Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
288
Einzelbild herunterladen
 

SextusCitulus

hoc agit inqͣtū eſt miniſter diaboli. ſic̄ temptauerūt iudei xp̄m et phariſei. qn̄ interrogauer̄t de dep̄henſa ī adulterio. vt hr̄ Io. viijEt de cenſu ceſari bandū. quibꝰ rn̄dit. qͥd metēptetis ÿpocrite Math̓. xxij:Triplici enim de cau­ .§. ij.ſa mouetur diabolus ad temptāduꝫ hoīes.ſ. ex malitia. ſuperbia. inuidia. Ex malitiaquideꝫ qꝛ cum odio deū habeat inꝙͣtum punitor eſt eius. ex malitia ſua querit auerterea ſeruitio ip̄iꝰ dei hoīes inqͣtū poteſt. Sicutis qui inimicat̉ alicui et odit. querit auertere ab eius obedientia et reuerentia ſubditoseius. et nocere ꝙͣtum poteſt. precipue ſanctos viros. Vnde dicit̉ Iob. xl. Eſca eius electa. et habꝫ fiduciam influat iordanis inos eiꝰ .i. deuoret baptiſmo purgatos. quibaptiſmus habuit origineꝫ in iordane. etpterea baptizati deſignantur per iordaneꝫ.Scd̓a cauſa quare tēptat eſt ſuꝑbia eiusSicut em̄ boni angeli miniſtrāt deo. in detͣminatis officijs ad ſalutē hominū: ſic demones ꝓpter eoꝝ ſuꝑbiaꝫ diuine poteſtatis ſil̓itudinem vſurpātes. determināt ſibi certosdeterminatos miniſtros ad impugnationeꝫhominū. Unde de eo dr̄ Iob penul̓t. Ipſe ērex ſuꝑ omēs filios ſuꝑbie. Exemplū ī vitiſpatꝝ de ſathana. fuit viſus a quodaꝫ. exigere rationem a ſatellitibꝰ ſuis demonijs inferioris gradus. de malis ad que induxerāttēptatos ipſos. et illum qui quēdaꝫ ſanctūviꝝ in heremo cōmorātem. temptatū ab eo plurimos annos ad ruinam tandē adduxerat luxurie multū cōmendauit honorauit. Tercia cauſa quare tēptat eſt inuidiaſui. Nam demones ſaluti hoīm inuidētes.fectum eoꝝ per temptationem impedire nitunt̉. Unde dicit̉ Sapiē. ij. Inuidia diabolimors intrauit in orbē terraꝝ. Et. xvj. q. ij. c.viſis. dr̄. de eo dolet ſatis. erubeſcit caritatē. quā nequiuit ī celis habere .i. ꝯſeruare.homines ꝯſtantes ex lutea materia ī terristenere. Sꝫ occurrūt tres queſtiōes. Etprima eſt qꝛ deus ſit amator iuſticie. videtur debeat ꝑmittere hoīes tēptari a demonijs. ip̄i hoīes ſint infirmi ignari: acecōtra demones multū potētes et aſtuti. eointer eos non videtur eſſe equale bellum velpugna. Sed ad hoc reſpōdet̉. licꝫ cōditiopugne vel belli inter eos videt̉ eſſe equalis. fit tn̄ recompenſatio diuinā gratiā.angelorū cuſtodiam: nec ꝑmittit temptareꝙͣtum volunt demones: ſed ꝙͣtū pn̄t reſiſtere homines. Unde. j Cor̄. x. dr̄. Fidelis deꝰ .i.verax ī ꝓmiſſis. patiet̉ vos temptari ſuꝑid quod poteſtis. ſed facit temptatōneuentū. dādo .ſ. v̓tutis augmētū. Naꝫ ẜm glo.Qui dat diabolo tēptandi licentiā. dat tem-

