CapitulumVndecimum

motus ire. niſi cū quadā magnitudine. quianihil et modica valde nullo digna n̄ extimamus. Hinc patet ꝙ eſt in potētia iraſcibili.cuius obiectū eſt arduuꝫ. Eſt aūt duplexdr̄a attendenda circa hoc ire ad odium ⁊ adamorē. Quaꝝ prima eſt. ꝙ ira ſemꝑ reſpicitad duo obiecta. amor v̓o et odiū qn̄qꝫ reſpiciūt vnū obiectuꝫ tm̄. Sicut cum dr̄ aliquisamare vinū vel aliquid huiuſmōi vel etiamodire. Secūda eſt qꝛ vtrūqꝫ obiectoꝝ qd̓ reſpicit amor eſt bonū. qn̄ .ſ. duo reſpicit. Uultem̄ amās bonū amico. et hoc tanꝙͣ ſibi ꝯuenienti. Utrūqꝫ b̓o hoꝝ que reſpicit odiū. hn̄trōnem mali. vult em̄ odiens malū alicui tāꝙͣ ſibi incōueniēti. Sꝫ ira ſemꝑ reſpicit duoobiecta. Et vnuꝫ quidem ẜm rōnem boni .ſ.bindictā. quā appetit. Aliud ẜm rōnem mali .ſ. hominē noc iuū d̓ quo vult vindicari. Etideo ira eſt paſſio. quaſi ꝯpoſita ex ꝯtrarijspaſſionibꝰ. Dr̄ aūt ira creſcere in animū ẜmAug. in regula. ꝑ quandā cauſalitatē. qꝛ .ſ.ip̄a odium cauſat cum eſt inueterata..§. j.tem nota ꝙ ira eſtcū rōne. non quidē vt p̄cipiente ſicut dr̄ eſſevolūtas cum rōne. ſꝫ vt denūciante .i. manifeſtāte iniuriā. Appetitus em̄ ſenſitiuus rationi nō obedit īmediate. ſꝫ mediāte voluntate. Ꝙ aūt bruta habeant irā. cū nō hēantrōnem. ex inſtinctu naturali indito eis perrōnem diuinā. Item ira ē quidē naturaliorꝯcupīa ex ꝑte ſubiecti. cōſiderādo hoīem ẜmnaturā ſpēi. inqͣtū rōnale. et etiā ẜm ꝯplexionē ꝓpriā indiuidui. Inꝙͣtuꝫ em̄ homo ē rōnalis: naturalior eſt ira qꝛ ipſa cū rōne. Un̄ph̓s dicit. ꝙ hūanius ē punire qd̓ ꝑtinet adtrā. ꝙͣ manſuetū eſſe. qꝛ vnūquodqꝫ inſurgitꝯtra nociua. Similiter ꝯſiderādo hoīem ẜmꝓpriā ꝯplexionē indiuidui: ira ē naturaliorꝯcupīa. Eſt em̄ homo diſpoſitus ad iraſcendū. ẜm ꝙ hꝫ colericā ꝯplexionē. Colera aūtinter ceteros humores citius mouet̉. Aſſimilatur em̄ igni. et ideo magis ē in ꝓmptu. vtille qui diſpoſitus ē ẜm naturalē ꝯplexionēad iram: iraſcat̉. ꝙͣ de eo qui ē diſpoſitus adꝯcupiſcenduꝫ: ꝯcupiſcat. Un̄ et ph̓s dicit invij. ethicoꝝ. ꝙ ira magis traducitur a parētibꝰ in filios ꝙͣ ꝯcupīa. Sed ꝯſiderando cauam ire ex parte obiecti. vel ex parte ſubiectim naturā generis .i. inꝙͣtum eſt animal. ſicnaturalior eſt ꝯcupiſcentia ira. Concupiſcēia em̄ ciborum et venereoꝝ eſt naturaliort ex ip̄a natura ꝯmuni. habet homo inclilatōnem ad appetēdū ea que ſūt ꝯſeruatiuaite. ẜm ſpeciem vel ẜm indiuiduū. ¶ Itemdium eſt grauius ira. Quod patet ex dictolugꝰ in regula. qui comparat odium trabi.ſtuce iram. Huius ratio eſt. qꝛ ꝙͣuis vterqꝫppetat malū. non tn̄ eadem rōne. Nā odiēspetit malū inimici inꝙͣtum eſt malum. Et

