CapitulūTredecimum

directa ſubmerſionis nauis ex hoc ꝙ nō gubernat nauem. niſi quādo poteſt et debꝫ gubernare. Ꝙͣuis em̄ deus aliquibꝰ nō det auxilium ad vitandū peccatū. quod ſi daret nonpeccarēt: tn̄ ꝙ non det. hoc totū facit ẜm ordinem ſue ſapientie ⁊ iuſticie. cum ip̄e ſit ſapientia ⁊ iuſticia: et ſic nō imputat̉ ei ꝙ aliquis peccet ſicut cauſa peccati. Et ꝙͣuis actꝰpeccati inꝙͣtum actus et inqͣtū ens ſit a deoquia om̄e ens eſt a primo ente. ⁊ omīs actusa primo actu .i. deo: nō tamen ſequit̉ ꝙ deꝰſit cauſa peccati. Peccatum em̄ dicit actumcum quodaꝫ defectu. qui defectus eſt ex cauſa creata .ſ. libero arbitrio īꝙͣtum deficit abordine primi agētis .i. dei. Sicut defectꝰ claudicatōnis reducitur in tibiam curuā ſicut īcauſam. non autem ī virtute motiua. a quatamen cauſatur quicquid eſt motōis ī clauditione. ¶ Ꝙ etiaꝫ deus dicitur excecare etobdurare. hec duo important. Unū eſt motus animi humani inherenti malo. et auera diuino lumine. et ẜm hoc deus nō ē caua excecatōnis vl̓ obduratōis. Aliud eſt ſubtractio gratie. ex qua ſequitur ꝙ mens diuinitus non illuminat̉ ad recte videndum: etcor hominis nō emolliatur ad recte viuēdū.et ſic obduratōnis et excecationis deꝰ eſt cā.Et ꝙͣtum ad quoſdaꝫ .ſ. reprobos. excecatioperatur ad damnatōneꝫ. ꝙͣtum ad quoſdaꝫad ſanatōnem .ſ. quo ad electos. quos aliqn̄eꝰ ꝑmittit cadere vt humiliores fiant. Thorima ſcd̓e. q. lxxix. Unde de peni. diſ. ij. dicitugꝰ. Talibꝰ diligentibus deum omnia coperant̉ in bonuꝫ. vſqꝫ adeo prorſus omīa. vttiam ſiqui eoꝝ deuiant ⁊ exorbitant. etiamocip̄m faciat eis proficere ī bonū. vt .ſ. huiliores et feruentiores ſurgant. Exēplū inetro de quo dīc Ambro. diſ. l. Fidelior fatus eſt Pet̓rꝰ poſtꝙͣ fideꝫ ſe perdidiſſe defleit. ¶ Cum igitur deus non ſit cauſa peccal. ſequit̉ ꝙ nil exteriꝰ poteſt eſſe cauſa pct̄i.iſi vel inqͣtū mouēs rationem. vel inꝙͣtumiouēs appetitū ſenſitiuū. Et ẜm hoc tripliciter aliquid pt̄ eſſe cauſa peccati ſeu mouee volūtatem ad peccādū. Uno modo ipſumobiectū ꝓpoſitū ſic̄ cibꝰ excitat deſideriū hoīsad comedēdum. et ſic res ſenſibiles exteriusīpparentes. mouēt volūtateꝫ ad peccādum.Alio modo ille qͥ ꝓponit vl̓ offert huiuſmōiobiectū: ⁊ ſic diabolꝰ vel hō mouēt ad peccābum. Tercio modo ille qui ꝑſuadet obiectuꝫꝓpoſitū hr̄e rationem boni. qꝛ et h̓ aliqualiter ꝓponit ꝓprium obiectū voluntati. quod ērationis bonū veꝝ vel apparens. Et ſic etiādiabolus vel homo mouēt ad peccādū ꝑſuabēdo ad malū. Et qꝛ nullo iſtoꝝ modorū triūpt̄ aliquid directe cauſa peccati eſſe. cū volūtas nō ex neceſſitate moueat̉ ab aliquo obiecto. niſi ab vltimo fine: ideo nō eſt ſufficiēs

