CapitulumSecundum

poſt peccatum tāꝙͣ infirmū iacet iuxta carnem. impotēs per ſe reſurgere ad bonū operandum. ¶ Quarta ⁊ vltima libertas eſt. libertas plena atqꝫ perfecta .ſ. libertas glorieque erit in patria. De qua apoſtolus ad Ro.viij. Ip̄a creatura liberabit̉ a ſeruitute corruptionis in libertatem glorie filioꝝ dei. Ethoc erit. quia nihil erit ibi inclinans ad malum. Nihil opprimēs. quia ibi erit libertas aculpa et pena. Ad Galath̓. iiij. Illa que ſurſum eſt hieruſalē que eſt mater nr̄a libera ē.Libertas itaqꝫ plena et perfecta erit. quādonulle erūt inimicitie. quando nouiſſima inimica mors deſtruetur. Hec. b Tho. ī poſtillaſuꝑ Ioh̓. ſuꝑ illud Ioh̓. viij. Si gͦ liberaue̓itvos filius ⁊cͣ. ¶ De hac libertate a miſeriaet culpa Albinus in ſermone. Quid hac vita beatius; vbi nō eſt pauꝑtatis metus. nonegritudinis imbecillitas. Nemo ibi leditur.nemo iraſcit̉. Inuidet nemo. Cupiditas nulla exardeſcit. Nullum cibi deſideriū. Nll̓a laboris aut poteſtatis pulſat ambitio. Nullusibi diaboli metus. Inuidie nulle. Terror gehenne ꝓcul. Aors neqꝫ corporis neqꝫ animeſꝫ immortalitatis munere vita iocūda. Nulla erit tūc diſcordia. ſed cūcta cōſona. iocūda ſūt omīa. iugis ſplēdor..§. ix.Notandum etiam ꝙliberū arbitriū etſi cogi nō poſſit vt dictumeſt: poteſt tamē inclinari. immutari. determinari ad aliquid volendum vel agendum.¶ Primo quideꝫ poteſt libeꝝ arbitriū inclinari vel induci ad aliquid volēdū vel agendum. per aliquas diſpoſitōnes vel habitusex quibus pronior efficitur ad eligēdū alteram parteꝫ. Tho. in ſcrip. ſuper. ij. ſentē. Adquod facit qd̓ dicit Aug. ſuꝑ pͣs. Cū ꝑ timorem gehēne ꝯtinet ſe hō a peccato. fit paulatim cōſuetudo iuſticie. et incipit quod durūerat amari. ⁊ incipit excludi timor a caritate. et ſuccedit timor ille ſanctꝰ qui permanetquo timemꝰ ne tardet: ne diſcedat ne eo careamus. xxiij. q. vj. c. fi. §. Cum per timorem¶ Secūdo volūtas poteſt immutari. Et hocvel a ſeipſa vel ab obiecto vel a deo. Immutatur primo volūtas a ſeipſa. cū modo vult.vnū. modo aliud. Unde Augꝰ. Nihil tam eſtin noſtra poteſtate ſicut voluntas ip̄a. Uoluntas noſtra nec volūtas eſſet. niſi ī noſtrapoteſtate eſſet. Porro quia ī noſtra poteſtate eſt: libera ē. Inmutatur ſcd̓o volūtas abobiecto ẜm diuerſitatē obiectoꝝ. que ſibi repreſentantur per cognitiuam. Et talis mutatio fit in ea occaſionaliter ab aliqua creatura repreſentāte obiectū. Tercio immutat̉volūtas a deo. Nā deꝰ immutat volūtatē dupliciter. Uno modo mouendo ſolū volūtatē.

nō imprimēdo. inꝙͣtum .ſ. volūtatem mouetad aliqͥd volēdū. abſqꝫ hoc ꝙ imprimat aliquam formā voluntati. ſicut ſine appoſitione habitus. Qn̄qꝫ deus facit vt volūtas modo velit aliqͥd quod priꝰ non volebat. Iuxtailld̓. Eor regis ī manu dei ad qd̓cunqꝫ voluerit vertet illud. Alio modo immutat voluntateꝫ imprimēdo aliquā formā in ipſam voluntateꝫ. Sicut em̄ ex ip̄a natura quā deusdedit volūtati. inclinatur volūtas naturaliter ad aliqͥd volēdū. ita ex aliquo ſuꝑadditoſcꝫ aliqua forma quā imprimit. Et aliquando quidē imprimit formam imperfecte: vt cūdat gratiaꝫ de nouo viatoribꝰ. et ſic inclinat̉volūtas ad aliquid volendū. nō tamē neceſſitate ſemꝑ. Aliquādo imprimit ꝑfecte .ſ. cōferendo gloriā. ſicut in beatis. in quibꝰ volūtas inclinat̉ ſemꝑ et ſufficienter ꝑ caritateꝫꝑfectam in bonū. nōſolum ꝙͣtum ad vltimūfinem: ſed etiā ꝙͣtum ad ea que ſūt ad fineꝫ.Hec. b Tho. ī queſtionibꝰ de veritate. Cū at̄deus immutat voluntateꝫ. nō cogit eam: ſꝫfacit vt p̄cedenti inclinatōni ſuccedat alia īclinatio. Et ita ꝙ prima auferat̉. et ſecundainducatur et maneat. Un̄ illud ad quod inducit volūtatem. nō eſt cōtrariū inclinatōiiam exiſtenti. ſed inclinatōni que priꝰ ineratUnde nō eſt violētia nec coactō. Verbi gratia. Lapidi ratōne ſue grauitatis ineſt inclinatio ad locū deorſum. Hac aūt inclinatōnemanente ſi proijciatur ſurſū erit motus violentus. Si auteꝫ deus auferat lapidi inclinatōneꝫ grauitatis. ⁊ det inclinatōnem leuitatis. tunc ferri ſurſum nō erit ei violentū. ⁊ita immutatō motus poteſt eſſe ſine violentia. Et ꝑ hunc mobum intelligēdū eſt ꝙ deꝰimmutet voluntatem. ſine hoc ꝙ cogat eaꝫ.Cuiꝰ ratio eſt: qͥa poteſt deus immutare voluntateꝫ. ex hoc ꝙ ip̄e in voluntate operat̉.ſicut in natura. etiam hec beatus Thomas īqueſtionibꝰ de veritate. q. xxij. ¶ Tercio voluntas poteſt determinari ab obiecto ad volēdum aliquid determīate. Cuius ratio eſt:quia eſt dare aliquod obiectum in quo nulla ratio malitie inuenitur. Et voluntas neceſſario determinatur ad id volendum. Uelſi eſt aliquod in quo nulla ſit ratio vel apparentia boni. tunc voluntas neceſſario determinatur ad illud reſpuendum. Sicut patetin hoc. ꝙ nullus poteſt nō velle eſſe felix. Etnullus poteſt velle eſſe miſer. Et in hoc etiānon cogitur. ſicut nec cum immutatur a deovt dictum eſt. ¶ Utrum autem volendo hꝰmodi quod de neceſſitate vult ſcilicet eſſe beatum mereatur. Dicenduꝫ ꝙ aliquo mō ſic.et aliquo modo non. Tum enim inditus ſitappetitus vltimi finis ſui in cōmuni. vt ſcilꝫnaturaliter appetat ſe eſſe completū ī bonitate .ſ. ſe eſſe beatū. Vnde Goeciꝰ de philoſo-