PecimūquartūCapitulum

voluntas contenta terminis ſuis nō habetur pro facto. Non em̄ tanta penitentia eſtīiungenda pro peccato interiori. quāta propeccato exteriori ceteris paribus. Et penitentie ſeptēnes que taxantur ab eccleſia. vtxxij. q. j. Predicādū. et. xxxiij. q. ij. hoc ip̄mCōmuniter imponūtur pro peccatis exterioribus. ꝙͣuis etiā interiora vt dictuꝫ eſt ſuſficiant ad damnatōeꝫ. vt expreſſe habetur.de pe. di. j. Si cui. ¶ Et nota ꝙ cū ſola ſpesquādo eſt principalis ad lucrū ī mutuo. faciat hominē vſurarium. vt. xiiij. q. iij. Si feneraueris. Sicut etiā ſola ſpes rei temporalis facit hominē ſimoniacū: quādo eſt principale motiuū in traditōne rei ſpiritualis.ẜm Raÿ. ioh̓. et archi. Hec ſpes includit voluntatem deliberatā. Unde in foro penitentiali puniri debet ſeu penitentiari. vt ꝓ mortali peccato. Et ſi inde aliquid recipit oblatum. in foro penitentiali eſt inducendꝰ vſurarius ad reſtituenduꝫ. et ſimoniacꝰ ad pauperibus erogandum. Et ſic punitur voluntas pro facto. hoc eſt. ac ſi pactum feciſſetexpreſſe. Sed non ꝙͣtum ad cenſuram aliquam vel diſpoſitionem. vt extra. de ſy. c. vl̓timo. Qua pena poſſet puniri ſi ad actū exteriorem ꝑueniſſet ꝑ actionē et hmōi. Et ꝙͣuis aliqui dicāt. ꝙ vſurarius ſolum mentalis nō teneatur reſtituere. Alij tamē dicuntꝙ tenetur ſemꝑ reſtituere. Et hoc Innocentius dicit eſſe tutius. extra. de vſur. Conſuluit. Hoſti. autem dicit omnino eſſe reſtituendum. quia turpiter accepit. Idem ſentitBern̄. raÿ. ⁊ archi. ⁊ theologi idem ſentiūt.¶ Sed ꝙͣtum ad foruꝫ iudiciale eccleſiaſticum vel ciuile. voluntas ſi nō procedat atactum exteriorē aliquē. nūqͣ punit̉. Et hoceſt quod dicit lex. Cogitatōnis penā nemomereatur. de pe. diſ. j. Et Auguſti. xxxij. q.v. xp̄iana dicit. Latentia peccata vindictānō habent. quia .ſ. probari non poſſunt. Iniudicio autem proceditur ꝑ allegata et probata. Sed ſi voluntas procedat ad aliqueꝫactum exteriorē. licet imꝑfecte. hoc eſt nonillum complēdo. tunc ſubdiſtinguitur. Quiaaut ille actus fuit imꝑfectus ꝓpter voluntatem. quia videlicet penituit eum. ⁊ bene ateffectū ꝑduxiſſet ſi voluiſſet: puta quia virgo deo dicata cum qua habuerat colloquiūde malo ſibi conſentiebat: ſed ip̄m penituitſua ꝓpria voluntate. ⁊ tunc non punitur. ff.ad. l. cor. de fal. l. qui falſā. Exemplum etiaꝫde eo qui vocauit clericum in foro ſeculari.quē penituit ante litis conteſtatōeꝫ. Ꝙͣuisem̄ talis ⁊ voluerit ⁊ egerit aliquid: qꝛ nonꝑfecit ꝓſecutionē cauſe in tali iuditio. nonpacietur penā eorum capitulorum. xj. q. jInolita. ⁊ extra. de foro cōpe. Si diligenti.Si aūt fuit actus imꝑfectus ꝓpter impo-

