Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
243
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumPrimuꝫ

eſt eorū que quis ſcire tenet̉ et ſcire poteſt.diſt. xxxvij. §. vltimo. Quod aūt ambro. dicit. grauiſſime peccat ignorat. ītelligitur vno vel de ignorātia ſimpliciter affectata. vel de ignorātia īfidelitatis ẜm tho.Uel dic grauiſſime .i. ꝑiculoſiſſīe. qꝛ ignorat morbū. querit medicū. Ibē licet tranſeunte reatu pn̄tiā remaneat ignorantiaẜm eſt priuatō ſcientie. tamē remanetnegligentia ẜm quā ignorātia dicit̉ pct̄m.Nec ſequit̉ ignorans ꝯtinue actu peccet.ſed ſolū quando eſt tempus acquirēdi ſcientiā quā habere tenet̉: ſicut in alijs peccatisomiſſionis. vnde notant̉ dicit̉. ignorantia mater cunctoꝝ erroꝝ. a cunctis pitādaeſt. diſt. xxxviij. c. j. Et de ip̄a ignorātia multa habes. in. ij. ꝑte ti. v. c. ix.Ꝙͣtū ad ſecundū .i. pec. §. ij.catū ex malitia. nota ẜm tho. pͥma ſcd̓e. q.lxxviij. pct̄m ex malitia dr̄ pct̄m. qd̓ qͥsfacit quaſi ſcient̉ malū eligēs. qꝛ talis id qd̓ſcit eſſe malū ſpūale. qd̓ eſt malū ſimplicit̓. qd̓ bono ſpūali priuat̉. vult ip̄m vt bonotꝑali pociat̉. quod totū ꝓcedit ex inordinatone volūtatis. qꝛ .ſ. minꝰ bonū magis amat aliquis eligat pati detrimētū ī bonominus amato. ad hoc vult vt potiat̉ bonomagis amato. ſicut dult homo pati abſciſionē mēbri etiā ſcienter. vt ꝯſeruet vitā magis amatā. Ideo qn̄ volūtas eſt ita inordīata. aliquod bonū tꝑale plus habitualiteramat: puta diuitias vel voluptates. ꝙͣ ordi ratonis vel legis diuine vel caritatis velaliquid hmōi. ſequit̉ velit diſpendiū patiin aliquo ſpūaliū bonoꝝ. vt potiat̉ aliquotꝑali bono. Eſt tn̄ in ip̄o ignorātia aliqͦinꝙͣtū .ſ. neſcit in ꝑticulari illud malū eſſe ſuſtinendū. ꝓpter ꝯſuetudinē talis boni.Peccatū ergo ex malitia. ꝓcedit ex īpulſu appetitus ſenſitiui. qd̓ eſt peccare expaſſione. neqꝫ ex defectu ratōnis quod ē peccare ex ignorātia: ſequit̉ ꝓcedit ex ip̄a voluntate. que ex ſeip̄a mouet̉ ad malū. Ethoc pt̄ tripliciter. Uno ex habitu male acqͥſito. Secūdo ex aliqͣ egritudinali habitudīe. Tertio ex remotōe alicuiꝰ ꝓhibentis. Ꝙͣtū ad primū ē ſciendū aliqͥs acqͥrit ſibi habitū vitioſū ex multiplicatōne actuū maloꝝ. inducentē ꝯſuetudinē que vertit̉ in naturā. Hinc eſt illa mala diſpoſitio habituata ſit quaſi ꝯueniēs et ſimilis bono. et hoc modo ratione ꝯueniētie tēdit volūtas qͣſi in bonū. quia vnūquodqꝫ ẜm ſedit in id quod eſt ſibi ꝯueniēs. Et ſic peccare ex habitu ē peccare ex malitia. Ꝙͣtū adſecundū eſt ſciendū etiam ſine habitu acqͥſito vitij ꝯtingit aliquē peccare ex malitiaꝙͣtū ad ſecundū. Qd̓ cum ꝓcedat neqꝫ exignorātia neqꝫ ex paſſione. oportet ꝓueī-

