CapitulumSeptimū

iij. Reg. xxj. ¶ De tercia retributione dicitapl̓us de veris fidelibꝰ. A dn̄o accipietis retributōeꝫ Col̓. iij. Et hanc eſſe magnā īnuit ſapiens dicēs Eccͣi. xij. Inuenies retributionē magnā. ⁊ hoc ſimplicit̓ qꝛ in hmōi retributōne ꝯtinent̉ oīa bona. Iuxta illd̓ pͣs.In cuſtodiēdis illis retributio multa. Et ſialiquis intende̓t deo ſeruire. ⁊ mādata eiuscuſtodire ꝓpter bona glorie .ſ. diuitias. honores. pacē. ſecuritatē. ſanitatē. ſapientiaꝫ.gaudiū. ⁊ alia hmōi bona. que iuſtis ꝓmittunt̉ in vltima retributōne. habendo reſpectū ad iſta pͥncipalit̓ ⁊ nō ad deū. adhuc nōeſſet recta intentō: ſed amor mercēnarius.quo ſeruus oꝑatur ꝓpter mercedē pͥncipaliter ex labore ꝯſequēdā. Sed ſeruiēdo pͥncipalit̓ deo bona faciēdo ꝓpter ip̄m ꝯſequēdūin quo ⁊ ex quo ſūt or̄a p̄dicta bona. qm̄ retribuēs eſt dn̄s vt dicit̉ Eccͣi. xxxv. Iſte talhabet amorē filialē. ⁊ oculū ſimplicē ꝑfecteintentōis bene in gratia operando. Et ꝓpterhanc intentōeꝫ ſemꝑ meret̉ ⁊ auget̉ premium eius. Sic gͦ ſit oculus tuꝰ ſimplex. vt dicere valeas cuꝫ pͣs. Inclinaui cor meum adfaciendas iuſtificationes ⁊cͣ.¶ Capitulum ſeptimum. De electione prout eſt actus voluntatis.Onſequēter agendūde actibꝰ volūtatis qui ſūt in cōꝑatōne eoꝝ que ſūt ad finē. reſpectu quoꝝ volūtas dicit̉ liberū arbitriū. eadē potentia realiter cū volūtate: ſed differēs ratōne Horū primus dicit̉electio. Ꝙ electio ſit actꝰ volūtatis. nō ratōnis. patet ꝑ ph̓m in. iij. ethicoꝝ. qui dicit. ꝙelectio eſt deſideriū eoꝝ que ſūt in nobis. delideriū aūt eſt actus volūtatis. Sciendū tamen ẜm b. tho. p̄ma ſcd̓e. q. xiij. arti. j. ꝙ electio importat in nomīe ſuo aliquid ꝑtinēsad ratōeꝫ. ⁊ aliquid ꝑtinēs ad volūtatē. Dicit em̄ ph̓us in .vj. ethicoꝝ. ꝙ electio eſt appetitus intellectiuꝰ vel appetitus intellectusQn̄cunqꝫ aūt duo ꝯcurrūt ad aliquod vnūꝯſtituendū. vnū eoꝝ eſt vt formale reſpectualterius. Unde grego. nicenꝰ dicit. ꝙ electioneqꝫ eſt appetitus ẜm ſeip̄am. neqꝫ conſiliuꝫſolum: ſed aliquid ex his compoſitū. Sicutem̄ dicimus aīal ex aīa et corpore compoſitum eſſe. Neqꝫ vero corpus eſſe ẜm ſeipſumneqꝫ aīam ſolam. ſed vtrunqꝫ: ita electioneꝫEſt autem conſiderandū in actibꝰ anime. ꝙactus qui eſt vnius potentie eſſentialiter vl̓habitus. recipit formam et ſpeciē a ſuꝑioripotentia vel habitu. ẜm ꝙ ordinat̉ inferiusa ſuꝑiori. Si em̄ aliquis actū fortitudīs exercet ꝓpter dei amorē. actus quidē ille materialiter eſt fortitudinis. formaliter auteꝫ eſt

