QuartusCitulus

alicuius accipiat̉ ad ponēdum thura ſuperignem coram idolis et huiuſmobi. In nullopeccatur voluntate oīo renitente. vt habetur. xxxij. q. v. ita ne. et. c. ſequēti. Talis etiācoactio abſoluta tollit veritatem ⁊ effectuꝫſacramentoꝝ. vt dicitur ī glo. ſuꝑ. c. de iudeisdiſ. xlv. Si em̄ quis teneatur violēter. ⁊ ip̄oreclamāte baptizet̉ nil recipit nec caracterēnec gratiaꝫ. et ſic de ordinibꝰ ſacris. ¶ Coactio conditōnata quia hec nō eſt oīno inuolūtaria: ſed eſt volūtarium mixtum. In ſe eīilld̓ nō vellet ad quod cogitur. Sed vult penas euitare quibꝰ cogit̉: et ideo aſſentit. Un̄nō excuſat a toto ſed a tāto ī malis. Un̄ dicitur extͣ. eo. ti. ſacris. ꝙ licet metus culpā attenuet. nō tamē prorſus excludit. qꝛ ꝓ nullometu quis debet committere mortale peccatum. Et ſub hac coactōne ꝯditionata cōprehēditur metus. ſiue coactio ꝑ metum ẜmbeatū Tho. ī. iiij. ⁊ Pe. Que eſt duplex. Unaſcꝫ leuis et inſufficiēs. que nō cadit in ꝯſtātem virum. vt ſiquis nō timeret nō perderegratiam ſeu amicitiaꝫ alicuiꝰ. ſi nō facit qd̓pult. Dicitur etiā metus leuis ī vno. qui nōdicetur ī alio. quia nō eſt veriſimile hominēclare dignitatis in vrbe timuiſſe. vel regemparuū militē ſuū. vt. xxxj. q. ij. c. Lothariꝰ.Gt. ff. ꝙ me. ca. l. nō eſt veriſimile. Alia cōactio eſt grauius ꝑ metum. qui .ſ. cadit ī cōſtātem viꝝ. vt metus mortis vel cruciatus.et talis metus excludit matrimoniū quo addeū ⁊ quo ad eccl̓iaꝫ. ẜm Tho. et Pe. ⁊ Alb̓. īiiij. Et Raÿ. et Hoſti. ī ſum. Et ſil̓iter timorſtupri vel ſeruitutis excludit mr̄imoniū. ẜmp̄fatos doctores. Nec differt vtꝝ p̄dicta quatuor fiant ī perſona ꝓpria. aut liberoruꝫ autvxoris. Un̄ verſus. Excuſare metꝰ hos poſſeputa quia vis ſit. Stupri ſiue ſtatus verberis atqꝫ necis. Et hoc niſi poſte a cōſentiret.Talis etiam metꝰ qui poteſt cadere ī conſtātem virum reſcindere facit ꝯtractꝰ. Dicittamen Alber. in. iiij. ꝙ compulſus per mētūcadentem ī cōſtātem virum. cum ꝓmiſit aliquid alteri vbi eſt iudicium per qd̓ poteſt īueniri defenſio a iudice. debet ſoluere ꝓmiſſūſcilicet quod de ſe nō eſt malum. vt dare cētum florenos et huiuſmōi. Cōpetit em̄ actioex lege ⁊ ex canonē. et iudex debet reſtituerefacere ī integrū. Sed ſi defectus ſit iudicis.tūc non debꝫ ſoluere vt puto. Et hoc ſi iuramentum nō interuenit. Nam tunc ſoluendūeſt. Vel faciat per ſuꝑiorem relaxare. Si at̄iam violauit iuramētum non ſoluēdo. veniens ad penitentiaꝫ nō eſt cogendus ad dandum promiſſum. ſed penitentia iniungēda d̓peccato. ¶ Iſta etiam coactio conditōnata.etſi non impediat veritatem ſacramētorumin ſuſcipiente. impedit tamen effectum ſecūdariū .ſ. gratiā. Qui enim ſuſcipit baptiſmū

pel ordinē timore. ne amittat vitam vel ſubſtantiam. al̓s non ſuſcepturus: non recipitgratiaꝫ ſed caracterem vtiqꝫ recipit. vt dicitur in glo. in dicto. c. de iudeis. di. xlv. IdemRay. ⁊ Thomas. ¶ Et ꝙͣuis nullus ſit cogēbus ad fidem vel ſacramēta etiam coactionecōditionali. vnde dicit̉ de iudeis. Precipit ſācta ſinobus nemini vim inferri ad credēdū.Non enim inuiti ſaluādi ſunt .ſ. tales. ſed volentes: vt integra ſit forma iuſticie. diſ. eadē.Tamen ſequi coacti ſūt per talem coactōnēconditionatam. cogēdi ſūt ad ſeruādum fidem et regulas xp̄ianorum. quam neceſſitate ſuſceperunt. vt dicitur ī dicto. c. de iudeis.Nō autem cogēdi ſūt qui abſoluta coactōneſunt coacti. quia nil acceperūt. ¶ Que etiaꝫfiūt ex ignorātia nō inuincibili. ſed procedēte ex negligentia que dicitur craſſa ignorantia. ſunt inuolūtaria mixta. Et de his. xv. q.j. §. Sed hoc. Et. c. ſequēti. Item nōſolum q̄fiūt coactiōe abſoluta ſūt inuolūtaria ſimpliciter. Sed etiam que fiūt mente omninoalienata ⁊ ideo nō imputātur ad culpam vl̓penam. Unde Augꝰ. Aliquos ſcimus ſubitodementes factos. ferro. fuſce. morſibꝰ. lapidibus. ml̓tos nocuiſſe. quoſdam etiam occidiſſe. captos autem induſtria ī iudicijs oblatosminime reos factos: eo ꝙ non voluntate ſedimpellente vi. neſcio qua. hec geſſerūt neſcientes. xv. q. j. aliquos. Nec obſtat. c. ſiqͥs inſaniens. q. ea. Ubi penitētia dicitur imponēda ei qui ī inſania fecit homicidium. reuerſoad ꝓprium ſenſum. hoc eī fit vt dicit ibi glo.ad cautelam. qꝛ .ſ. forte nō totaliter erat mēte alienatus. ar. xxxiiij. q. ij. in lectum. Et nedeſeratur eccleſiaſtica diſciplina. vt. xxiij. q.v. excommūicatorū. Io. Quod auteꝫ Gratianus dicit in ſequēti. §. ꝙ ideo penitētia iniungitur tali. quando ex culpa ſua incurritinſaniam. Et ſic videtur ei imputari aliquomodo. tūc dicit glo. Ioh̓. ꝙ illa opinio Gratiani non eſt approbāda. quia talis ſatis ip̄oiure punit̉. iij. q. ix. c. Indicas. De voluntario ſimpliciter intelligitur illud Ambro.Illa cauenda ſunt. que ex noſtra prodeuntvoluntate. delicta iuuentutis ⁊ irrationabiles corporis paſſiones. Quorum nos ſumusdomini. principia extrinſecus non reqͥramꝰ.nec deriuemus in alios. ſed agnoſcamus queꝓpria noſtra ſunt. ꝙ poſſumꝰ nō facere ſi volumus. Huius electionem mali potiꝰ nobisdebemus aſcribere. xv. q. j. Illa.¶ De actibus voluntatis ab ipſa de immediate elicitis. et de ipſo velle qui eſt primusactus. Capitulum quartum.