Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
284
Einzelbild herunterladen
 

SextusTitulus

ſcilicꝫ pietatis: ſiue pietas dicat̉ dei cultꝰ. qd̓ꝑtinet ad religionem que eſt maxima virtutum moraliū: ſiue ſumatur miſericordia.eſt maxima in his que ſunt ad ꝓximū. ẜm. bTho. ſcd̓a ſecūde. q. xxxiij. auteꝫ ſit hec iraactus pietatis oſtendit Hiero. ſic dicens adRipariū. Legi ſiromaſten .i. vindictaꝫ Phinees. autoritateꝫ helie. zelū ſimonis chananei. petri ſeueritateꝫ. ānaniam et ſaphiramtrucidanteꝫ. pauli cōſtantiā. helimaꝫ magnum vijs domini reſiſtentem. eterna ſeueritate dānauit. ē crudelitas crimīa deopunire. ſed pietas. hec ille. xxiij. q. viij. legi.Oportet tn̄ ad puniēdum habeat quis autoritatē a deo vel ab homine. al̓s iuſte fieret. Eſt inſuꝑ talis ira zelum excitatiua ꝓximi ad cauendū malum: videt puniri ī bonū faciendum. Unde rex Anthiochus miſiſſet nuncium in ciuitateꝫ modin.p̄cipiens iudeis oībꝰ. vt derelicta lege dei trāſferrēt ſe ad mores gentiliū: ſacrificando idolis. ſubito quidaꝫ ex iudeis in conſpectu oīmſacrificium obtulit idolo. quod vidēs Matathias iratus zelo legis. occidit illū iudeum.nunciū regis: et filios ac populū animauitet confortauit ad ſeruādum legem dei. deſerens ciuitateꝫ cum multis milibꝰ. in deſertum ſeceſſerunt ne cōtaminarēt̉. vt habet̉.Machab̓. ij. Tercia dicit̉ criminalis: cumvidelicꝫ quis habet inordinatū appetitū vindicte .i. punitionis alicuiꝰ ꝓpter aliqueꝫ defectum commiſſū. Et quia inordinatꝰ eſt talisappetitus .i. ẜm ordineꝫ rationis. dum .ſ.deſiderat punitioneꝫ fieri ꝓpter iuſticiamet ẜm iuſticiā ſed ꝓpter indignatōeꝫ ſuidebito modo: id̓o peccat male vtens paſſioneire. Seb precipue cauendū eſt. ne multū teneatur: ne (ẜm Aug. in regula) ira trāſeat īodium. et trabem faciat de feſtuca. animaꝫfaciat homīcidā. Et ideo dicit apl̓s ad Eph̓.iiij. Sol occidat ſuꝑ iracundiaꝫ veſtrā .i.non teneatis uſqꝫ ſero. Uel meliꝰ. Sol. i. lumen rationis vel lumen gratie. occidat .i. ſuccūbat ſuꝑ iracundiam veſtrā .i. extinguatur amittatur ī ira beſtra. quia tūcincurretis tenebras peccati mortalis. per qd̓diabolus xp̄c habitaret ī vobis. Un̄ ſubdit. Nolite locuꝫ dare diabolo. Et de hac iramortali intelligitur illud Math̓. v. Omnisiraſcit̉ fratri ſuo. reꝰ erit iudicio .i. damnatōne eterna. Un̄ Amb̓. Ira ſepe ī crimē inducit innocētes. xj. q. iij. Et pōit exēplū phutifar patrono Ioſeph. iratus ꝯͣ Ioſeph ꝓpt̓falſaꝫ accuſatōnē vxoris. iniuſte miſit eumin carcerem..§. iij.Ponit auteꝫ Grego.in. v. moral̓. tria remedia ꝯtra irā. Primū ēvt homo ī oꝑibo ſuis cōſideret ſibi pn̄t acci

