CapitulumDecimum
hoc generale bamus documentū. credere videlicet faciliter ſapientiorū et bonoruꝫ iuditio. ⁊ contra cōmunes eorum ſententias nōleuiter ſibimet formare ſcrupulos anxios ⁊timidos. Et in libro de vita fratrū predicatorū narratur. ꝙ cum quidam defūctus appareret alteri eiuſdem ordinis ſcꝫ predicatorū. qui erat multū ſcrupuloſꝰ ip̄o interrogāte d̓ ſcrupulis ſuis. Rn̄dit defunctus. Conſule diſcretos ⁊ acquieſce eis. Similiter legitur de quodaꝫ diſcipulo beati bernhardi.ꝙ cū nō poſſet deponere ſcrupulos ſuos. ꝓpter quod ad celebrandū non auderet accedere: dixit ei bernhardus. Uade frater et infide mea celebres. Obediuit ille ſimpliciter⁊ omnis ille ſcrupulus ꝑpetuo receſſit. Sedſiquis ſcrupuloſus diceret. Utinā talis eſſꝫp̄latus: qͣlis erat bernhardus: crederem faciliter imperanti ⁊ acquieſcerem cōſulentiNunc autē cū ſuperioris mei paruā ſapientiā conſpitio: non audeo meā conſcientiaꝫſue fidei cōmittere. Reſpondet cācellarius.Quiſqͥs ita dicis ⁊ ſapis: erras ⁊ decipierisdebes ergo ſibi obedire. nō vt homini: ſꝫ vtdeo iubenti cuius vices gerit. Unde luce. x.xp̄c dixit. Qui vos audit me audit. Si tam̄nō ꝯtra deū iuſſerit. Et cum cauſa ſcrupuloſitatis (vt dictū ē ſupra) aliquando ꝓcedit exqualitate ꝯplexionis. p̄cipue melancolice.aliquando ex egritudine ſuperueniēte manica vel melancolia. aliquādo ex indiſcretovite regimine: puta. ꝑ nimias abſtinētias:pertinebit ad moralē medicū rectorem vl̓ ꝯfeſſorem in hmōdi adhibere remedia de cōſilio medicine. et ſcrupuloſus ſeip̄m vincat.Etſi duꝝ videatur in ſumendo illa remediaprecipue conſulta vel data ſeu impoſita abip̄o medico ſpūali. Dicitur em̄ Eccͣi. xxxviij. Altiſſimus de terra creauit medicinā: etvir prubens nō abhorrebit eaꝫ. Non tamenexpedit in omnibus piuere medicinaliter:precipue religioſis. Nam vt dicit ambro. deconſe. di. v. Contraria ſunt diuine conditōiprecepta medicine. lugubrare nō ſinūt. vigilare non permittūt: ab omni ſpē meditatōnis abducūt. Nec etiā ſcrupuloſus debet timere vitā ſibi abbreuiare. ex obſeruationepreceptorū dei et eccleſie: vel obſeruatōe ſuereligionis. dūmodo ex capite ſuo nō addatalia magis auſtera. Nā vt dicit iob. Cōſtituiſti terminos eiꝰ .ſ. vite hominis. qui p̄teririnō poterūt. nec ẜm ꝓlongationem: nec ẜmabbreuiationē. Sed etſi abbreuiaretur ẜmcauſas ſecūdas ⁊ naturales: ſibi eſſet ad cumulum premij non peccati illa .ſ. faciēdo adplacendū deo. ⁊ ẜm cōmunes regulas traditas ab eccleſia et religionibus approbatas.¶ Sexta regula eſt animoſa pugnatio ſeurepulſio ſcrupulorum ſeu puſillanimitatis
Ad quod hortatur dominꝰ yſa. xxxv. dicēs. .L. IConfortamini puſillanimes. confortaminiet nolite timere. ecce em̄ deus veſter .ſ. adiuuās ⁊ illuſtrans. Unde gregꝰ. in moral̓. dicit. ꝙ diabolus aſſimilatur mirinico leoniquod animal dicitur leo formicarū. Nā formicis que minutiſſime ſūt diſcurrētibus inſidiatur ⁊ occidit. Sed alia animalia grandiuſcula itinerando ꝯculcant et perimunt.Sic diabolus inueſtigat ꝯplexiones hominuꝫ (vt dicit gregꝰ) ⁊ quos videt parui cordis ⁊ puſillanimes et ſcrupuloſos: ip̄os aggreditur: ⁊ ſcrupulis ⁊ vitijs occidit. Sed amagnis ſpe ⁊ vigore rationis: diabolus ip̄eproſternitur ⁊ abicitur. Hinc ⁊ cancellariꝰ īquodam tractatu ſuo inquit. Mille ſurgūtapud aliquos ſcrupuli. more canū oblat rātes ⁊ lacerare minātes. ip̄os qui volunt ireper viam dei. quos conuincere et cōpeſceremelius ꝙͣ per contemptum nequimus. Tātūmodo ſi contemptus ille ſit timoratus etregulatus. non abſqꝫ breuio alterius: preſertim ſuperioris conſilio. Et idem in tractatude regulis moralibꝰ ait. Conſilium ſalubreeſt frequenter agere cōtra ſcrupulos. leues⁊ trepidos. vitando eos ad aliorum iuditiū.quatenus ex ꝯſuetudine fiat homo robuſtꝰſolidus et tranquillus in exercitio ſpirituali. Sicut etiam ſiquis vellet ligamentuꝫ diſtortū ad rectitudinem ducere: oporte̓t ꝙretorqueret ip̄m ex parte oppoſita curuando: et ſic reduci poſſet ad rectitudinem.¶ Notandum etiā ꝙ dicit cancellarius ī qͦdam tractatu. ꝙ aliqui doctores tenent quibus aſſentit. aliquando non tam meritoriūeē credere ſicut velle credere. nec dolere ſenſualiter de peccatis: ſicut velle dolere et nōpoſſe. probatur hoc per. pͣs. dicētem. Deſiderium pauperum exaudiuit dominꝰ: propterea cor eorum audiuit auris tua. Et ita iudicat nos deus ẜm ſuperioris arbitriuꝫ. voluntatem ⁊ iuditium: ⁊ non ẜm ea que nob̓inuitis ⁊ contranitentibus portio ſenſualitatis inferior aduehit ⁊ perducit. qualia ſūtvolubilitas ymaginationum ⁊ fantaſiaruꝫSolet autem impedire ꝓportionem ſcrupu Clorum ſententia aliquarum auctoritatum n̄bene intellectarum. ⁊ ideo declarande ſūt vtilla que habetur extra. de ſpon. ſcꝫ in dubijstutior via eſt eligēda. ꝓpter quod ſcrupuloſꝰeligit viam rigidiorem. Sed ad hoc reſpondetur ꝙ eligere piam tutiorem conſilij ē nōprecepti. Al̓s oporteret multos ingredi religionem in qua tutius viuitur ꝙͣ in ſeculo.Non ergo de neceſſitate oportet tutiorem eligere. quando etiaꝫ alia via poteſt eligi tuta. Sicut enim diuerſe vie tendunt ad vnaꝫciuitateꝫ. licet vna tutior alia ſit. Sic ad ci