QuintusTitulus
qui ē dignitatis infinite meret̉ peccator penā infinitā. Pena auteꝫ infinita nō poteſteſſe ſcd̓m ītenſionem. quia ſic conſume̓t naturā: oportet ergo vt ſit infinita ẜm extenſionē. id ē ſcd̓m duratōem. ⁊ ſic pena reſpōbeat culpe. ¶ Secūda ratō ē. quia manentecauſa debet remanere effectus: cauſa auteꝫillius pene ē culpa. Cum aūt culpa mortalis poſt mortem ab anima tolli non poſſit.quia vt dicit Dama. Qd̓ ē homī: mors ē. angelo caſus. Igitur debet ſemꝑ mane̓ pena.Quod aūt dicit Augꝰ. xiij. q. ij. ꝙ quibus ꝓſunt ſuffragia. ſcꝫ ꝓ defunctis facta. vel adhoc proſunt vt plena remiſſio fit: aut vt tolerabilior ſit ipſa damnatō. non vult Augꝰpropter hoc. ꝙ pena damnatorum minuatur per ſuffragia. vt quidaꝫ dixerunt: quiaſi ſic eſſet: poſſet aliquis per ſuffragia multiplicata liberari ab inferno: quod hereticum eſt dicere ſcd̓m Thomā in. iiij. Sed loquitur Augꝰ. de his qui ſunt ī purgatorioquibus proſunt ſuffragia vel ad liberatōeꝫvel ad penaꝝ alleuiatōꝫ. ad quā damnati.id ē condemnati ſunt. Dicitur em̄ qͥs damnari cū deputat̉ ad penā. ¶ Tercia ratio ēquia peccator ꝙͣtum ī ſe fuit. peccauit volūtate ꝑpetua. Nam ſemper voluiſſet viuerevt ſemper potuiſſet peccare. ꝙ autem peccator peccatum dimiſerit ꝙͣtum ad actuꝫ. hocfuit ex parte dei qui per morteꝫ ſubtraxit ſibi facultatem: ⁊ ideo iuſtum ē vt puniaturpena eterna ſiue perpetua. Iuxta illud. Itemaledicti ī ignē eternum ath. xxv. Hancratōem aſſignat Gregoꝰ in. iiij. dialogorumdicēs. Voluiſſent iniqui ſine fine viuere: vtpotuiſſent ſine fine peccare. Quod oſtēdūtquia dum viuunt peccare nō deſinunt. Admagnam ergo iuſticiam ꝑtinet iudicantisvt nunꝙͣ careant ſupplicio. qui duꝫ biuerētnunꝙͣ voluerunt carere peccato. ¶ Quarta ratō eſt. quia ratō cōcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis errauerunt. p̄ponētes finitum mīmūbonum. ſummo bono infinito. Nā diuitie.honores. voluptates ⁊ huiuſmodi valde parū ſunt bonū ⁊ mixtū cū amaritudine: deus aūt ſūmū bonū ē: ⁊ non habet amaritudinē conuerſatō ipſius: dicit ſapiēs. Miſeraūt peccator vt cōſequatur illud fragile bonum temporale: contemnit ⁊ dimittit ſummū bonū. tranſgrediēdo eius p̄cepta: ⁊ ideoquia in infinitum errauit. ī infinitum debetpuniri. Unde dicit Chriſoꝰ. ꝙ xp̄c in fine reprobis dicet. oſtendens ꝙͣ iuſte cōdemnet eos ad penas eternas. Ego propter vos homo factus ſum: ꝓpter vos deluſus. ceſus: etcrucifixus. Ego ſuꝑ gloriā meā vos habui⁊ vos omnē rem viliſſimā terre amplius dilexiſtis ꝙͣ iuſticiam meā ⁊ fidem. ¶ Quintaratō eſt. qꝛ peccator peccauit ī eterno ſuo: ⁊
