CitulusQuartus

et alia huiuſmodi que ſunt neceſſaria corꝑiSecūda rō eſt. qꝛ illud ē ꝯueniens potentieſenſitiue. ſicut color pulcer ē delectabilis viſui ad videndū. et ſonꝰ moderatus ē ꝯueniēset delectabilis auditui ad audiendū. et ſic dealijs. Et ſic appetitus ſenſitiuus ē melior int̓appetitū naturalem et rōnalem. Suꝑior eſtem̄ appetitui naturali. qꝛ appetitus natural̓qui ē inclinatio nature in rem vel opus ſibiconueniētem: eſt abſqꝫ ꝓpria apprehēſione .ſ.ip̄ius appetentis. licet ſequatur apprehenſionem inſtituentis naturā. ſicut appetitus naturalis lapidis ē inclinatio vel motus deorſum. Sꝫ appetitus ſenſitiuus fert̉ et inclinatur in aliquid mediāte ꝓpria apprehēſione .ſ.noticie ſenſitiue. Eſt tamē inferior appetituinaturali. quia appetitus rōnalis fertur ⁊ inclinat̉ ī bonitate rei abſolute. ſꝫ ſub tali veltali ꝯſideratōne: puta. vel quia eſt vtilis velquia eſt delectabilis. ¶ Hec aūt ſenſualitasfigurata ē in temptatōne primoꝝ parentū.Nam ẜm Aug. ij. de trini. Serpens aſſimilatur ſenſualitati. nam ſerpens nonſolū oſtendit et ꝓpoſuit mulieri delectatū vel pomū. ſꝫetiam inclinauit mulierem in affectum peccati. Aulier v̓o cōparatur inferiori rationi.eo ꝙ acquieuit ſerpēti .ſ. ſenſualitati. Uir autem aſſimilatur ſuꝑiori ratōni. eo ꝙ occaſione ſerpentis ad peccatum alliciētis. vir .i. ratio peccato cōſentijt. Sed idem Aug. contramanicheos aliter aſſignat iſta .ſ. ꝙ ſerpensfiguraret ſenſum. eo ꝙ ſicut ſerpens ꝓpoſuitet oſtendit peccatum. ita ſenſus exteriores.Mulierē aſſimilat ſenſualitati vel ꝯcupiſcētie. eo ꝙ cuꝫ mulier inclinauit ad peccandū.ita ſenſualitas vel ꝯcupiſcentia inclinat affectum ad peccandū. Uir v̓o aſſimilatur rationi. eo ꝙ ſicut vir credidit mulieri. ita ratio ſenſualitati vel ꝯcupiſcētie. hec. b Tho.prima ſcd̓e. q. lxxxj. Et in queſtionibꝰ de veritate. Grego. v̓o dicit per ſerpentem ſignificari dÿaboluꝫ. per mulierem carnē .i. ſenſualitatem. ꝑ virum ſpm̄ ſiue ratōem. di. vj.teſtamentū. ¶ Diſtinguitur aūt ip̄a ſenſualitas ſiue potētia appetitiua ſenſualis ī duaspotētias realiter diſtinctas .ſ. iraſcibilem etꝯcupiſcibilē. ſicut diſtinguitur genus in ſpecies ſpecialiſſimas ẜm. b Tho. ſupra. ij. ſen.di. xxiiij. Et hoc ratōne oſtēditur ſic. Appetitus ſenſibilis eſt nobilior appetitu naturali.vt dictum eſt ſupra. Sed in naturalibꝰ oportet eſſe nonſolum inclinatōnem ad ꝯſequendum ꝯuenientia et refugiendū nociua. ſic utlapis naturaliter inclinatur ad locū deorſū.qui eſt ſibi ꝯueniens. ⁊ refugit aerem cum iactatur in altum. deſcēdens ꝙͣcitius ad terrā.Sed etiam inclinatōem oportet eſſe ip̄is naturalibꝰ ad reſiſtendū corrumpentibꝰ ⁊ contrarijs. q̄ ꝯuenientibꝰ impedimentuꝫ prebēt

