CapitulumDecimum

currit ſententiā iuris. ¶ Septima eſt ꝙ inquocūqꝫ caſu p̄termittens facere hoc quodlex imponit: poſſet excuſari a peccato: puta quia hoc facit ſine cōtemptu ꝑ virtutemępicheie ratione alicuius periculi ꝯſideratiqua poteſt fieri quādoqꝫ cōtra verba legis.¶ Reuertendo ad quartā omiſſam. dico ꝙip̄a eſt opinionis alicuius tuta electio. ſuntem̄ aliquādo de aliquibus materijs moralibus doct. opinionū ꝯͣriarū. ⁊ tūc ſcrupuloſidubitant quā partē poſſint cū bona conſciētia eligere. Pro cuius enodatōne difficultatis notandū. ꝙ cū bona conſciētia poteſt qͥstenere vnā partē alicuius opinionis. et ẜmeam operari: excluſo ſaltē ſcandalo. que. ſcꝫpars habeat pro ſe notabiles doct. dūmodotalis opinio non ſit ꝯͣ auctoritatem expreſſam ſacre ſcripture. nec contra determinationem eccleſie catholice. ⁊ ꝙ etiā ex contrarietate taliuꝫ opinionū non inducatur atdubitandū: ſed bonā ſibi conſcientiam ⁊ credulitatē formet de eo ꝙ credit tanꝙͣ de ꝓbabiliori parte. ⁊ precipue quādo quis adhibꝫdiligentiam inquirēdo an liceat. nec inueītaliquid quod eū ſuffitienter moueat ad hocquod ſit illicituꝫ. Ꝙ ſint ꝯtrarie opiniōes īter doctores ſanctitate ⁊ ſciētia maximos inmateria morali: aliquādo etiam ad ſaluteꝫneceſſaria patet ꝑ exempla. Nam. b. tho. in.iiij. tenet. ꝙ poſt lapſū in mortale nō oportꝫaliquem ſtatim confiteri ſub precepto. habita copia confeſſoris. niſi ī pauciſſimis caſibus qui ibi ponūtur diſ. xvij. Et cū eo tenet Ricar. Sed hugo de ſancto victore ⁊ bonauētura ſunt in hoc contrarie opinionis.Sanctitas aūt ⁊ magnitudo ſcientie ip̄oꝝ:nota eſt toti eccleſie. Neutra aūt illorū opinio reprobatur. Etſi. beati tho. opinio communius teneatur que tamē minus tuta videtur. Raÿmūdus decretiſta ⁊ ſanctus ī ſūma tenet. ꝙ participare cū excōicatis maiori in loquela. cibo et hmōi. in caſu nō ꝯceſſo: ſit mortale vniuerſaliter. Sed. b. tho. iniiij. et io. an. ⁊ archidi. tenent contrariū. Etillud contrarium ꝯmuniter tenetur. Et ſicexempla īnumera poſſent poni. Quod aūtdicit. b. tho. in quodlibeto. iij. q. iiij. arti. ij.quādo due ſūt opiniones contrarie de eodē:oportet alterā eē veram et alteram falſam.Si ergo ille qui facit contra opinioneꝫ magiſtroꝝ. vtputa in habendo plures p̄bēdas.faciens ꝯtra veram opinionē: nō excuſatura peccato cū faciat contra legem dei: ꝙͣuis n̄faciat ꝯtra ꝯſcientiam. Hec em̄ verba. beatithome non poſſūt ītelligi. niſi de his vbi manifeſte patet ex ſcriptura vel eccleſie determinatione. ꝙ ſit ꝯͣ legē dei. et nō de illis intelligit vbi non apparet. Al̓s ſibi ꝯtradiceret īeodem libro. quod non eſt credenduꝫ. Item

