TitulusSextus
tiā habet in partu criminali. Et mulier virtualis et intellectiua. triſticiam hꝫ in partuſpūali. Ubi ſciendū ꝙ ſunt ſepteꝫ genera triſticie. Prima mulier vnā habet. ſecūda tria.et tertia tria in ꝑtibꝰ ſuis.Eſt igit̉ triſticia paſſionis et hec moderāda.Eſt igit̉ triſticia attediatōis et hec reſecādaEſt triſtitia emulatōnis et hec abdicāda.Eſt triſticia ꝯturbatōnis et hec ſegregāda.Eſt triſticia miſeratōnis et hec ꝓcurāda.Eſt triſticia ꝯpunctōnis et hec ꝑamāda.Eſt triſticia deuotōnis et hec amplexāda.¶ Ꝙͣtum ad primū ſciendū. ꝙ ſicut naturale eſt homī gaudere et delectari in pn̄tia reiamate. et in habitōne rei ꝯueniētis natuire.vel ſenſualitati vel rōni. ita ecōtra naturaleē triſtari de priuatōne rei amate. et de eo qd̓moleſtat naturā. ſenſualitateꝫ. aut rōnem.Et qꝛ frequēter ꝯtingit nos incidere in ea q̄ſunt moleſta et nociua nature. vel ſenſualitati vel rōni. Sicut in infirmitates. famemſitim. frigus. vituꝑatōnes. iniurias. penas.et hꝰ. Ideo frequēter triſticia nos tāgit ſaltem ẜm paſſionē. Et quia nullus ē tam ꝯpoſite felicitatis. qui nō aliqua ex ꝑte cum ſuafortuna rixet̉. ẜm boetiū de ph̓ica ꝯſolatōe.ideo nullus ē qui aliqn̄ non ꝯtriſtet̉. Ueruꝫquia naturalibꝰ (vt dicit ph̓us) non ſumuslaudabiles neqꝫ vituꝑabiles. nec meremurnec demeremur. iō ſiſtendo in ip̄o pͥmo motupaſſionis. et nō vltra ꝓgrediendo: non ē peccatū. Hanc et xp̄c ih̓s habuit. Un̄ dixit diſcipulis Math̓. xxvj. Triſtis ē anima mea uſqꝫad mortem. Hinc et Ambro. Suſcepit dn̄striſticiam meā. cōfidenter triſticiā nominoqui crucem predico. Dicitur aūt triſtis ẜmethimologia. quaſi tritus ſtans. vt habet̉ incatholicon. quia ip̄a triſticia perit .i. affligitet ꝯſumit corpus. Et ideo dr̄ ꝓuer. xxv. Sicut tinea veſti et vermis ligno. ſic triſticianocet cordi viri. Et adeo ꝙ Anthiochus rexincidit in languorē pre triſticia et dixit ſuis.Pereo triſticia magna in t̓ra aliena. j Macha. vj. qd̓ et multis alijs contingit. Et ideomoderāda eſt iſta triſticia et refrenāda. orādo et ꝯformādo ſe in om̄ibꝰ volūtati diuineſine cuius bn̄placito aduerſa pati nō poſſumus. ſicut ip̄e ih̓s ꝯtriſtatus docuit nos exēplo ſuo ꝓlixius orans et dicēs. Non mea voluntas ſed tua fiat. Et vt dr̄ in. iij. ſen. triſticia fuit in eo ẜm ꝓpaſſionem. non ẜm paſſionem .i. tali modo ꝙ ex illa triſticia in nulloobſcurata eſt ratio. nec ab aliquo bono ꝑ eāvel in momēto ſe ſubtraxit. In nobis auteꝫeſt ẜm paſſionē .i. taliter ꝙ aliꝙͣtulum obtenebrat intellectū. ⁊ debilitat affectū. Mulierergo cuꝫ parit ad litteram. triſticiam habetex afflictone. Unde prime mulieri in ꝑſonaꝫomniuꝫ dictum fuit. excepta virgine maria