⁊ ingerunt nocumenta. Sicut lapis reſiſtitꝑcutienti quātum poteſt ne frangatur. Similiter et ignis qui habet naturalē inclinatōnem. nonſoluꝫ vt recedat a loco inferioriqui ſibi nō ꝯuenit. et tendat in locū ſuꝑiorēſibi ꝯueniētem. ſꝫ etiam ꝙ reſiſtat corrūpentibꝰ: puta abſorbēdo aquā que eā extinguitſi non ſit nimia quātitate. et ꝑ ꝯſequēs maiori virtute. Ita etiā in nobis in ꝑte ſenſitiua oportet ꝙ ſint due potētie. quaꝝ vna ferat̉ in id quod eſt ſibi ꝯueniēs. ⁊ diſcedat abeo quod ē ſibi diſcōueniens. Et hec dr̄ cōcupiſcibilis. que ē ꝯueniētis appetitiua ⁊ ꝓſecutiua. et inconueniētis fugitiua. Aliam eſſeoportet etiam que ſit īpediētis expulſiua. ethec ē ⁊ dr̄ iraſcibilis. cuius obiectū ē arduū⁊ difficile ip̄m .ſ. repellēdo. Comꝑando autēiſtos adinuiceꝫ. iraſcibilis videtur nobiliorꝯcupiſcibili. ꝓpt̓ tres eiꝰ excellētias. Quarūprima eſt. qꝛ iraſcibilis eſt ꝓpugnatrix et defenſatrix ꝯcupiſcibilis. eo ꝙ ip̄a inſurgit cōtra ea que impediūt ꝯueniētia. que ꝯcupiſcibilis appetit. Secūda excellentia iraſcibiliseſt. qꝛ eſt magis finis ratōnis vel magis rōnabilis ꝙͣ ꝯcupiſcibilis. hꝰ ratio eſt. qꝛ ad cōcupiſcibilē ꝑtinet ꝯſequi delectabile. ſꝫ iraſcibilis derelicto delectabili: appetit victoriamquā ꝯſequit̉ cū dolore. Tertia excellētia iraſcibilis eſt. qꝛ magis laudabilis eſt ꝙͣ ꝯcupiſcentia. hec. b Tho. prima ſcd̓e. q. lxxxj. ⁊ inqueſtionibꝰ de veritate.Secundū principale §.quod eſt ꝯſiderandū circa ſenſualitatem eſtobſecutio vel ſubiectio. quā habet ad ratōeꝫNā ſubicitur ratōni et obedit deo. quod ꝓbatur ex parte ordinis. volūtatis. et motoris.¶ Primo ex ꝑte ordinis ſic. Aotor inferiorobedit ſuꝑiori et regulatur abeo. Sꝫ interꝑtes anime eſt rō motor ſuꝑior. ſenſualitaseſt motor inferior. Ergo ſicut ratio inferiorobedit ratōni ſuꝑiori et regulatur ab ea. vpatet ſupͣ. Ita ſenſualitas obedit rōni ⁊ regulatur ab ea. inꝙͣtum ſenſualitas mediātimaginatōne mouetur ad gaudiū vel triſticiam. ẜm ꝙ ratō apponit vel oſtendit ſenſualitati mediante imaginatione rem aliquam.ſiue ſit cōtriſtabilis vel delectabilis. ẜm ꝙ etvidetur. ¶ Probatur hoc ſecūdo ex ꝑte volūtatis ſic. Sicut in corꝑibꝰ celeſtibꝰ ſpera ſuperior mouet ſperā inferioreꝫ. vt dicitur iniij. de aīa. Sic appetitus ſuꝑior .ſ. voluntas.mouet appetitum inferiorē .i. ſenſualitatem¶ Tertio ꝓbatur hoc ex ꝑte v̓tutis exequētis. qꝛ per rōnem diligētem ⁊ voluntatē imperātem. vel retinētur vel mouētur exteriora mēbra. ne peccatū ſenſualitatis ꝑficiat̉.vt patet per exēplum. Sicut in exercitu ꝓgredi ad belluꝫ vel non progredi ex imperioducis dependet. ita in nobis membra exte-