tentiam. qꝛ .ſ. attemptauit ⁊ fecit qd̓ potuit X 5vt veniret ad ꝑfectōnem oꝑis. et nō valuit.tunc voluntas habetur ꝓ facto ⁊ punit̉. Etita intelliguntur leges canonizate. de pe. di.j. Siquis non dicā rapere. Et abinde uſqꝫ atlegem. Cogitatō. Et. C. de fur. l. ſiquis ſeruoSic ⁊ vxor punit̉ quo ad cōiugium propterinſidias. ⁊ conſilia que interpoſuit in mortemariti. ꝙͣuis effectus non fuerit ſubſecutꝰ.¶ Notandum ꝙ in penis ſpiritualibus infligendis diſtinguit̉. Utrum .ſ. imponatura canone pena ſpiritualis an imponat̉ abhomine. Et ſiquideꝫ imponat̉ a canone. tūceffectus conſiderat̉ non affectus animi ſeupolūtas. ⁊ hinc eſt ꝙ ſiquis ꝓponēs manumſuā inicere in clericuꝫ. ſolūmodo inſultū facit. eleuat manū vt ꝑcutiat. ⁊ tamen nō tāgit eum: quia fortior ille fuit vel alia de cauſa. iſte non obligat̉ pena ſpirituali .ſ. excōmunicatōis ſiquis ſuadente. xvij. q. iiij. Similiter ſiquis voluerit homicidium ꝑpetrare etiā ſi vulnerauerit atrociter. dūmodo n̄fuerit ſubſecutū homicidium ſeu mutilatiopenā irregularitatis nō incurrit. extra. dehomici. c. ſi aliquis. ¶ Si aūt pena ſpūalisimponat̉ ab homine. tūc ꝯſiderat̉ animi voluntas ⁊ deſtinatō .ſ. cū aliquali oꝑe exteriori. ⁊ nō tm̄ iuris effectus. Et ratō eſt. qꝛ mitius agitur cum lege ꝙͣ cum miniſtro legisff. de ar. l. Celſus. Et extra. de cle. exco. miSi celebrat. Uerbi gracia. Dicit ſuꝑior ordinarius. Excōmunico te ſi eligis. Nā incōtinenti cum paras te ad eligēdum. incidisin excōmunicatōnem. Quod dic vt notauitInno. extra. de ap. c. Preterea. Et ſic patet.ꝙ voluntas nō producta ad actum ꝑfectuꝫpunitur ⁊ pro facto habet̉. ꝙͣtum ad penasſpirituales. que infligunt̉ ab homine. ⁊ ratio eſt. qꝛ hmōi pene ſpirituales ſunt medicinales. ij. q. j. Multi. Et extra. de ſen. exco.cū medicinalis. li. vj. Sꝫ in penis tꝑalibusꝯditōnalibus ⁊ iudicialibꝰ ſecus dicēduꝫ eſtNā in iſtis ꝯſiderat̉ iuris effectus. non affectus vel animi deſtinatō. extra. de ſpon. c. vlti. Et ē ratō. quia pene ſunt potiꝰ emolliēdeꝙͣ exaſperāde. de pe. diſ. j. §. Pene.Ꝙͣtum ad ſecūdū mē­ §. iij.brum principale cū .ſ. exercet̉ opus exteri­ 5us ſine volūtate diſtinguēdū. Quia aut hocfit voluntate omnino renitēte. Aut ratōneomnino deficiēte. Aut voluntate negligēteꝘͣtum ad pͥmū .ſ. cum fit aliquod opusrenitēte voluntate oīno. nec in bono ē meritoriū. nec in malo demeritoriuꝫ. Mereturem̄ quis aut demeret̉ ꝑ actum liberum voluntatis. Vnde Ambro. Nemo noſtrū tenet̉ad culpam. niſi propria voluntate deflexerit. Voluntarium ſibi militeꝫ elegit xp̄c. volūtariū ſibi ſeruū dÿabolꝰ actionat̉. xv. q. j.