at ex aliquo principio corrupto intrinſecoquod dicit̉ egritudinalis ebetudo. ſicut aliquis habet quaſdā naturales inclinatōnesad aliqua p̄dicta ꝓpter corruptōneꝫ natureip̄ius. Ꝙͣtū ad tertiū ſciendū volūtas aliqn̄ ſe tēdit in aliquod malū remotōꝫ alicuiꝰ ꝓhibētis: puta. ſi aliquis ꝓhibeat̉ peccare. quia peccatū ei ẜm ſe diſpliceat: ſꝫꝓpter ſpem vite eterne. vel ꝓpter timorē gehenne: remota ſpe deſꝑationē. vel timore p̄ſūptōnē. ſequit̉ ex certa malitia quaſi abſqꝫ freno peccet. quod eſt peccare in ſpiritū ſanctū de quo vitio habes infra ī ſecūda parte. Et nota peccatū ex certa malitia ē grauius peccato ex infirmitate. ſiueex paſſione. triplici ratione. Prima quideꝫquia peccatū ꝯſiſtat in volūtate. quantomotus peccati eſt magis ꝓprius voluntati:tanto peccatū ē grauiꝰ ceteris paribꝰ Sed īpeccato ex malitia motꝰ ip̄ius peccati ē magis ꝓprius volūtati. quia ex ſeip̄a in maluꝫmouetur. ꝙͣ qn̄ peccat̉ ex paſſione. quia eſta quodam extrinſeco impulſa ad peccandūet quanto malitia fuerit vehementior tanto peccatū eſt grauius. Un̄ greg. dicit. Grauius malitia ꝙͣ infirmitate peccatur. de pe.diſ. iij. Sciendū. Secūdo quia peccatum exmalitia ē diuturnius. habitus quo vt īpluribꝰ peccatur ex malitia: eſt qualitasmanēs. Un̄ aſſimilatur infirmo ꝯtinua īfirmitate laborāti. Sꝫ paſſio que inclinat volūtatē ad peccandum: eſt qualitas cito trāſiēs. vn̄ aſſimilatur ei laborat in infirmitate interpollatim. ſic cito credit ad bonūꝓpoſitū penitēs. Ad hoc facit qd̓ dicitur depe. diſ. j. Et venit. Ubi dicit hiero. Sanctiſi peccāt: corā deo peccāt. qꝛ .ſ. cito reuertūtur ad penitētiam. Tertio quia peccatū exmalitia eſt periculoſius. naꝫ ſic peccās male ē diſpoſitus ꝙͣtuꝫ ad ip̄m finē ē principium in operabilibus. Et ſic eius defectꝰ eſtpericuloſior ꝙͣ eius qui ex paſſione peccat.cuius ꝓpoſitum tendit in bonum finem. licꝫꝓpoſitum eius ad horam interrūpatur. Adhoc facit de pe. di. iij. Suꝑ tribus. Ubi dicithiero. Quartū ſcelus eſt agere penitentiam: ſꝫ ſuo ſibi ꝯplacere delicto.Peccatū vero ex infir­ §. iij.mitate vel paſſiōe dr̄ ex ſimilitudīe īfirmitatis corꝑalis. Corpꝰ em̄ tūc dr̄ infirmū. qn̄īpedit̉ vel debilitat̉ ī executōe ꝓprie oꝑatōispropter aliquam inordinationem partiumcorporis. ita .ſ. humores et mēbra ſubduntur virtuti regitiue motiue corporisSic infirmitas aīe dr̄. quādo impedit̉ ip̄a īꝓpria oꝑatōne. ꝓpter inordinationē ꝑtiumeius. que ꝑtes eius ſūt ꝯcupiſcibilis iraſcibilis. que tūc ſunt inordinate: non ſubduntur ratōni. qd̓ fit paſſiones īſurgētes