cauſa pct̄i. neqꝫ res exteriꝰ oblata. neqꝫ ille qͥcauſā ꝓponit. neqꝫ ille qui ſuadet. Unde ſeqͥt̉ꝙ diabolus nō ſit directe ⁊ ſufficiēter cauſapct̄i. ſed ſolū ꝑ modū ꝑſuadentis vel ꝓponētis appetibile. Quod at̄ dicit Hiero. de peni.diſ. ij. Si em̄ inquit ꝙ ſicut deus eſt ꝑfectōrboni. ita diabolꝰ mali: intelligenda eſt illa ſimilitudo ī generali. inqͣtū videlicet ſicut deꝰeſt cauſa boni nr̄i. ita diabolus aliquo mō ēcauſa mali. ſed nō eobeꝫ modo: qꝛ deus oꝑatur interius mouendo volūtateꝫ. quod nonpoteſt facere diabolus.¶ De temptatione multiplici .ſ. mundi. carnis. et diaboli. ¶ Capitulum Tredecimum.Rimo igitur vidēduꝫoeſt aliquid breuiter de temptatione diaboli. ẜm quā dicit̉ aliquomodo eſſe cauſa peccati. Ubi ſciendum ẜm Tho. prima ſcd̓e. q. lxxx. ꝙ cū interior pars anime ſit intellectiua ⁊ ſenſitiuaintellectiua at̄ cōtinet intellectum ⁊ voluntatem. voluntatem quidem diabolus ꝑ ſe etdirecte mouere non pōt. intellectꝰ auteꝫ ꝑ ſemouet̉ ab aliquo illumināte ip̄m ad cognitōneꝫ veritatis. diabolꝰ aūt hoc nō intenditcirca homineꝫ. ſed magis obtenebrare ip̄iusratōeꝫ ad ꝯſentiendū. q̄ obtenebratio ꝓuenitex fantaſia ⁊ appetitu ſenſitiuo. vn̄ tota oꝑatio diaboli interior videt̉ eſſe circa fantaſiāet appetitū ſenſitiuū. qͦꝝ vtrūqꝫ cōmouendopt̄ inducere ad pct̄m. Pōt em̄ oꝑari ad hoc.ꝙ imaginationi alique for̄e imaginarie p̄ſētent̉. Poteſt etiā facere ꝙ appetitꝰ ſenſitiuꝰad aliquā paſſionē concitet̉. Natura em̄ corporalis naturaliter ſpūali obedit ad motuꝫlocalem. vn̄ et diabolus oīa cauſare pt̄. queex motu locali corpoꝝ inferiorum ꝓuenirepoſſūt. niſi ex virtute diuina reprimant̉. Ꝙautē alique for̄e rep̄ſentēt̉ imaginatōni. cōſequitur qn̄qꝫ ad motū localeꝫ. Similiter etcū appetitꝰ ſenſitiuus ꝯcitet̉ ad aliqͣs paſſiones. ẜm quendā debitū motū ſpirituū et cordis. diabolꝰ etiā pt̄ ad hoc cooꝑare. Ex hocautē ꝙ paſſio eſt ꝯcitatā ī appetitu ſenſitiuoꝯtingit. vt id quod ꝓponit̉ imaginatōni iudicetur ꝓſequēdū. qꝛ ei qui a paſſione detinet̉. videtur eſſe bonū ad quod ꝑ paſſionē īclinatur. et ꝑ hunc modū diabolus interiusinducit ad peccādū. Et ꝙͣuis diabolꝰ poſſitꝓpͥa virtute (niſi a deo refrenetur) aliquē īducere ad faciēdū aliquē actū qͥ de ſuo genere eſt pct̄m. inqͣtū videlꝫ pt̄ impedire vſumrōnis. mouēdo imaginatōꝫ ⁊ appetitū ſenſitiuū. ſicut ī arrepticijs patꝫ: tn̄ non pt̄ inducere neceſſitateꝫ peccādi. Ratio ē. qꝛ hō motiuo ad peccādū non reſiſtit niſi ꝑ rationeꝫ.Si igr̄ ratio ſit totaliter ligata ꝑ opꝰ diabolimouētis imaginatōeꝫ. quicquid agat homo