Titulus

Sextus

maxime ꝯtra tales iraſcimur. quia ꝓpter ꝑuipenſioneꝫ videntur feciſſe. Qui ex ignorātiavel paſſione peccāt: non vident̉ ꝑuipēdereet ideo magis merētur veniā et miſcd̓iam ⁊non iram. Item cum cauſa ire ſit iniuſta ꝑuipēſio. et nocumentū cōtriſtatiuū illatumẜm primā cauſam. excellētia hominis ē cauſa. vt defacili quis iraſcatur. Quāto em̄ quiseſt excellētior. tanto iniuſtius ꝑuipenditurin eo in quo excellit. Vnde iraſcitur diues ſiꝑuipēditur in pecunia. et rethor in loquēdoet ſic de alijs. Sꝫ inꝙͣtum nocumentū ꝯtriſtatiuū eſt cauſa ire. ſic ea que ſūt ꝯtriſtantia. vt que ꝑtinēt ad defectus ſunt cauſa ire.⁊ ẜm hoc infirmi defacili iraſcunt̉. Item defectꝰ eius vel prauitas ꝯtra quē iraſcimur.aliqn̄ auget iram aliqn̄ minuit. Si em̄ defectus augeat indignā deſpectōnem. ſic augetiram vt deſpiciātur nobiles a ruſticis ⁊ hꝰ.Si v̓o minuat deſpectōnem indignā: ſic diminuit iraꝫ. Et hoc modo qui penitent d̓ iniurijs factis. et ꝯfitentur et humiliātur mitigant iram. ¶ Cauſat aūt ira delectatōem.Nam motus ire inſurgit ex aliqua illata iniuria cōtriſtante. cui quidem triſticie remedium adhibetur ꝑ vindictā. quāto aūt cōtraiuſtitiā maiorē: ꝑ delectatōem remediū adhibetur. tanto maior delectatio cauſatur. Nōem̄ tollitur triſticia niſi ꝑ delectatōnem vt ꝑſuū ꝯtrariū. Ad pn̄tiam autem vindicte delectatio ſequitur. ⁊ tantomaior quātomaiorfuit triſticia. Si igitur vindicta fuerit pn̄srealiter: cauſatur ꝑfecta delectatio que totaliter excludit triſticiaꝫ. et per hoc quietatmotum ire. Sed anteꝙͣ ſit preſens realitervindicta fit iraſcēti preſens dupliciter. Unomō per ſpem. Nullus em̄ iraſcit̉ niſi ſperāsvindictam. Alio modo ꝑ ꝯtinuam cogitatōnem. Unicuiqꝫ enim ꝯcupiſcenti. eſt delectabile īmorari in cogitatōne eorum que ꝯcupiſcit. Et ꝓpter hoc ÿmaginatōnes ſomniorum ſunt delectabiles. et ideo cū iratus multum cogitet de vīdicta in animo ſuo: ex hocdelectatur. ¶ Item cauſat ira feruorē. Quedam em̄ impetuoſitas ē in motu ire. et quiamotus ire non eſt per modum retractōnis.cui ꝓportionatur frigus. ſꝫ magis per moduꝫinſecutōnis. cui ꝓportionatur calor: ꝯſequēter fit motus ire cauſatiuus cuiuſdā feruoris ſanguīs et ſpirituum circa cor. quod eſtinſtrumentū paſſionis anime. Et exinde eſtꝙ per magnam ꝑturbatōnem cordis que eſtin ira. maxime apparēt in iratis inditia quedam exterioribꝰ membris. Feruor tamē quicalorē ꝯſequitur. alia ratōne ꝑtinet ad iraꝫet alia ad amorē. Nam feruor amoris eſt cūquadā dulcedine ⁊ leuitate. eſt em̄ in bonuꝫamatum. et ideo aſſimilatur calori aeris etſanguinis. ꝓpter quod ſanguinei ſunt magis

