QuintusCitulus

perioribꝰ ſuis. Cultores ip̄iꝰ pinee dicuntur.inꝙͣtum exercent potentias anime ſue. ⁊ ꝓximos ſuos monitis et exēplis. Sicut etiaꝫdicit̉ domus dei. fideles boni et habitatoresipſius domus. vt dicit Hieronimꝰ. Trāſplātata auteꝫ eſt ſub lege ſcripture ſeu moſaÿca. et de hoc pͣs. lxxix. Uineam de egipto trāſtuliſti: eieciſti gentes et plantaſti eam. Qn̄videlicꝫ dn̄s populum iudeoꝝ qui erat ī egipto ſub ſeruitute Pharaonis. eductū de egiptiaca ſeruitute data ei lege ī deſerto. conduxit in terram ꝓmiſſionis: proſtratis et deuictis natōnibꝰ chananeoꝝ qui ibi habitabāt.¶ Fuit auteꝫ multiplicata ⁊ mirabiliter dilatata ꝑ orbem iſta vinea tempore gratie ꝑapoſtolos. dei virtute. Und̓ pͣs. Dux fuiſti eiin cōſpectu eius plātaſti radices eius et impleuit terram. Dicitur autem vinea quodāmodo itinerare. dum paulatim creſcit ⁊ extēditur. Sic eccleſia ex vbertate palmitum ꝓcedentium a xp̄o ⁊ apoſtolis. mundi iaꝫ cinxit ambitum. Radices autem plantauit. qn̄apoſtolos ī diuerſis locis poſuit ad predicādum et fructificandum. ⁊ ſic impleuit terrā.et appellata eſt vinea iſta eccleſia. Plātauitautem vineam iſtam dn̄s deus ſicut ipſe aitPiere. ij. Ego te plātaui vineā electaꝫ. omneſemen verū .ſ. virtutū ī te ponendo. ¶ Prouidit auteꝫ ei de tribus ad vtilitatem ip̄ius.vt habetur parabolice Math̓. xxj. videlicꝫ decuſtodia angeloruꝫ. que figurat̉ per ſepe qd̓circūdedit ip̄i vinee. vt ibi dicitur. Ꝙͣuis em̄ſingulis hominibꝰ fidelibꝰ ⁊ infidelibꝰ ſint adcuſtodiam ſingulares angeli deputati: vltrahoc tamen ſpecialiori modo ⁊ diligētiori eccleſie aſſiſtunt ad cuſtodiam ⁊ defendenduma contrarijs: vt patet in veteri ⁊ nouo teſtamento ꝑ multa exempla. vt de angelo qui p̄cedebat populum hebreoꝝ ī ſuis itineribusExodi. xiiij. Et de angelo qui eripuit Petrūde carce̓ ⁊ de manu herodis Act. xij. ¶ Secūdo ꝓuidit de regimine ſpirituali ſacerdotūquod figuratur in illa parabola ꝑ turrim inmedio vinee edificatam. ad intuendū ⁊ oſtēdendum inſidias inimicorū. quod tantomelius agūt ꝙͣto altiores ſunt ſanctitate et peritia. Et in lege nature primogeniti erāt ſacerdotes vt dicit magiſter in hiſtoria ſcolaſtica. Et de Melchiſedech qui erat rex ſalem: ⁊obtulit Abrahe panem ⁊ vinum ī figurā excellentiſſimi ſacͣmēti eccleſie. dicitur ꝙ eratſacerdos dei ſummi Gene. xiiij. quem hebreidicunt eſſe primogenitum Noe. ſcilicꝫ Sem.In lege moſayca primus ſacerdos et pontifex fuit Aaron. offerens panes cum alijs ſacerdotibus deo ſuo et ſacrificia. in ſignū veri ſacrificij ih̓u xp̄i. In lege gratie primus ſacerdos et pontifex ſummꝰ poſt xp̄m fuit Petrus apoſtolus. Et licet multi ſacerdotes et

prelati fuerint et ſint mali. de quibus dicit̉Pieremie. xij. Paſtores demoliti ſunt vineaꝫmeaꝫ .ſ. malis exemplis tamen monitis ⁊ ſacramentis cuſtodiūt vineam eccleſie. ¶ Tercio prouidit de declaratione agendorum. ethoc per leges deſignatas per torcular. Namſicut torcular premit. et premēdo ſeparat vinū a ſuperfluitate corticis vue. Ita lex premit conſcientiaꝫ. et remordendo ſeparat virtutes a vitijs. Uirtutes ꝯſeruando. vitia abijtiendo. Agebat hoc priꝰ lex naturalis ex inſtinctu rationis. Sed quaſi deleta eſſet talislex ſcripta ī cordibus. propter habundantiāiniquitatis vt legere neſcirent ī ea: addiditplantator huius vinee eccleſie dominus deuslegem moſaycam: ſcribendo in tabulis lapideis legeꝫ decem preceptorum. que dictat ratio naturalis. Et quia in proceſſu temporisſcribe ⁊ phariſei peruerterant verum intellectum ipſius legis cum ſuis falſis expoſitionibus. vt patꝫ Math̓. quinto. ſexto ⁊ ſeptīocapitulis. Ideo xp̄c ſuperaddidit legem euāgelicam. legem amoris. auferendo falſas expoſitiones diuine legis. et euacuando ceremonialia per adimpletionem in ſe et populo ſuo. ac etiaꝫ addendo conſilia.irij aūt in hacᵐ. §. viij.Opevinea ſunt nonſolum prelati: ſed et quicūqꝫalij. Sed tripliciter operantur homines erga vineam iſtam.Aliqui nequiter ad deuaſtandum.Aliqui excellenter ad fructificandū.Aliqui ſegniter ad degenerādum.Primi operarij ſūt mali. de quibus PſalUindemiant eam. ſcilicꝫ vineam omnes quipretergrediuntur viam. Exterminauit eamaper de ſilua. Singularis ferus depaſtus eſeam. Ubi notantur tria genera deuaſtantiūvineam eccleſie et his omnibꝰ redditur merces eterne damnationis. Sicut Iudas recepit mercedem iniquitatis.Et pͥmi ſūt ypocrite et ſimulatores. ibi. vindemiant eam.Secundi tÿranni perſecutores. ibi. exterminauit eam aper de ſilua.Tercij heretici ⁊ peruerſores. ibi. ſingularisferus depaſtus eſt eam.¶ Primi ſunt omnes qui habent fidem ſineoperibus que mortua eſt. et ſic cum nomenhabeant ꝙ viuant ratōne xp̄ianiſſimi: tamēmortui ſunt ex defectu operū. vt dicit̉ Apocalipſis. ij. Hi pretergrediuntur viam mandatorum dei. et vineam vindemiant. querentes fructum ſibi. non deo: ſibi .ſ. ſue ſenſualitati et qui ſunt hi ypocrite facientes contraiuſticiam qua colitur vinea eccleſie. Et quiſint tales inſinuat Ciprianus in libro de buodecim abuſionibꝰ: dicens. Sapiēs ſine ope-