QuartusCitulus

bunt. que libero mētis arbitrio et delinquēdi ꝓpoſito cōmittuntur.Notandum etiaꝫ ꝙ .§. viij.quadruplex eſt libertas .ſ. ꝑuerſa. mūdana.pera. et plena. ¶ Libertas ꝑuerſa eſt quādoquis abutitur libertate ad peccāduꝫ. Et heclibertas a iuſticia eſt. quā nullus ſeruare cogitur. de qua. j Petri. ij. dicit̉. Quaſi liberi ⁊non quaſi velamen habentes .i. Quo maiorilibertate vtimini apud hoīes. eo liberius diuino famulatui ſubiugati ſitis. Et ſb̓dit. Nōquaſi velamen habentes. glo. quia ex hoc ꝙliberi ſunt multi. ſe velant ⁊ defendūt peccata. Alia glo. Et non habentes velamen malicie. vt tāto licētiꝰ peccetis. quāto iugo ſeruitutis dei mūimini. Et adbit apoſtolꝰ. Sꝫſicut ſerui dei. glo. Seruitus dei humilitateꝫet puritatē a culpa requirit. ¶ Secūda lib̓tas que dicitur mundana ſeu humana eſt. qͣquis alterius eſt dominio non ſubiectus. Dequa Iob. iij. Seruus et liber a dn̄o ſuo .ſ. inalia vita. Et. j Corin. vij. Seruus vocatꝰ es.non ſit tibi cure: ſed ſi potes magis vtere libertate. Seruitus huic libertati ꝯtraria inducta eſt de iure gentium. vt patet diſ. j. iusgentiū. Originata in iure diuino ex irriſiōeNōe facta a filio eius Aham Gen̄. ix. Maledictus Chanaā. Seruus ſeruorū erit fratribus ſuis. Et Ambro. Non eſſet hodie ſeruitꝰſi ebrietas non fuiſſet. diſ. xxxv. Sexto die.Iure humano confirmata canonico et ciuili. Hec libertas multū appetit̉: quia non bene pro toto libertas vendit̉ auro. Sed ꝓpterpeccata multipliciter ꝑditur. vt patꝫ de populo iſrahel. qui ex libertate frequēter ꝓpterſcelera eſt ſeruituti addictꝰ Iudi. per totum.¶ Tercia libertas eſt vera ⁊ ſpiritualis. queeſt libertas gratie .ſ. carere criminibꝰ. Et eſtiſta contraria male ſeruituti .ſ. peccati. De qͣxp̄c Ioh̓. viij. Omnis qui facit peccatū ſerueſt peccati. Ubi tria nota. Prīo dictio generalis. ibi. Omīs .ſ. diues et pauper. iudeus etgrecus. imperator vl̓ paſallus. Non eſt enimdiſtinctio iudei ⁊ greci. omēs em̄ peccauer̄t.Qui omnia dicit: nihil excludit. diſ. xix. Siromanoruꝫ. Secundo tangitur tranſgreſſiocriminalis. ibi. qui facit peccatū. ⁊ nonſolūqui facit: ſed ⁊ qui concupiſcit. Peccatū em̄eſt (ẜm Aug) voluntas retinendi vel conſequendi quod iuſticia petat. Quod ſemper liberū eſt abſtinere. xv. q. j. §. j. Tercio notat̉conditio vilis ⁊ penalis. quia ſeruus eſt peccati. Hięremie. ij. Ꝙͣuilis facta es nimis iterans vias tuas. Uiliſſima autem huius ſeruitus. quia cuꝫ peccatum nihil ſit in rerumnatura. Huius ſeruitio peccator addicitur.ij Petri. ij. A quo quis victus eſt ei ſeruꝰ addictus eſt. Sed peccator vincitur a vitijs. er-

go ⁊cͣ. Et dicit Anſhelmus. ꝙ peccatum nonhabet vnde dominetur homini. quia peccatum eſt quidem defectus ſeu priuatio modi.ſpeciei. ⁊ ordinis. Sed tamen homo habꝫ vn̄ſit ſeruus peccati .ſ. volūtatis conſenſū. Unde Augꝰ. ſuꝑ Ioh̓. ſuꝑ dicta autoritate. Oīsqui facit ⁊cͣ. O miſe̓abilis ſeruitus. Seruushominis aliquādo ſui domini duris imperijsfatigatus. fugiendo requieſcit. Seruus autēpeccati quo fugit ſecum trahit quocunqꝫ fugerit. Peccatum em̄ quod facit intus eſt. voluptas tranſijt. peccatū non tranſit. preteritquod delectat. remanet quod pugnat. Solꝰde peccato libe̓are poteſt. qui venit ſine peccato. Propterea dixit Ioh̓. viij. Si liberauerit vos filius. vere liberi eritis. Licꝫ aūt iſtalibertas a crimine ſit vera. eſt tamen in preſēti imperfecta. Quia vt ait apoſtolꝰ ad Galath̓. v. Caro concupiſcit aduerſus ſpirituꝫet ſpiritus aduerſus carnem. vt nō quecunqꝫ vultis illa faciatis. Ubi tria oſtēdit .ſ. pugnam. cauſam. ⁊ ſequelā. Primo oſtēdit pugnam dicens. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpiritum .i. ẜm glo. Aug. Anima carnali cōcupiſcentia ſpiritui reluctat̉. que carnalis cōcupiſcentia non eſt ī carne ſola. nec ī animaſola. ſed ī vtroqꝫ: quia ſine carne ⁊ aīa nulladelectatio ſentit̉ .ſ. corporalis. Sicut viderenon eſt ſolum oculi nec anime: ſed coniūctiEt eſt iſta pugna ẜm Ambro. ī glo. magna.continua. periculoſa. Magna quia ꝯtra ſpiritū vbi maior deberet eē cōcordia. Cōtinuaquia ſemꝑ eſt noua contra ſpiritū. Et periculoſa quia habꝫ multos impulſores. vt diabolum et mūdum. pͣs. Uie illorum tenebreet lubricum: ⁊ angelus domini ꝑſequēs eos.Secūdo oſtēdit apoſtolus pugne cauſaꝫ dicens. Hec ſibinuicem aduerſātur. Quia caro vult ſeruire vitijs ſp̄s virtutibꝰ. Caro infirma ſpūs promptus. Ratō ſeu ſpiritus diſponit macerare corpus et ſubijcere ſeruituti. et caro vt ſeruus inutilis et piger cōqueritur. Figura in Sara vxore Thobie q̄ cumreprehenderet ancillam. conqueſta eſt: inferens ei contumeliam. dicens eā interfectricem virorum ſuorum ſeptem. id eſt mortificatricem quinqꝫ ſenſuum ac etiaꝫ fantaſie ⁊intellectus Thobie. iij. Oſtendit apoſtolꝰ pugne ſequelam: ſubdens. Ut non quecūqꝫ vultis illa faciatis. glo. id eſt illa facere permittamini. Iuxta illud apoſtoli. Uelle adiacetmihi perficere non inuenio Roma. vij. Glo.Ambroſ. i. Uelle eſt in nobis ex libero arbitrio. Et dicit adiacet. id eſt iuxta carnem iacet. quia naturale eſt quodamodo velle bonum per rationem naturalem. ſed perficerenon. quia facere bonum meritoriū ſolum eſtex gratia dei. Uel ſic ẜm alios ſeu aliā expoſitōem. Uelle adiacet mihi .i. liberū arbitriū