QuartusCitulus
mento fruitionis. ⁊ hoc modo fruimur potētia cuiꝰ fruitō eſt actꝰ. Quia v̓o humanitasxp̄i nō eſt finis vltimus. ideo in viſione eiꝰnō eſt ꝓprie fruitio: ſed quoddā accidentalegaudiū. ⁊ non ſubſtātialis beatitudo. Homine aūt quocūqꝫ ſancto nō eſt fruēdū ſimpliciter: ſed in deo. Iuxta illud qd̓ ait apl̓s adPhilemonē. Fruar te in xp̄o. Ubi aūt cumhomīe in deo frueris. magis deo ꝙͣ hominefrueris. Et ſic ẜm tho. ibi obiectū fruitōniseſt deus. cōrep̄ſentans ip̄m obiectū ꝑ ſimilitudinē gratie in qua inhabitat deꝰ. Peccatore aūt nō eſt fruenduꝫ in deo. quia nō ē ineo gratia que facit deū inhabitare. que quidem eſt exemplar expreſſum ip̄ius ſūme bonitatis. qua fruendū eſt. Et multo minꝰ creatura irratōnali fruendū eſt. Non eī ſufficitad hoc ſimilitudo ymaginis vel veſtigij: ſedrequirit̉ ſimilitudo gratie. ¶ Tribꝰ autē ꝑſonis diuinis eſt vna fruitōne fruendū. Huius ratō eſt duplex. ẜm b. tho. vbi ſupͣ. Prima eſt ex ꝑte eſſentie. Obiectū em̄ fruitōniseſt ſūma bonitas. Unde fruitō reſpicit vnāquāqꝫ ꝑſonā. prout eſt ſūmum bonū. Undcū eadem numero ſit bonitas triū ꝑſonaꝝeadem erit et fruitō. Alia vero ſumit̉ ex ꝑte ꝓprietatū. Sicut em̄ dicit ph̓us. qui ꝯgnoſcit vnuꝫ relatiuoꝝ cognoſcit ⁊ reliquū. Etſic cum tota fruitō originet̉ ex viſione vt dictum ē. qͥ fruit̉ vno relatiuoꝝ inqͣtū hmōi.fruitur ⁊ reliquo. prima ratio melior..§. ij.Quorum fit fruitio¶ Rn̄deo ẜm b. tho. vbi ſupra. Fruitio ponitquandā delectatōeꝫ in fine. Delectatō autēnō poteſt eſſe niſi in cognoſcēte: et ideo cuꝫcreature inſenſibiles nō cognoſcant. nō delectant̉ nec fruūtur. Ꝙͣuis em̄ om̄e deſiderium ſequat̉ ꝯgnitōnem deſideriū tn̄ creature inſenſibilis. quod eſt eiꝰ inclinatō naturalis nō ſequit̉ ꝯgnitōnem in ip̄a exiſtentemẜm cognitionē primi motoris. ¶ Item fruitio ꝓprie loquendo eſt tm̄ vltimi finis. brutaaūt vltimū finem nō apprehendūt. nec fineꝫꝓximum poſſunt ordinare ad finem vltimūcum careant ratōne cuius eſt ordinare. Unde non ꝓprie fruūtur. ¶ Similiter peccatorponit vltimū finem ſuū in eo in quo nō eſtUnde cū verū finem non habeat. non fruit̉vere. Ꝙͣuis enim talis aliqn̄ faciat aliquidꝓpter deum. tamen quia aliquid diligit habitualiter ſupra deum. et ſi non actu ſemꝑ.ideo non fruitur deo: ſed illo ad quod om̄iaordinat. pecuniā videlicet. gloriā venereaꝫdelectatōeꝫ et hmōi. ¶ Ulterius fruitio dicit delectatōeꝫ in fine. Unde ꝑfecta fruitionon eſt niſi ꝑfecta delectatō. que eſſe nō poteſt ante conſecutōeꝫ finis. Unde iuſtꝰ homoin mūdo non ꝑfecte fruitur. Sed ſancti inpatria vere ⁊ ꝓprie et ꝑfecte fruūtur. Magi
ſter in. ij. ſenten. diſ. j. Fecit deus ratōnalemcreaturā. vt ſūmum bonū intelligeret. intelligendo amaret. amando poſſideret. poſſidēdo frueret̉. Deus aūt ꝑfectiſſime ſeip̄o fruit̉Un̄ gregꝰ dicit. ꝙ deꝰ glorioſus eſt. qꝛ dum ſeip̄o fruit̉. accedētis laudis indigēs nō eſt.¶ Capitulum ſextū. De intentione que eſttercius actus voluntatis.E intentione que eſttercius actꝰ elicitus a volūtateHanc xp̄c vocat oculum dicensLuce. xj. et Math̓. vj. Si oculustuus fuerit ſimplex .i. intentō recta. totumcorpus tuum .i. opus inde ſequens lucidumerit. Ꝙuis aūt oculus ſit inſtrumentū viſiue potentie. que eſt apprehēſiua potētia. nōtamen intentō eſt actus intellectus: ſed voluntatis. Dicitur autē oculus intentō: quiacognitōnem p̄ſupponit per quā ꝓponitur voluntati finis ad quē mouet. Sicut oculo p̄uidemus quo tendere debeamus. tho. ¶ Oautē intentō ſit actus voluntatis b. tho. prima ſcd̓e. q. xij. ſic declarat arti. j. Intentio ſicut ip̄m nomen ſonat. ſignat in aliquid tēdere. In aliquid autē tendit. et actio mouētis et motus mobilis. Sed ꝙ motus mobilis in aliquid tendat. ab actione mouentisprocedit. Unde intentio primo et principaliter ꝑtinet ad id quod mouet ad finē. Vndedicimus architectorem ſuo imperio moueread id quod ipſe intendit. Et idem eſt in om̄ip̄cipiente aliquid. Voluntas autem eſt quemouet om̄es alias vires anime ad fineꝫ. Etſic patet. ꝙ intentio eſt actus voluntatis ꝓprīe. ¶ Eſt autem ꝓprie et principaliter intendere ẜm b. tho. prima ſcd̓e. q. xij. arti. iiij.Intendere finē ꝓut .ſ. ordinat motū alicuivel alterius in finem. Ordinare aūt aliquidin finem. eſt actus ratōnis tm̄. et quia bruta ratione carent. ideo non ꝓprie dicunturintendere ſeu habere intentionem. Sed large ſumendo intendere. ẜm ꝙ id quod mouetur ad finem ab alio dicitur intendere finē.ſicut natura dicitur intendere finem quaſimota ad ſuū finem a deo. ſicut ſagitta a ſagittante. Et ſic bruta intendunt finem. inꝙͣtum mouentur inſtinctu quodam naturali ad aliquid. Non ꝙ conſiderent. ꝙ ꝑ motūſuum poſſint conſequi finem. quod eſt proprie intendētis. Sed quaſi concupiſcētes finem. naturali inſtinctu mouent̉ ad finē qͣſiab alio mota. ſicut et cetera que naturalit̓mouent̉. ¶ Intentō aūt nonſoluꝫ ē vltimifinis: ſed et aliorum finium. Cum em̄ vltimus finis humanarū voluntatum ſit beatitudo. et ꝑ conſequēs vnꝰ finis. Si intentō eſſet tm̄ vltimi finis. nō eſſent diuerſe homi-