DecimumCapitulum
Primo rōne ſue magnitudinis. cum .ſ. aliqͥsꝯſiderat aliquod malū magnū. cuius exituꝫꝯſiderare nō ſufficit. et ſic eſt admiratio. Secundo rōne ꝯſuetudinis. qꝛ ſi aliqd̓ malū inconſuetū nr̄e ꝯſideratōni offert̉. ⁊ ſic eſt magnū noſtra reputatōne. et hoc modo eſt ſtupor qui cauſat̉ ex inſolita ymaginatōe. Tertio modo rōne improuiſionis. qꝛ .ſ. ꝓuideri n̄p̄t. ſicut futura infortunia timent̉. et dicituragonia. hec. b Tho..§. j.De obiecto timoris.Nota ꝙ pͥmo et pͥncipaliter eſt ip̄m malum.ſecūdario ꝙ p̄t infligere illud malū. Et quiadeus ē ſumma bonitas. inꝙͣtum timor reſpicit ip̄m malū. ſic deus timeri nō p̄t. qꝛ nullūmalū eſt in eo. Eſt aūt ſciendū. ꝙ timor ꝑ ſeeſt de malo. Et rō huius ē. qꝛ timor eſt de eoqd̓ eſt priuatiuuꝫ eius qd̓ amamus. Cum gͦamor ſit boni. et malū ſit priuatiuū boni: ſequitur ꝙ timor ſit de malo. b Tho. pͥma ſcd̓eq. xliij. ¶ Secundo notandū ꝙ timor nō eſtde malo culpe ꝓprie. hꝰ ratio eſt. qꝛ illud quodomnino ſubiacet pt̄ati hominis. non habetrōnem terribilis. ſed malū culpe ē huiuſmodi eo ꝙ ꝓpriam cauſam habet voluntatē humanā. que vitare p̄t qd̓cunqꝫ peccatū. gͦ ⁊cͣ.Tamē p̄t dici aliquo mō timorē eſſe de maloculpe. etſi non ita ꝓprie. Rō huius eſt. quiatimor eſt de malo futuro terribili. quod vitari et vinci p̄t. ſed cū magna difficultate. Cūergo voluntas humana poſſit ab aliquo extrinſeco inclinari ad peccanduꝫ. ſi illud inclinans habeat magnā vim ad inclinanduꝫ.ẜm hoc p̄t eſſe timor de malo culpe. vt cumquis timet ꝯmorari in ſocietate malorū. neinducat̉ in malum. et ſi nō cogatur. Seꝑatio aūt a deo timet̉. quia eſt ꝯſequēs peccatum. vt pena Tho. vbi ſupͣ. ¶ Tertiū eſt ꝙtimor ē de malo nature. qd̓ patet ex hoc qꝛmors ē malum nature. et mors eſt que ē int̓omnia mala terribiliſſimū. vt dicit ph̓us inij. rethorice. Tho vbi ſupͣ. Et ꝓptera xp̄c ſingulariter āmonuit diſcipulos mortē nō eſſetimendā. que infertur ꝓpter deū: dicens. Nolite timere eos qui occidunt corpus. qꝛ ſciebat maxime timeri ab hominibꝰ. ¶ Quartūnotandū eſt. ꝙ timor eſt de malo futuro. Etin hoc differt a triſticia ſeu dolore. quia triſticia eſt de malo preſenti. timor de malo futuro. Et hinc eſt ꝙ illud malum quod nō extimatur vel apprehēditur vt futuruꝫ. ſed vtpreſens et neceſſariū: non timetur. Unde dicit ph̓s in. ij Rethorice. ꝙ illi qui iam decipātur non timēt̓ mortem. videntes ſibi īminere.neceſſitatem mortis Tho. vbi ſupͣ. ¶ Quintum eſt. ꝙ timor eſt de malo futuro ꝓpinquoSi em̄ malum apprehēdatur vt multum remotum. et multum diſtās: non timet̉. Ande
dicit ph̓us. ꝙ homines ⁊ſi ſciant ꝙ morient̉.Itn̄ quia non apprehendūt nec extimāt mortēvt ꝓpe: nil curant Tho. vbi ſupra. ¶ Sextuꝫeſt. ꝙ timor eſt de malo arduo. cui defacili reſiſti non p̄t. Sed triſticia p̄t eſſe de quocūqꝫmalo paruo vel magno. Timor aūt non eſtniſi de magno malo. Cuius ratio eſt. qꝛ eſt d̓illo malo quod nō ſubiacet volūtati noſtreet poteſtati. ſed tale eſt magnum ⁊ arduum.Et cū timor ſit de malo. principaliter qua 6tuor ſunt mala inter alia. que magis timentur .ſ. mala penalia. inſolita. repentina. inremediabilia. ¶ Primo igitur timētur penalia mala. Cuius ratio eſt. quia vitare talia n̄ſubiacet poteſtati noſtre. et voluntati defacili vt dictū eſt ſupra de morte. ¶ Secundotiment̉ inſolita. Cuius rō eſt. qꝛ exꝑiētia facit magis potentē ad oꝑanduꝫ. Et ideo ſicutauget ſpem. ita diminuit timorē. Per oppoſitum. in exꝑientia facit hominē minus potentē ad oꝑandum. et ideo ſicut in exꝑientiadiminuit ſpem. ita auget timorem. Inſolitaaūt carent in exꝑientia. ergo ⁊cͣ. Item vnūquodqꝫ magis apparet ꝯtrario iuxta ſe poſito. Un̄ cum aliquis ſtatim tranſijt a pauꝑtate ad diuitias. ꝓpter pauꝑtateꝫ p̄exiſtentemdiuitias magis extimat. et ecōuerſo. diuitesſtatim ad pauꝑtatē veniētes eā magis horrēt TTho. ꝗ. vbi ſupra. ¶ Tertio timent̉ repētina. Et rō huius ē. quia om̄ia corꝑalia bonaͣ et mala. quātomagis ꝯſiderantur al̓s ꝑticulantur tanto minora apparēt. Et per oppoſitum. quātominus ꝯſiderātur. tanto apparēt maiora. Et ideo ſicut per diuturnitatem dolor preſentis mali mitigatur. vt patetꝑ Tullium in li. de tuſculāis queſtionibꝰ. itaetiam ex premeditatōne minuitur timor futuri mali. quod aūt repente venit: premeditari non p̄t Tho. vbi ſupra. ¶ Quarto timētur inremediabilia. Cuius ratio eſt. quia cūmalum ſit obiectum timoris. qd̓ auget malum: auget timorem. Sed biuturnitas velper petuitas mali auget malum. quod patetquia ſi pati malum in tāto tempore ē malū.ergo pati illud in duplicato tempore erit malum duplicatū. ergo pati idem malū perpetuo eſt quoddā malū infinitū. Sed inremediabilia quoꝝ non inuenitur auxiliū: accipiūtur vt ꝑpetua. ergo ⁊cͣ. Tho. vbi ſupͣ. Exhis patet extremū iuditiū multum eſſe timēdum. tū quia ſupͣ om̄ia afflictiuū. tum quiarepentinū vel improuiſū. tum qꝛ inſolitū. tūquia om̄is remedij excluſiuum. Tunc enimnulla patebunt remedia. ¶ Secūdario (vtdictū eſt) obiectum timoris eſt illud. qd̓ pōtinfligere malū. et ſic deus poteſt et debet timeri. Timet em̄ homo ẜm hec tria .ſ. diuināequitatē. Naꝫ conſiderādo diuinā iuſticiamqua deus inflictor ē pene. vel ſubtractor ſue