vlricus in ſumma dicit. ꝙ ſiquis d̓ aliquo agendo dubio magis pitos conſulat. de q̄ nul V. Llā habet expreſſā aucͣtoritatē. vtrū ita ſit velnō dūmodo formet ſibi bonā ꝯſcientiā. etiāſi res aliter ſe habeat ꝙͣ id quod ſentit et qd̓ſibi cōſultū fuerit: excuſatur. quia fecit qd̓potuit: et deus plus nō requirit. Itē ex reſponſis que vident̉ data ab alberto magno:habetur. ꝙ frater ſimplex vl̓ quilibet homocū ſalute poteſt ſequi ī cōſilijs quamcūqꝫ opinionē voluerit dūmodo alicuius doctorismagni opinionē ſequatur. Hoſti. etiā dicit.extra. de cogna. ſpi. ſuꝑ. c. Si vir. Ubi ſūt diuerſe opiniones ⁊ diuerſa iuditia: ſemꝑ humanior eſt p̄ferenda et equior. Et ad idē facit quod ait augꝰ. diſ. ix. Sana. Vilh̓. etiaꝫin glo. raÿ. dicit. ꝙ ī apicibus iuris. vbi dubit āt etiā ſapiētes: excuſabilis eſt ignorātiaUn̄ ſi aliquis bona fide ꝑtē illā vel illam elegerit: nō debet ſuper hoc habere ꝯſcientiamnimis ſcrupuloſā. Itē pe. de pal̓. ſuꝑ. iiij. di.xvij. dicit. ꝙ ſi ꝯfeſſor dubitaret. vtrū illd̓ dequo ꝯfitēs nō penitet nec cōfitetur eēt mortale. ⁊ ip̄e ꝯfitēs dicit ꝙ ꝯſilio peritoꝝ illudfecit. de quibus ex vita et ſciētia ꝓbabile eſt.ꝙ nō ꝯſulerēt niſi bene: illi iuditio ſe pt̄ conformare. Secus aūt eēt: ſi eēt certus de oppoſito. Ide videtur ſentire goff. de fontibusIn his .ſ. opinionibꝰ ꝯtrarijs que tolerant̉ab eccleſia vt dictū eſt. Et ꝙ debet ꝓponere ꝯfitēti. ꝙ bene ſtudeat de hoc. ſeip̄m ꝑ prudentes informare. eo ꝙ alij tenēt ꝯtraria opinionē. maxime ſi illius ꝯtrarie opinionis cōfeſſor ſit inordinarius eius: ⁊ ſic eū abſolueret. Idem ſentit ricarbus claromon̄. Nō diſtinguēdo vtrū ꝯfeſſor eius ſit ordinarius.vel non ordinarius. Idem poteſt haberi exdecretali. extra. de ſen. exco. inquiſitōi taꝫ intex. ꝙͣ in glo. Ubi declarat̉ quādo mulier vxorata incipit ꝑ nouā īformatōeꝫ dubitare.an attineat viro gradu ꝓhibito. quō ſe debeat habere in tali dubio circa exactioneꝫ velredditionē debiti ꝯiugalis. Probatur ⁊ hocidem tali ratione ẜm cancellariū. Non plusnocet homini errare in articulo fidei. qui n̄ē declaratus adhuc ab eccleſia ꝙ ſit articulꝰd̓ neceſſitate credendꝰ. ꝙͣ neceſſe poſſit actꝰmoralis ꝯtra aliquod agibile ꝑpetratꝰ. qꝛ actus nō dicitur eē certꝰ ex ſcriptura aut determinatōe eccleſie. ꝙ ſit illicitꝰ. Patet hocex eo. ꝙ fides eſt tam neceſſaria ſicut virtutes morales. etſi nō amplius. Sed ꝯſtat cōmuniter apud theologos. ꝙ ī materia fideidū doctores ſentiūt contraria. licitū eſt ante determinationē eccleſie tenere vnā partēpl̓ alteram ſine periculo peccati vel fidei. vtpatet in abbate ioachim. qui tenebat contͣrium ad id quod magiſter ſentētiaruꝫ dixerat in prima diſt. primi li. pro quo magiſtro