Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
156
Einzelbild herunterladen
 

Citulus

Quartus

Fit etiā conſultatō de futuris euentibꝰ. qui ſunt in noſtra poteſtate. Sed hoc eſt inꝙͣtum futuros euentus cognitos homo dirigitur ad aliquid faciendū vl̓ vitandū. Etſic conſiliū eſt non ſolū de his que agunturſedētiā de his que ordinant̉ ad operatōnes. De his autē duobꝰ ꝙͣuis agant̉ a nobis.non dicit̉ eſſe conſiliū ꝙͣuis ordinent̉ ad finem vt dicit ph̓us .ſ. de rebus paruis que parum iuuant vel impediunt. Quod auteꝫ paruꝫ eſt qͣſi nihil accipit. Scd̓m eſt de quonon conſiliamur. Ea que determinata ſuntqualiter fieri debeant. ſicut eſt in operibusartium que habent certas vias ope randi. ſicut ſcriptor non conſiliatur quomō lrās trahere debeat. In operibus ergo artium noneſt conſilium. preterꝙͣ in operibus artiumque ſunt ꝯiecturales vt dicit Gregꝰ nicenusvtputa negociatiua et medicinalis. Ꝙͣuisautem electio ſit de omnibus his que aguntur per nos. et electio p̄ſupponat conſiliuꝫhoc non eſt niſi ratione iuditij et ſententiepreſupponat̉ conſilium in electionē. Undeqn̄ iudicium vel ſententia manifeſta ē abſqꝫinquiſitōne. non requirit̉ conſilij inquiſitoIn rebus enim manifeſtis ratio non inquiit: ſed ſtatim iudicat.ī conſilio quomodoº.procedatur. Ubi ſciendum vt dicit ph̓s iniij. ethicorum. Ille qui conſiliatur videturquerere et reſoluere et ſic ꝓceditur modo reſolutorio. Quod ſic declarat b. tho. vbi ſupͣ.arti. v. In omni inquiſitōne oportet incipere ab aliquo principio. quod quideꝫ ſi ſicuteſt primū in cognitone: ita etiam ſit prius īeſſe. non eſt proceſſus reſolutorius: ſed magis ꝯpoſitiuus. Naꝫ cauſe ſunt ſimplitioreseffectibus. Si autem id quod eſt primuꝫ incognitōne ſit poſterius in eſſe. eſt proceſſusreſolutorius: vtpote effectibus manifeſtisiudicamus reſoluendo in cauſas ſimplicesPrincipium autem in inquiſitōne conſilijeſt finis. qui quidem eſt prior in intentionepoſterior tamen in eſſe. Et ẜm hoc oportet inquiſitio conſilij ſit reſolutoria. incipiendo .ſ. ab eo in futuro intenditur. quouſqꝫperueniatur ad id quod ſtatim agendum ē.Et ꝙͣuis conſilium ſit de his que aguntur anobis. et operationes noſtre non ꝓcedant.modo reſolutorio: ſed magis compoſitiuo.ſ. de ſimplicibus ad compoſita: tamen ratiooꝑationum accipitur ex fine. Et hinc eſt.ordo ratiocinādi de operationibus eſt ꝯtrarius ordini operandi. In ipſa autem inqͥſitione conſilij eſt ꝓceſſus in infinitum.Sed ip̄a inquiſitō conſilij eſt actu finita exduplici ꝑte .ſ. ex ꝑte principij. et ex ꝑte t̓mīAccipitur autē in inquiſitōne ꝯſilij duplexprincipium. Unū ꝓprium ex ip̄o genere oꝑa

bilium. Et hoc eſt finis. de quo eſt ꝯſiliūvt dictum eſt: ſed ſupponitur in conſilio vtprincipium aliud quaſi ex alio genere aſſūptum. Huiuſmodi aūt principia. que in inqͥſitōne conſilij ſupponūtur. ſunt quecūqꝫ perſenſum accepta ſūt: vtpote hoc ſit panisvel ferrū. Et quecūqꝫ ſunt aliquā ſcientiam ſpeculatiuā vel practicam in vniuerſali cognita. Sicut mechari eſt ꝓhibituꝫ adeo: homo poteſt viuere niſi nutriatur ꝯueniēti nutrimēto. his inquiritꝯſiliator. Terminꝰ aūt inqͥſitōis eſt id qd̓ ſtatim eſt in pt̄ate noſtra vt faciamꝰ. Sicutfinis habet ratōeꝫ pͥncipij. ita id quod agit̉ꝓpter finē habet ratōeꝫ ꝯcluſionis. Unde idquod pͥmo agendū occurrit. habet ratōeꝫ vtime ꝯcluſionis. ad quā inquiſitō terminat̉Nihil aūt ꝓhibet ꝯſiliū potentia infinitumeſſe. ẜm in infinitū poſſūt aliqua occurreꝯſilio inquirēda. Et licet in ſingularibꝰtingentibꝰ poſſit aliquid certū accipi ſipliciter: tamē vt nūc prout aſſumit̉ in oꝑtione. poteſt accipi vt certū. De ꝯſilio loquens pͣs. ait. Deus glorificatꝰ eſt in cōſilioſanctoꝝ. Sancti ex ꝯſilijs que ſibi aſſumūtet alijs tribuūt. oſtendūt magnā ſapiētiā etprudentiā. ex eis multis obuient malis. magna bona ꝓcurent. cum hāc ſapiētiā prudentiā ex ſe habeant ſed a deo. ind̓glorificat̉ deus ab hoībꝰ. magnificat̉ exaltatur ex ipſo cōſilio ſanctoꝝ. Quod patetexempla. Naꝫ ſanctꝰ Ioſeph prenūciata fertilitate ſeptē annoꝝ fructuū terre. exindemaxima ſterilitate ſepteꝫ alioꝝ annoꝝ ẜmſomniū pharaonis. conſilium dedit ip̄i regpharaoni. vt in ānis fertilitatis reponeretmaximā quātitatem frumenti. ad ꝓuidendum ſterilitati ſeu penurie venture. vt habetur Gen̄. xlj. Quo facto mirabiliter glorificatus eſt deus. ex ꝯſilio ꝓuidētia ſācti illius. Sic ſanctus daniel priuſꝙͣ declarauitregi nabuchodonoſor terribilē ſententiā eiīminentem ẜm ſomniū eius dixit. Placeattibi o rex ꝯſiliū meū. et peccata tua elemoſinis redime Dan̄. iiij. Quibus peractis dilata eſt ſententia annū. quā poſtea incurrit per ſuperbiam. Sed ex conſilio et oratione danielis infra tempus ſtatutū ſue mutationis in animal brutum ẜm apparentiam. reducebat̉ aliqn̄ ad ſenſū ꝓpriū. deflēspeccatum ſuū reuertēs ad ſtatū priſtinumrepoſitꝰ eſt in regno ſuo. inde glorificatꝰ ēdeus ex ꝯſilio adiutorio danielis. Sic ſactus natham ꝓpheta. iij Reg. j. Conſulensberſabee̓ vt poſtularet a bauid regnū filio ſuo ſalomone. ne adonias ip̄m regnumpſurparet. ꝯſilio conplicū ſuorū. ſeruatoconſilio a dauid regnū filio obtinuit. deſtructo ꝯſilio et ꝯiuratōne adonie ſuis. Et ſic