ptatis miſcd̓iaꝫ gr̄aꝫ. Uel facit tēptatōeꝓuentū. robur ꝯſtantiā dando. vt poſſitisſuſtinere .i. vincere. vel patienter ꝯſeuerāter ſuſtinere ne deficiatis ī lucta. Scd̓aſtio eſt. qꝛ videt̉ natura humana ſit infirma et debilis. ſufficiat ei impugnatio queeſt a carne a mundo. Un̄ videt̉ eiueniat etiaꝫ impugnatio que eſt a diabolo.Sed ad hoc rn̄det̉. infirmitati humanead exercitiuꝫ. ſufficeret ei impugnatio eſta carne et a mūdo: ſꝫ malitie demonū ſufficeret. qꝛ etiā vtraqꝫ impugnatōne vtit̉ admalū. Sed deus illā impugnatōneꝫ ordinatad gloriā maiorem coronā electoꝝ ſuorū. ꝯfuſionem demonū vincūtur. Unde pͣs.inquit. Draco iſte quē tu formaſti ad illudēdum ei. Formauit ſiquideꝫ deus draconē .i.diabolū ad ꝑticipādaꝫ gloriā. ſed ex ſuꝑbiaſua amittēs. hoīes temptatōnes infeſtans: glorioſus deus malitiā draconis ꝯuertit ī bonū electoꝝ ſuoꝝ .ſ. cuꝫ temptati ab eopincētes coronas p̄mioꝝ ſibi adaugēt. et ſiin pugna ei illudit̉. electi acquieſcunſuggeſtionibꝰ eiꝰ. vt ip̄e intēdit et credit: ſedreſiſtunt. Sicut ptꝫ ī exēplo Iob. j. c. Tercia queſtio eſt. an oīa peccata a demonisptatione ꝓcedūt; Ad quod dicēduꝫ. aliudeſt eſſe occaſio alicuiꝰ affectus. aliud eſt eſſecauſa eiꝰ. Sicut verbi gr̄a. Deſiccās ligna ēoccaſio combuſtionis lignoꝝ. importat em̄occaſio virtutē ꝓductiuam alicuiꝰ effectus.ſed imꝑfectā: cauſa aūt ꝑfectā. A ſimili diabolus inqͣtū inſtigauit primū hoīeꝫ ad peccandū. dr̄ occaſio omniū peccatoꝝ: inꝙͣtuſcꝫ ex illo peccato natura hūana fuit ita vitiata. vt om̄es hoīes ſint ꝓcliues ad peccandum. Sed directe diabolꝰ non eſt cauſa oīmpeccatoꝝ humanorum. ita ipſe oīa ſuadeat. aut efficaciter ad peccādū ip̄e inducat.Sed directa et ſe et principalis cauſa peccati. eſt libertas arbitrij. corruptio carnisUn̄ Origenes dīc. etiāſi diabolus eſſꝫhaberēt hoīes appetitū cibi venereoꝝ. quipoſſꝫ inordinatꝰ. niſi rōne regl̓aret̉. ſb̓iacet libero arbitrio. Et Aug. dīc etiā.oēs cogitatōes male a diabolo immittūt̉. ſꝫaliq̄ emergūt arbitrij motū Cho. j. ꝑte.Circa temptatōꝫ aūtᵐ. §. iij.diaboli poſſunt notari tria .ſ.Generalitas vitōꝝ de quibꝰ tēptat.Uarietas modorum.Et qualitas temptatorum.Et ꝙͣtū ad pͥmū .ſ. generalitatē vitōꝝ. tēptatdiabolꝰ de om̄i crīe. ex om̄i late̓. ī om̄i tꝑe at̄ tēptet de om̄i crīe patꝫ hoc qd̓ dic lxp̄c At̄. xij. de ſpū immūdo .i. diabolo. vadit aſſumit ſepteꝫ ſpūs neqͥtiores ſe. et ingreſſi ī domū vacantē habitāt ibi. Spūs iſte