actus caritatis. Ꝙͣuis ergo ratō quodāmo 94do volūtatē precedat. ⁊ ordinet actū eiꝰ inꝙͣtum .ſ. volūtas tendit in obiectū ſuū. ẜm ordinē ratōnis. eo ꝙ vis apprehenſiua appetitiue ſuū obiectū repn̄tet: tamē in hꝰ ſubſtātiaactus materialiter ſe habet ad ordinem. quiimponit̉ a ſuꝑiori potentia. Et ideo electionō eſt actus ratōnis ſed volūtatis. Perficit̉em̄ electio in motu quodā anime ad bonuꝫquod eligit̉. Et ꝙͣuis electio importet quādā collatōeꝫ qua vnū alteri p̄fertur. Cōferre autē ſit ratōnis: tamē electio nō eſt eſſentialiter ip̄a collatio: ſed collatō eſt precedēsad electionē. ¶ Electio nō eſt brutoꝝ. Undegregꝰ nicenꝰ bicit. ꝙ irratōnabilia et puerinō eligunt. Ratio huiꝰ eſt ẜm b. tho. vbi ſupͣarti ij. ꝙ cū electio ſit p̄acceptio vniꝰ reſpectu alterius. neceſſe eſt ꝙ electio ſit reſpectupluriū que eligi poſſunt. Et ideo in his queſunt penitus determīata ad vnū. electio nōhabet locum. Eſt autē differentia inter appetitū ſenſitiuū ⁊ intellectiuū ſeu voluntatem. quia appetitus ſenſitiuus eſt determīatus ad vnū aliquod particulare. ẜm ordinēnature. vt ex predictis patet. Uoluntas aūtẜm ordinem quidem nature determīata eſtad vnum cōmune. quod eſt bonum: ſed īdeterminate ſe habet reſpectu ꝑticulariū bonorum. Et ideo ꝓprie voluntatis eſt eligere.nō autem appetitus ſenſitiui qui ſolum eſt ībrutis: ⁊ ideo eorum nō eſt electio. ¶ Ꝙͣuisautem aīalia appetant aliquid ꝓpter finē vtcomedere ꝓpter viuere. nō tamē in eis ē electio. quia nō omnis appetitus alicuiꝰ ꝓpterfinem vocatur electio: ſed oportet ꝙ ſit cuꝫquadam diſcretione vnius ab altero. quodeſſe nō poteſt. niſi vbi appetitus poteſt ferriin plura. Item ꝙ brutū aīal p̄accipit vnumpotius ꝙͣ alterum. vt ouis vnā herbā ⁊ nonaliam. abſqꝫ electione mouetur in illud. Sicut etiam ignis abſqꝫ electione mouetur ſurſum nō deorſum. Statim em̄ quod ꝑ ſenſumvel ÿmaginatōeꝫ rep̄ſentatur bruto aliquidad quod naturaliter inclinatur eius appetitus. abſqꝫ electione in illud mouetur. Ꝙ etiam appareant alique mirabiles ſagacitatesin quibuſdam aīalibus. vt canibus. apibus⁊ huiuſmodi. procedit hoc inꝙͣtum habentnaturalem inclinationem et inſtinctum adquoſdā ordinatiſſimos proceſſus: vtpote aſūma arte diuina ordinatos. Sicut ⁊ ſagitta directe tendit ad ſignū ex motōne ſagittātis. ac ſi haberet rationē dirigentē. ⁊ ꝓpterhoc dicunt̉ illa animalia ſagatia ⁊ prudētia⁊ nō quia in eis ſit ratio vel electio..§. j.Electio eſt eorumque ſunt ad finem. ſicut voluntas eſt finis. Cvt dicit philoſophus in tercio ethicorum.humanoꝝ ac tuū et poſſibilis. Pro huiꝰ de-