TitulusSextus
eſt ꝓpinqua delectatio oꝑatōni ꝙͣ beſiderio.Deſideriū aūt dicit̉ bonū. qd̓ ē de bona oꝑatōne. Alia delectatō eſt mala. illa videlicꝫ inqua appetitus inferior vel ſuꝑior requieſcitin eo. qd̓ diſcordat a ratōne vel a lege dei. vl̓etiā que eſt de mala oꝑatōne. Optima autēdelectatō inter humana eſt in fruitōne dei.Nam optimū in vnoquoqꝫ eſt finis eiꝰ. Finis autē ē duplex. quia vel ip̄a res vel vſusrei. Vt finis auari eſt pecunia vel vſus pecunie. Ultimus autē finis homīs eſt deus. quieſt ſūmū bonū. vel fruitō eius. qui importatdelectatōeꝫ quandā in vltimo fine. Et ī hocerrauit plato. qui cū extimaret omnem delectatōeꝫ conſequi generatōeꝫ ⁊ motū. quodtamen eſt falſum: ſequebat̉ ẜm eū. nullā delectatōeꝫ habere ratōnem vltime ꝑfectionisEt nota ꝙ delectatō non ſenſualis. que ē cōmūis bonis ⁊ malis .ſ. voluntatis. eſt quaſiregula ⁊ menſura bonitatis vel malitie moralis. Scd̓m em̄ ꝙ quiſqꝫ delectat̉ ẜm rationem. Sic reprehendit̉ bonꝰ vel malꝰ. Tho.pͥma ſcd̓e. q. xxxiiij. Cauſat autem delectatōiſtos effectꝰ. delectatōꝫ. deſideriū. Aliquādoetiā vſū ratōnis impedit ⁊ delectatōeꝫ ꝑficitvide declaratōꝫ notabilē pͥma ſcd̓e. q. xxxiij.¶ Cauſatur aūt delecta §. ij.tio ab operatōne. ſicut a ꝓpria ⁊ pͥma cauſaNam cū ad delectatōeꝫ duo ꝯcurrant .ſ. cōſecutō boni ꝯueniētis. ⁊ cognitō hmōi adeptōnis. vtrūqꝫ ꝯſiſtit in quadā operatōne. Naꝫactualis cognitō quedā operatō eſt: ſimilit̓bonū ꝯueniens adipiſcimur quadā operatōne. Ip̄a etiā operatō ꝓpria bonū quoddā cōueniens eſt. ¶ Item cauſat̉ delectatō a motu ꝓpter trāſmutatōꝫ. que ibi fit. Et hoc triplicit̓. Primo ex ꝑte noſtri qui delectamurtranſmutatō em̄ efficit̉ nobis delectabilis ꝓpter hoc. ꝙ natura noſtra tranſmutabilis ēꝓpter hoc: quia qd̓ eſt nobis ꝯueniens nuncnō erit nobis ꝯueniēs poſtea. Sicut calefieri ad ignē in hÿeme ⁊ poſtea in eſtate. Et exꝑte boni delectātis qd̓ ꝯiungit̉ nobis. Namactio ꝯtinuata alicuiꝰ agentis auget effectūQuāto em̄ quis diutius appropinquat ignitanto magis calefit. Naturalis autem habitudo in quadā menſura ꝯſiſtit: ⁊ ideo quamdo ꝯtinuata preſentia delectabilis ſuꝑexcedit menſurā. remotio efficitur delectabilis.¶ Tertō ex ꝑte ip̄ius cognitōnis. Nā cū homo deſideret cognoſcere aliquod totū ⁊ ꝑfectum. cū aliqua nō poterunt apprehēdi tota ſimul. ī his delectat tranſmutatō. vt vnuꝫtrāſeat ⁊ alteꝝ ſuccedat. ⁊ ſic totuꝫ ſentiat̉.Si autē ſit aliqua res cuiꝰ natura ſit intrāſmutabilis. ⁊ non poſſit in ea fieri exceſſꝰ naturalis habitus ꝑ cōtinuatōeꝫ delectabilis.⁊ que poſſit in totum ſuuꝫ delectabile ſimulmouere. non erit ei tranſmutatō delectabi-