tere vel fieri aduerſa. Et ex alia parte recogitet. quāta ſuſtinuit xp̄c eo. et ꝙͣpatiēteret ſn̄ turbatōne: immo orādo crucifixoribꝰet ſic imitari debet dn̄m ſuū. j Petri. ij. Xp̄opaſſus eſt nobis. vobis relinquēs exēplū.vt ſequamini veſtigia eiꝰ. qui malediceretur: maledicebat. pateret̉: cōminabat̉. ſicut facit iratꝰ. Scd̓m remediū ē vtcogitet qͥs defectꝰ iniurias quas ſepe facitdeo et ꝓximo. et ī oībꝰ his vult ſibi cōꝑati. et iraſci ꝯtra. Sic et alteri ipſe faciat.hoc iure naturali dictāte et iraſcat̉. Eccͣi.xxviij. homo hōi ſeruat iram. a deo queritmedelam. q. d. Fruſtra qͦs mēdelā gr̄e vulnera peccatoꝝ curāt̉: petit a deo. ſi ip̄e ꝑmanet in ira ꝓximo. Neqꝫ em̄ deus pct̄ori reconciliat̉. ſi ipſe ꝓximo ꝑſeuerat iratus. Terciū remedium eſt rn̄dere irato humiliter et dulciter. vt dicit̉ ꝓuer. xv. Sermomollis frangit irā. ſermo durus ſuſcitat furorem. Exēplū p̄mi Iudicū de Gedeone. Exemplū ſcd̓i Regū de tribu iudadura loquētecōtra iſrahel. Uel ſaltim tacere. iuxta illudpͣs. Turbatꝰ ſum ſū locutꝰ. De vitio ireet ꝙͣ ſit graue peccatū. quātū noceat. et qn̄eſt mortale vel veniale. de dr̄ſis gradibꝰ eiꝰhabes ī ſcd̓a parte ti. de ira.De cauſa exteriori peccati. Capl̓m. xij.Unc de cauſa exteriori peccati breuiter vidēduꝫ eſt.Ubi ſciēdū. ſicut cauſa interior peccati eſt. et voluntas vt ꝑficiens actum pct̄i. ratio ꝙͣtū ad carētiā debite regule. appetitꝰ ſenſitiuus inclinans.Sic aliquid extrinſecū tripliciter pt̄ cauſa peccati. vl̓ qꝛ mouet immediate volūtatē.pl̓ qꝛ mouet rōeꝫ. vel qꝛ mouet appetitū ſenſitiuū. Sed ꝙͣtū ad primū cum volūtateꝫ interius poſſit mouere aliquid extrinſecū:niſi deus. et deꝰ non eſt cauſa peccati: ſequit̉ nil exteriꝰ pt̄ cauſare peccatū ex ꝑte volūtatis .ſ. mouēdo ip̄aꝫ immediate. auteꝫdeus ſit cauſa peccati. neqꝫ direte neqꝫ indirecte ſic declarat̉. Illud em̄ eſt cauſa directe alteri ad peccandū. quod inclinet voluntatem ad peccādū. Indirecte autē eſt cauſacum retrahit a pct̄o cuꝫ poſſit et debeat.Sic p̄latꝰ corrigens ſubditos. dr̄ cauſa inbirecta vitōꝝ eoꝝ. Sed deus ſit cauſadi recta peccati ſui vel alteriꝰ. patꝫ ex hoc. qꝛomne peccatū eſt per receſſum ab ordīe queſt in ip̄m ſic ut in fineꝫ. deus at̄ (ẜm Dioni)omnia inclinat et cōuertit in ſeip̄m. ſicut invltimū fineꝫ. vnde impoſſibile eſt. ſit cauſaſibi vel alteri diſcordandi ab ordine qui eſt īipſum. etiam non ſit cauſa indirecta peccati patet. quia nulli eſt debitor ad dandumgraꝫ. gubernator em̄ nauis dr̄ cauſa in-