TitulusTertius
¶ Tertij ſūt qui dubitāt ſe habere bonā cōſcientiaꝫ. qui .ſ. habēt rationes eque fortesad hoc ꝙ ſint in gratia. ſicut ad oppoſitū. puta cū vidēt ſe eſſe tepidos in amādo deuꝫ. nōhabendo affectum orādi et ad alia ſpiritualia. Uel multū remiſſum. parum dolorē ſētire de peccatis et hmōi. Et ex oppoſito ꝯſiderant nullam volūtatem ſe habere peccandimortaliter: ſꝫ ꝓpoſitū abſtinēdi. deteſtari peccata cōmiſſa rōne et hmōi. Tales dice̓ poſſūt illud apoſtoli. Nihil mihi ꝯſcius ſum: ſꝫnō in hoc iuſtificatus ſum. j. ad Corin. iiij.¶ Quarti oppinant̉ ſe habere bonā ꝯſciētiam et ſe eſſe in gratia. etiā ꝓbabiliter: cū formidine tamē aliqua de oppoſito. Sicut illi q̄vidēt ſe feruētes in amore dei et ꝓximi. et amare lugere dei offēſas. ꝑatos ad ſufferendū aduerſa. ſentiūt tamen aliquādo rebellionem carnis ad ſpiritū et fragilitatē. Et hidicere valēt illud. ij. ad corin. j. Gloria nr̄ahec eſt teſtimoniū cōſciētie noſtre. ꝙ in ſimplicitate et ſinceritate dei et nō in ſapientiacarnali: ſed in gratia conuerſati ſumus.¶ Quinti experiunt̉ ſe habere gratiaꝫ a bona ꝯſciētia. ſicut illi qui ſentiūt dulcedinemdiuine bonitatis in oratōe. et guſtant ꝙͣſuauis eſt dominus. Ad quod inuitat. pͣs. Guſtate ⁊ vidēte quoniā ſuauis eſt dn̄s: beatꝰbir qui ſperat in eo. guſtate ait .ſ. notitia experimētali et affectiua. cauſata ex re vnitaſenſui guſtus .ſ. et affectꝰ. Uidete .ſ. ꝯtemplādo eius bonitatē. quoniā ſuauis ē dominusanime querēti eū et gratie poſſeſſionē. Beatus vir qui ſperat in eo .ſ. habens ꝯſcientiaꝫbonam. Nam ꝙ ꝯſciētia bona ſignificet ſpēpatet ex illo apl̓i. j. ad thimo. j. Caritas decorde puro .ſ. ꝓcedit ⁊ ꝯſciētia bona. vbi gloſa .i. ſpe vera. que cauſat̉ ex dei amicitia. ſicut et ſpes cauſatur ex bona cōſciētia. Iſtatamē cognitio nō ē per mediū infallibile: ſꝫꝑ ſigna. Et ꝙ de bona ꝯſciētia queat haberiexꝑimentalis cognitio ꝓbatur Apo. ij. Ubidicit̉. Uincēti dabo māna abſconditū. vincēti .ſ. vitia. dabo māna abſconditū .i. dulcedinē ex inhabitatione xp̄i in domo conſcientie. abſconditū. quia ab alijs non videt̉ necclare a ſeip̄o: ⁊ ſic ſentit̉. Et dabo eī calculūcandidū .i. habitū gratie et caritatis. q̄ gratia lucet et mūdat. inde dicit̉ candidū. Calculus aūt hic dicitur carbunculus: ⁊ nomēnouū ſcriptū qd̓ nemo ſcit niſi qui accipit.hoc nomē eſt quo filij dei ꝑ adoptōem effitimur. ¶ Sexti ſūt qui ſciūt ſe habere bonāꝯſcientiā et gratiā ꝑ reuelatōꝫ dei. quod habuit abraham quādo dominus ei dixit ꝑ angelū. Nunc cognoui quod timeas deū Gen̄xxij. Cognoui .i. cognoſcere te feci. ꝙ timeas deum .ſ. timore filiali. qui ſine gratia ⁊ cōſciētia bona eſſe non poteſt. ¶ Septimi ſūt
qui ſciunt per cauſaꝫ rei vel ratione rei. vthi qui clare viderūt diuinā eſſentiam in vita preſenti. ſicut moyſes in vpeteri teſtamento ⁊ paulus in nouo quando raptus fuit adtertium celū. Unde ip̄e dicebat. Certus ſumꝙ nec mors nec vita ⁊cͣ ſeꝑabūt nos a caritate xp̄i Ad ro. viij.Hec gͦ bona ꝯſciētiā di. §. vijcitur domus. de qua xp̄c dixit. Domus meadomus orationis vocabitur. Et de mala ſb̓dit. Vos aūt feciſtis illā ſpeluncā latronuꝫath̓. xxj. Facit aliquis domum ꝯſcientieſpeluncam latronum ex ſepteꝫ malis que reperiuntur in ea. Et primum eſt quia belluꝫinteſtinum generat. dū vna cogitatio alteri recalcitrat Seneca. Timidū nō facit animum. niſi reprehenſibilis vite conſcientia.¶ Secundum malū eſt. quia ꝓximū enecatquia cū quis ab intra habituatus mala cōſciētia: ad extra mala oꝑari incipit: ꝓximocauſa ruine inſiſtit. Unde apl̓us. jͣ. ad corī.viij. Siquis viderit eum qui habet ꝯſciētiāin idola recūbentem. nonne conſcīa eiꝰ cumſit īfirma edificabitur ad manducandū idolatita: et peribit īfirmus frater ī cōſcīa tua¶ Tertium mūda immūda ſibi aptitat ſeufacit. Ad thitū. j. c. Omnia mūda mundisīquinatis autem ⁊ infidelibus nihil eſt mūdum: ſed inqͥnata ſunt eorum mēs ⁊ conſciētia. Quartum malum eſt. quia difficilem viam partitur cum iniuſtis. qui dicunt Sap.p. Ambulauimus vias difficiles. Quod cōtrarium ſuadet apoſtolus ad hebre. x. dicēsAccedamus ad ſacerdotē magnum xp̄m cūvero corde ī plenitudine fidei aſperi corda acōſcientia mala. Hinc et Seneca. Mala cōſcientia ſepe tuta eſt: ſecura nūꝙͣ. ¶ Quintum ad errorem adiuuat. ita vt nonūꝙͣ adhe reſim induc at. j. ad thimo. iiij. In nouiſſimis temporibus diſcedent quidam a fide attēdentes ſpiritibus erroris et doctrinis d̓moniorū in ypocriſi loquentiuꝫ mendatium ⁊cauteriatam habentium ſuam conſcientiā.id eſt corruptam ⁊ cōcupiſcentiā aduſtam.¶ Sextū ad gehennā edificat. Omne em̄ qd̓eſt contra conſcientiam etiam erroneam ſidurat vel ꝙ non ē ex bona cōſcientia: edificat ad gehennam. xxviij. q. j. Om̄es. ¶ Septimum malum eſt quia triſtitiaꝫ continuat in magnum grauamen anime Sapīe. x.vij. Semper p̄ſumit ſeua et perturbata conſcientia. Et ÿſidorus. Nulla pena grauior ꝙͣmala conſcientia.De ꝯſciētia ſcrupuloſa. §. ix.pt̄ expōi illd̓. pͣs. Saluū me fecit .ſ. deꝰ a puſillanītate ſp̄s ⁊ tēpeſtate. vbi tria pn̄t notariPrimum eſt ſcrupuloſe conſcientie ſanatio