que ſine dolore peꝑit. in dolore paries filiosGen̄. iij. Dolor ꝯp̄hendit triſticiā. ſic et quelibet aīa in oꝑando multa afflictiua. ſꝫ triſticia vertet̉ in gaudiū. j. petri. ij. Hec eſt em̄gr̄a ſi ꝓpter deū quis ſuſtinet triſticias. gr̄aautē ducit ad gl̓iam. ¶ Secūda eſt triſticiaattediatōnis. cū quis .ſ. ꝯtriſtat̉ in oꝑbꝰ velde oꝑbꝰ bonis. ad q̄ tenet̉ rōne laboris exiſtentis in eis. vt in orādo. dicēdo offitiū. ieiunādo. ꝯfitendo. et hꝰ. Un̄ Dama. diffiniēs aceidiā que importat tediū oꝑandi: dicit. ꝙ accidia eſt triſticia aggrauās animū. vt nil eilibeat facere. Iſta triſticia deuicti filij iſrl̓.cū ambulabāt ꝑ deſertū vt venirēt ad terrāꝓmiſſionis: ceperūt hr̄e tediū laboris. et habere in nauſeā ſuauē cibū māne. ſed mortuiſunt plurimi. Sic preſſi triſticia accidie. faſtidiūt bona ſpūalia. que etſi in pͥncipio videātur laborioſa. tn̄ ſunt vere ſuauia. Et ſicut illi ꝯtempto ſuauiſſimo illo cibo queſierūt viliſſimos cibos. Ita accidit accidioſis.Nā cū non diu qͥs in triſticia mane̓ poſſit vteā expellat. neſciens ſe ꝯuerte̓ ad bona ſpūalia. q̄ et ſi in pͥncipio videant̉ laborioſa. tamēſuauia multū ſētiunt̉: tradit ſe ad mūdana⁊ carnalia viliſſima. vt eoꝝ delectatōne abiciat triſticiā. Propterea dicit Eccͣi. xxx. ſapiēs. Triſticiā lōge repelle a te. multos em̄occidit triſticia. ſaltē ſpūaliter. Sic dn̄s ih̓sſurgēs ab or̄one. cum inueniſſet diſcipulosdormientes pr̄e triſticia (vt dr̄ Math̓. xxvj.excitauit ad or̄onem. Et qꝛ nō ſe iuuer̄t adlaborandū in or̄one. īciderūt ꝙͣcito in mortēinfidelitatis circa diuinitatē xp̄i. Sꝫ ⁊ cunxp̄c dixit cuidā adoleſcenti querēti viā ſalutis et ꝑfectōnis. Si vis ꝑfectus eſſe vēde oīaque habes et da pauꝑibꝰ. ⁊ ſequere me. Cumille hoc audiſſꝫ. abijt triſtis Math̓. xix. quiadiues erat. iō videbat̉ ſibi nimis difficile relinquere ſubſtantiā. Mulier gͦ .i. ſenſualitascū parit faciēdo oꝑa peccatoꝝ ad ſe delectadum. vt vitet triſticiā. triſticiā habet incurrēdo labores et dolores ī eis. ⁊ remorſū ꝯſcīeſuſtinet. qui generat non ꝑuam triſticiā. Un̄dicit ph̓us. ꝙ om̄is malus implet̉ penitudine .ſ. poſt malū ꝯmiſſū. Et de hꝰ ꝑtu criminali dicit Iacobꝰ in Canoīca. Concupīa cū ꝯceperit .ſ. malum deſideriū: parit peccatū. Heccatū cū ꝯſumatuꝫ fuerit: generat mortem .ſeternā. ¶ Tertia eſt triſticia emulatōnis cūſ. quis triſtat̉ de bono alterius. quod aliqn̄ꝑtinet ad inuidiā. aliqn̄ ad neemeſim ſcd̓mph̓m. Cum quis triſtat̉ de bono ꝓximi tꝑalivel ſpūali. inꝙͣtum bonum ip̄m ꝓximi apprehenditur vt diminutiuū ſui honoris et glorie. ẜm iuditium ſuum. licet falſum ſit. ſic talis triſticia ē inuidia. Unde Damaſcenꝰ dicitꝙ inuidia eſt triſticia de bono alieno. Et ꝙcontra caritatem proximi eſt. propter quod