ideo debet puniri ī eterno dei. Eternū hoīsē vita pn̄s. Hic em̄ ē ſtatꝰ merēdi ⁊ demerēdi. Eternū dei ē alia vita q̄ ſemꝑ durat. Nōem̄ ē incōueniēs. vt culpa temꝑalis puniat̉pena ꝑpetua: cū videamꝰ iſtud ſeruari ī humana ꝯuerſatōne. vt dicit Augꝰ ī li. de ciui.dei. xxj. Nā adulteriū. homicidiuꝫ. et huiuſmodi qd̓ ꝯmittit̉: ẜm leges humanas punitur mortē: ⁊ illud quidē maleficiū tꝑale eſt.⁊ cito trāſit actꝰ eiꝰ: pena aūt ꝑpetua. qꝛ .ſ.ſeꝑat a vita iſta: et ꝯuerſatōe hoīm mors. q̄ei infert̉. ad quā nunꝙͣ reuertit̉. ¶ Sextaratō ē. qꝛ ipſe peccator damnatus ſtat in inferno cū volūtate obſtinata in malo ſemꝑ⁊ odit deū punitorē eius. Unde ⁊ propter odium quod habēt ad ipſuꝫ dicit Iohannesi Apocka. ꝙ damnati cum manducauerītlīguas ſuas. p̄ dolore blaſphemauerūt deuꝫqui habet poteſtatē ſuꝑ has plagas. Ratioaūt dictat ⁊ iuſticia exigit: vt etiā dicit gregoꝰ. ꝙ ſicut penitentibꝰ ⁊ veniā poſtulantibus: iudex debet miſericordiam face̓. ita obſtinatis ⁊ ꝯtumacibus nullam debet veniāpreſtare: ⁊ ideo ſemꝑ puniuntur iuſte. cumſemꝑ ſint auerſi a deo ⁊ ei rebelles.¶ Ꝙtum ad terciū prin. §. iij.cipale. dico ꝙ notatur ml̓tiplex ⁊ varia pena ī inferno. ī eo quod dicit̉. Ad terrā tenebroſā ⁊cͣ. Ubi ſignant̉ ſeptem pene infernales. Prima eſt locatō vilitatis. qꝛ ad terrā.Scd̓a pͥuatō deitatis. qꝛ tenebroiā. Terciacruciato igneitatis: quia oꝑtam mortis caligine. Quarta ablatō refrigerabilitatis. ꝙad terraꝫ miſerie. Quinta excecatō veritatis. qꝛ te nebraꝝ. Sexta aſſociatio malignitatis. qꝛ vmbra mortis. Septima implicatō inordinabilitatis: qꝛ nullus ordo. ¶ Etū ad primū dico. ꝙ aīa cruciat̉ ī īferno ex 1vilitate loci vbi ſe reꝑit: patet em̄ ad ſenſūquia quando nobilis ꝑſona ē abiudicata ⁊clauſa ab aliquo loco vili. puta ſi rex ponatur ī carcere: etiāſi nulla alia pena ſenſibili cruciaretur: ex hac ſolū incarceratōe ml̓tū doleret. Cū igit̉ anima ſit nobiliſſima regina. ⁊ ſciat ſe eſſe creatā ad habendū dominiū totius mūdi: ⁊ ſibi competat locus celiempirrei. qui eſt ſuꝑ omnes celos: ⁊ videatſe detruſam ī centrum terre: qui locus ē infernus infimus omniū. vbi etiam ẜm Baſilium ī ſine mūdi ponet̉ fex omnium elemētorum. Nam vt ipſe dicit: tūc proprietateselemētorum leſiue ab eis ſeꝑabuntur virtute diuina. ⁊ ī infernum mittentur ad cruciatum malorū. Ex tali igit̉ carce̓ habet magnā penā. vltra alias etiaꝫ: ⁊ merito. Quiaem̄ terrā dilexit pluſꝙͣ celū: ideo ad terramcondemnata eſt. ¶ Ꝙtum ad ſecundū. qꝛ te (nebroſaꝫ .i. lumīe glorie priuatam: ſcd̓m expoſitōneꝫ Thome ſuꝑ Iob: dico ꝙ priuatur