amatiui. Feruor autem ire eſt cū amaritudine ad ꝯſumendū. quia tendit ad punitōemꝯfrarij. Unde aſſimilatur calori ignis ⁊ coleItem ira int̓ ceteras paſſiones manifeſtiusimpedit vſum rōnis. Item cū ira ſit cū rōne et impediat rōnem: ex vtraqꝫ parte p̄t taciturnitatē cauſare. Aliqn̄ tn̄ ſequitur magis locutio ſi nō fuerit nimia Tho. pͥma ſecūde. q. xlvj. et ſequentibꝰ.Notandū ꝙ triplexeᵐ. §. ij.ira .ſ. diuinalis. virtualis. et criminalis. Iradiuinalis eſt illa quaꝫ dicit ſcriptura eſſe indeo. vt Eccͣi. xvj. Miſericordia em̄ ⁊ ira cumillo eſt. Et pͣs. Iratus eſt furore dn̄s in popilum ſuuꝫ. ¶ Fuerunt aliqui philoſophi. vtepicuri. qui dixerūt iraꝫ non eſſe in deo. hācvidelicet rōnem aſſignātes. quia non punitſubito malos cum ſcelera perpetrāt. Sꝫ (vtdicit Lactātius reprobans talem opinionēfalſam) hoc facit ꝓpter ſuam īmenſam clemētiam et miſericordiaꝫ erga homines. ſcienseaꝝ fragilitatē et ꝯpatiēs eis. expectās eoꝝꝯuerſionē et ex eo differens vltionē. Nam ſicū hoīes peccant ſubito vellet punire: pauciſſimi in mundo remanerēt. Probari auteꝫpoſſe iram eſſe in deo. dicit nonſoluꝫ ex ſcripturis ſanctis. ſed etiam gentiliū: allegansplura dicta ſibillaꝝ. Sibilla fuge ſceleratasreligiones. et viuo deo ſerui. et ab adulteriote abſtine. ⁊ maſculi ꝑmixtione praua. Propatria generatōnem crea. et ne occidas. hideus īmortalis iraſcitur qui hec agunt. refert Lactantius in li. de ira dei. Sed ſciendiꝙ cū ſcriptura dicit deum iratū. et iram eſtin deo: loquitur ꝑ ſimilitudinē eorum que dcūtur de homine irato. Non ꝙ ꝓprie ira ſit indeo. Et ratio eſt. quia ira ꝓprie eſt cū alteratione ꝑtis ſenſitiue. Eſt em̄ ira ẜm Damaſcenū accenſio ſanguinis circa cor. Deus autēeſt immutabilis et alterari non p̄t. Et cū ſitpurus ſpiritus. ⁊ nihil corporeum ſit in ſuadeitate. nec ſanguineꝫ nec cor habet. vn̄ ẜmpaſſionē poſſit iraſci. Sed cuꝫ homo iraſcit̉ꝯtra aliquem. alteratur in ꝑte ſenſitiua. etſipoteſt minat̉ vel caſtigat. vel grauiter lediteum ꝯtra quem iratus ē. Et quia hoc eſt cōmuniter effectus ire. cū quis iſta facit ergaaliquē. dicimus illum iratum ꝯtra talem. Etꝙͣtum ad iſtum effectū qui ꝓcedit ab ira. dicit ſcriptura deū aliqn̄ iratū. non ꝙ ſit in eoalteratio cuꝫ appetitū vindicte. que ꝓprie eſtira. ſed quia punit mala et iuſtiſſime. Undedicitur de pe. diſ. iij. ꝓductior. Ira dei non ēvt hominis .i. concitati animi furor. ſed traquilla iuſti ſupplitij ꝯſtitutio. ¶ Eſt autē iradei triplex ſeu dicere poſſumus ꝙ deus tripliciter iraſcitur .ſ. malis ꝯminādo. flagellisex purgando. reprobos exterminando. Locutus eſt dn̄s aliquādo per ꝓph̓as. ꝓmittes