quia appetit malū alterius. ẜm ſe nulla mēſura mali ſaciat̉. ea em̄ que ẜm ſe appetunt̉.ſine menſura appetuntur. ſicut auarus diuitias. Sꝫ iratus appetit malū eius ꝯtra queꝫiraſcitur. non inꝙͣtum malū. ſed inꝙͣtum hꝫquādam rōnem boni. ꝓut eſtimat illud eſſeiuſtū inꝙͣtum vindicatiuū. Iratus em̄ appetit. vt ille cui nocumentuꝫ infert: ꝑcipiat etdoleat. et ꝙ cognoſcat ꝓpter iniuriā illatamſibi hoc ꝓuenire. Et qꝛ hoc appetit ſub ratōne iuſti vindicatiui. ideo qn̄ malum illatumexcedit menſuraꝫ iuſticie. ẜm extimatōnemiraſcētis. tunc miſeretur. Ira ꝓprie non eſt ꝯͣſeip̄m. ſed inꝙͣtum quedaꝫ methaphorica iuſticia. et iniuſticia eſt hoīs ad ſeip̄m inꝙͣtuꝫſ. ratō regit ꝯcupiſcibilē et iraſcibilē. ẜm hocdr̄ homo de ſe facere vindictam et ſibi iraſci.Item quia ira cauſatur ex hoc. ꝙ aliqͥs nosleſit per actum ſuum. actus autem ſunt ſingularium. ideo ira eſt ſemper circa aliquodſingulare. ¶ Item in quarto ethicoꝝ ph̓usdicit ſeu appellat quoſdam iraſcentiū acutosquia .ſ. cito iraſcūtur. quoſdaꝫ amaros quiaſ. diu retinēt iram. quoſdam difficiles qui .ſ.nunꝙͣ quieſcūt niſi puniant. Eſt aūt cauſa ire aliquid factum cōtra ip̄m iraſcentem.Guius ratio eſt. quia ira eſt appetitus nocendi ſub ratōne iuſti vindicatiui. Uindicta autem locum non habet. niſi vbi preceſſit iniuria. que ad eum pertineat qui vindictā appetit. Iniuria autem ab aliquo facta. nō pertinet ad aliqueꝫ. niſi aliquid fecerit quod ſitaliquo modo contra ip̄m. Ꝙ aūt iraſcamurcontra illos etiam qui alijs nocent. hoc ideoeſt. inꝙͣtum illi quibꝰ nocet̉ aliquo mō pertinent ad nos vel ꝑ affinitatem vel ꝑ amicitiam vel ꝑ ꝯmunionē nature. Ꝙ etiā hoīesiraſcantur ꝯtra eos. qui deſpiciunt ea circaque ip̄i maxime ſtudent. vt dicit ph̓s. hoc iōeſt. quia per illud maxime reputamus nosdeſpici. Ira autem dicitur de deo. non ſcd̓mpaſſionem animi. ſꝫ ẜm iuditiū iuſticie. prout .ſ. vult pūire peccatores de culpa ſua. Peccator autem etſi deo nil poſſit nocere effectiue. tamen ex parte ſua agit contra deū. et ꝙeū in mandatis ſuis ꝯtempnit. ⁊ quia infertnocumentum aliqd̓ ei qui ſub diuina tutelacontinetur. ¶ Paruipenſio eſt cauſa ire adquem omnes alie cauſe reducūtur. paruipēſio em̄ excellētie hominis opponit̉. Que em̄homines putāt nullo digna eſſe: ꝑuipendūtEx om̄ibꝰ aūt bonis nr̄is aliquā excellentiāquerimus. et ideo qd̓cunqꝫ nocumentū inferat̉. inꝙͣtum excellētie derogat: videt̉ ad ꝑuipēſionē ꝑtinere. Cū em̄ ira appetat vindictāſub rōne iuſti. ⁊ ideo ꝓuocatiuū ad irā ē aliqͥd ſub rōne iniuſti. Maxime autē facit iniuſtū qͥ ex certa electōne ⁊ malitia. n̄ paſſionevel igͦrantia alteri infert nocumētū. et ideo