qꝛ pectum tranſgreſſionis nō eſt ſola p̄uatō: ſec̓iā actꝰ pͥuatꝰ debito ordine ratōnis. Sicutrtū vel adulteriū eſt quidā actꝰ inordinais. Et ratōne actꝰ. peccatum eſt quedā resl natura. Ratōne pͥuatōnis ordinis: pectū dicit̉ nihil ẜm augꝰ. ſuꝑ Io. Et. b. thorimo quodlibeto dicit. ꝙ peccatū maximeanſgreſſionis eſt actꝰ inordinatꝰ. Et ratōectꝰ. pct̄m eſt aliqua res ſeu natura. Sꝫ ilinordinatō eſt pͥuatō. ⁊ ẜm hanc peccatuꝫcit̉ nihil ab augꝰ. Sed peccatū omiſſiōisin veritatē loquēdo. eſt ſola pͥuatō actꝰ deti. cuiꝰ ſubiectū non eſt aliquis actus: ſecteſtas voluntatis: ſicut ſubiectum cecitas nō eſt viſio: ſed id quod aptū natū eſt vie. Unde qꝛ voluntas eſt cauſa effectiua.ubiectiua omiſſionis: ideo omiſſio habetōnem culpe: qꝛ omiſſio eſt voluntaria. qm̄n poteſtate noſtra eſt. nō velle ſicut ⁊ velle.nō face̓ ſicut ⁊ facere: ⁊ ideo ip̄a boni omiſlo debiti eſt peccatū. ¶ Et ſi arguat̉ ſic inontrariū. Sicut meritū comꝑat̉ ad v̓tutēta demeritū ſeu peccatū ad vitiū. Sed metum nō poteſt eſſe abſqꝫ actu: ergo nec de

meritū. Rn̄det̉ ꝙ differētia eſt inter meritū⁊ demeritū. Naꝫ meritū nō poteſt eſſe abſqꝫactu aliquo ſaltim volūtatis: ſed demerituꝫpoteſt eē abſqꝫ actu. Et ratō huiꝰ diuerſitatis eſt. qꝛ plura requirūt̉ ad bonū ꝙͣ ad malū. eo ꝙ bonū ꝯtingit ex tota ⁊ integra cauſa. malū aūt ex ſingularibꝰ defectibꝰ vt dicitdÿoni. c. iiij. de diui. no. hec. b. tho. pͥma ſcd̓eq. lxxvij. ⁊ in queſtionibꝰ de malo. Quia ergo ⁊ omiſſio boni debiti. pct̄m eſt ſic̄ ⁊ trāſgreſſio: ideo pͣs. vtrūqꝫ dn̄o ꝯfitet̉: dicēs. Delictū meū cognitū tibi feci. ⁊ īiuſtitiā meaꝫnō abſcondi. Ubi pͣs tria facit. Primo expͥmit peccatū omiſſionis. ibi. delictū meū. Dicit̉ em̄ delictū quaſi derelictū .i. omiſſuꝫ. vtqꝛ peccata dicēda: tacui. Et hoc eſt cōtra illos qui ſolū de ꝯmiſſis nō omiſſis faciunt ſibi ꝯſcientiā vel ꝯfitent̉. Sed dauid vtrūqꝫfatet̉: qꝛ peccatū. Eſt etiā ꝯtra illos. qui demagnis ꝯfitent̉. de paruis nō curāt. Sꝫ dauid etiā parua q̄ dicūt̉ delicta reſpectu aliorū. Eſt ⁊ ꝯtra ſe excuſātes vl̓ ī alios ſua peccata retorquētes. ſicut adā ⁊ eua. Unde dicitmeū. qd̓ .ſ. ego feci ex meo arbitrio. Ad hocfacit. xv. q. j. nō ē. Scd̓o ꝓpheta īnuit vitiūꝯmiſſiōis ſeu trāſgreſſiōis. ibi. Et īiuſtitiāmeā ⁊cͣ .i. que feci ꝯtra iuſtitiā. trāſgrediēdop̄cepta negatiua: vbi magis apparet iniuſtitia ⁊ plus nocumēti ꝓximo fit. Tertō additactū cōfeſſiōis. ibi. nō abſcōdi. Cū em̄ deusꝯgnoſcat certiꝰ et clariꝰ oīa ꝙͣ ille qͥ facit. tn̄hoc ē (vt dicit caſſiodorꝰ) pct̄m̄ deo ꝯgnitūfatere in ꝯfeſſiōe .ſ. delicta ⁊ pct̄a ꝓducere.Cōfeſſor em̄ repn̄tat ꝑſonā dei. Hoc ē nō abſconde̓. nō minue̓ gͣuitatē. magnitudinē. etturpitudinē. peccatoꝝ circūſtātias celādo.Quinta diuiſio pec­ .§. iiij.catoꝝ eſt ex ꝑte radicis eoꝝ. Sunt aūt quīqꝫ radices peccatoꝝ. Prima eſt amor inordinatꝰ ſui. Scd̓a eſt timor īdiſcretꝰ. Terciacupiditas. Quarta ꝯcupiſcētia. Quīta ſuꝑbia. Prima due inſinuāt̉ ꝑ pͣs. dicētē. Incēſa igni ⁊ ſuffoſſa ab increpatōe vultꝰ tui ꝑibūt .i. ꝓpt̓ oꝑa mala q̄ ꝓcedūt ab īordinatoamore ſui. ⁊ hec dicūtur ſuccēſa igni. Et eaoꝑa que ſūt ex īordinato timore mali. et hecdicunt̉ ſuffoſſa. qꝛ timor deijcit hoīem infraſe. Peribūt homīes ab increꝑatōne dei .i. tudicante deo. Vnde augꝰ ſuꝑ pͣs dicit ibi. Omne peccatū ꝓcedit vel ab amore male inflāmāte. vel a timore male hūiliante. Alie tresradices pct̄i notant̉. jIoh̓. ij. Om̄e qd̓ eſt inmūdo. aut eſt ꝯcupiſcētia carnis. aut cōcupiſcētia oculoꝝ. aut ſuꝑbia vite .i. qd̓. eſt inamatoribꝰ mūdi ſeu pctōribꝰ .i. omne pct̄mqd̓ ē in eis ꝓcedit. aut cōcupiſcētia carnis.aut concupiſcentia ocl̓oꝝ. aut ſuꝑbia vite.¶ Dicūt̉ aūt hec radices pct̄oꝝ. qꝛ ſil̓itudīarie ſe habēt ad pct̄a. ſic̄ radices ad arbores