lis. Et quāto alique delectatōnes plꝰ ad hocaccedunt. tāto plus ꝯtinuari poſſunt. ¶ Itēcauſat̉ delectatō ex ſpe. inꝙͣtum videlicꝫ peream fit coniunctō rei delectantis a delectato. nonſolū ẜm apprehenſionē: ſedetiā ẜm facultatem vel poteſtatē adipiſcēdi bonuꝫ qꝛdelectat. ad Ro. xij. Spe gaudentes. ¶ Iteꝫmemoria cauſat delectatōꝫ. nō quidē inꝙͣtuꝫeſt rei abſentis. ſicut nec etiā ſpes: ſꝫ inqͣtūꝑ eā fit ꝯiunctō ẜm app̄henſionē tm̄ ad remdelectabilē pͣs. Memor fui dei ⁊ delectatꝰ ſū¶ Itē triſticia nō inꝙͣtuꝫ triſticia: ſꝫ inꝙͣtūfacit memoriā rei dilecte. ex cuiꝰ ſola apprehenſione delectat̉. ꝙͣuis de eiꝰ abſentia triſtetur. Fit etiā memoria triſticie delectabilisꝓpter ſubſequētē euaſionē. Nā ẜm ꝙ hō app̄hendit ſe euaſiſſe triſtia ⁊ doloroſa. accreſcitur ei materia gaudij p̄s. Fuerunt mihi lacrime mee ⁊cͣ. Per panem em̄ intelligit̉ refectio delectatōnis. ¶ Item operatō alioruꝫcauſat in nobis delectatōeꝫ. Et hoc triplicter. Primo inꝙͣtuꝫ ꝑ oꝑatōꝫ alicuiꝰ ꝯſequimur aliqd̓ bonū. Scd̓o inꝙͣtuꝫ ꝑ oꝑatōne.alioꝝ efficit̉ nobis aliqua cognitō vel extimato ꝓprij boni. Et ſic ex laudatōne ⁊ honoratōne alioꝝ ⁊ dilectōe que fit nobis delectamur. Tertō inqͣtū ip̄e oꝑatōes alioꝝ ſi ſintbone extimant̉ vt bonū ꝓpriū ꝓpt̓ vim amoris qui facit extimare qͣſi amicū eundē ſibi.Un̄ in. ij. epl̓a Ioh̓. Oauiſus ſuꝫ valde. qm̄ īueni de filijs ambulātes in veritate. ¶ Iteꝫbene face̓ alteri cauſat delectatōneꝫ. Et hoctripliciter. Uno modo ꝑ comꝑatōeꝫ ad effectum. qͥ ē bonū ī altero ꝯſtitutū. inꝙͣtuꝫ reputamꝰ vt nr̄m. Scd̓o ꝑ comꝑatōꝫ ad finē:qꝛ ꝑ hoc ꝙ alteri bn̄facit. ſperat ꝯſequi aliquod bonū ſibi. vel a deo vel ab hoīe. Spesautē eſt cauſa delectatōis. Tertō modo ꝑ cōꝑatōꝫ ad pͥncipiū. qd̓ pͥncipium eſt triplex.Unū eſt facultas benefaciendi. Nā ꝑ hoc fitquedā ymaginatō habundantis boni in ſe.ex quo poſſit alijs coīcare. Aliud pͥncipiuꝫeſt habitꝰ inclinās. ẜm quē beneface̓ fit alicui cōnaturale. Terciū eſt pͥncipiū motiuūi. amor: puta. cuꝫ aliquis mouet̉ ab aliquoquē diligit ad benefacienduꝫ alicui. ¶ Itemſimilitudo eſt cauſa delectatōnis. Nā ip̄e eſtcauſa amoris. qui cauſat delectatōeꝫ. Si autē ſimile fit corruptiuū ꝓprij boni. qd̓ pt̄ eſſeꝑ exceſſū. ſicut patet in ſuꝑhabundātibꝰ cibis. ſic generat faſtidiū nō delectatōꝫ. ¶ Itēadmiratō cauſat delectatōꝫ. Eſt em̄ admiratio deſideriū quoddā ſciendi. qd̓ in hoīe cōtingit ex hoc. ꝙ videt effectū: ⁊ ignorat cauſam. Uel ex hoc. ꝙ cauſa talis effectus excedit cogitatōꝫ vel facultatē eiꝰ. ⁊ ideo admiratio eſt cauſa delectationis. inꝙͣtum habꝫadiunctā ſpem ꝯſequēdi cognitōeꝫ eiꝰ quodſcire deſiderat. et ꝓpt̓ hoc om̄ia mirabilia ſūt