TertiusTitulus

O 4 cleſia primitiua fideles. qui comedebant idolatica. licet non in venerationem idoli: tn̄coraꝫ ſimplicibus. qui inde ſcandalizabant̉illos imitantes: ſed in venerationeꝫ idoli ꝙextimabāt alios facere. Quos reprehenditapl̓us Ro. xiiij. Unde augꝰ. Conſciētia noſtra nobis neceſſaria eſt propter nos: ꝓptervos fama noſtra nō pollui: ſed pollere debet in nobis. Due res ſūt ꝯſcientia et famaConſcientia eſt neceſſaria tibi: fama proximo tuo. Qui fidens conſcientie: negligit famā ſuā: crudelis eſt. xij. q. j. nolo. ¶ Ad maiorem euidentiam predictoruꝫ nota. ꝙ errorconſcientie cauſatur ex ſeptem cauſis. Primo ex ignorantia. ex eo em̄ ꝙ ratio apprehēdit malum ſub ratione boni. et bonū ſub ratione mali: ſequitur error in conſcientia etpeccatū in volūtate. Et ignorantia quidemſi ſit iuris naturalis vel diuini: nullū excuſat habentē vſum rationis. Ignorantia at̄iuris canonici vel ciuilis quādo excuſat velnon. habetur. j. q. iiij. §. vltimo in tex. ⁊ gloſis. ¶ Secundo error ꝯſcīe cauſatur ex negligentia. Sicut cū aliquis propter laborēvel alias occupationes negligit addiſcere vl̓ab alijs querere. et ſcire illud ꝑ quod a peccato retraheretur: tunc em̄ ignorantia eiꝰquod quis ſcire tenetur: propter talem negligentiaꝫ eſt voluntaria. Unde volūtas cōcordans conſcientie errāti. ex negligētia ſciendi. ad quod tenet̉: eſt mala. Et ideo augꝰdicit. Illis omnino ignoſci non poterit. quihabentes a quo diſcerent: operam non dederunt. diſ. xxxvij. c. fi. ¶ Tertio error conſcientie cauſat̉ ex nimia vel ex inordinata ſuibeniuolētia. Ex eo em̄ ꝙ aliqͦs nimis ſeip̄mdiligit. inclinat et p̄cipitat ꝯſcientiā ad illd̓quod appetit: ⁊ ſic eā a ſua rectitudine facitdeclinare. Vnde ſeneca. Perit omne iuditiūcum res tranſierit in affectū. Talis conſciētia diligentis nimis ſeip̄m: eſt nimis larga:⁊ ideo cauēda. quia facit homineꝫ preſūptuoſum: dicens malum eſſe bonum: ſaluat dānandū. ¶ Quarto error conſcientie cauſat̉ex cordis puſillanimitate. qua quis timetnō timenda. ẜm rectuꝫ iuditiū rationis. Iuxta illud. pͣs. Illic trepidauerūt timore vbinon erat timor .i. cauſa rationabilis timendi. Et talis conſcientia eſt nimis ſtricta. etvt dicit hoſtiē. Magis ſcrupuloſa eſt ⁊ erranea ꝙͣ theologica: et ideo vitanda. quia ml̓tum periculoſa. Nā facit de bono maluꝫ. depeſtuca trabeꝫ .i. de leui peccato graue. generat deſperationem. damnat ſaluandū. Vndedeponenda eſt ad cōſiliū alterius. ¶ Quinto error conſcientie cauſatur ex ſuperbia. ſquādo quis nō humiliat intellectū ſuum. vtvelit melioribus. prudentioribus. et ſuperioribus credere. Nā cōſcientiaꝫ in differētibꝰ

tenetur ẜm diſcretionē prelati formare. Ꝙͣuis em̄ in his que ſunt p̄cepta vel ꝓhibita adeo: cōſciētia recta plus obliget ꝙͣ preceptūſuperioris. eo ꝙ obligat virtute precepti diuini. quod eſt maius precepto prelati. Andin talibus conſciētia recta eſt iudex immediate ſub deo. ita ꝙ nullū habet iudiceꝫ ſupraſe aliū a deo. In indifferentibꝰ tamē p̄ceptūp̄lati plus obligat ꝙͣ conſciētia. Et ſic conſciētia ſubditi in hmōi. nonſolū deū: ſed etiam prelatuꝫ habet ſupra ſe: ⁊ ideo ẜm diſcretionē prelati formari debet. Nā ſubditꝰ nonhabet iudicare de precepto prelati: ſed de impletione p̄cepti. que ad ip̄m ſpectāt. hec. be.tho. in queſtionibus de veritate. Ande ſeculares ſequi debent ſententiā prelatorum. inhis que ad cathedram ſpectāt. Iuxta illudat. xxiij. Quecūqꝫ dixerīt vob̓: facite. Religioſi tenentur ſequi ſentētiā prelatorū velmandatoꝝ eoꝝ. in his que nō ſūt ꝯͣ deū. vl̓ ꝯͣregulam vel ꝯtra ꝯſtitutiones. vel ꝯtra ordinationes capituli generalis. Cauere tamendebēt prelatī ne indiſcrete precipiant ꝓpterꝑiculum conſcientiaꝝ ſubditoꝝ. Alexāderſecūda parte ſūme. Argumentū ad hoc. xj.q. iij. Si is qui preeſt. Et. c. quid ergo mirū.¶ Sexto cauſatur ex ꝯſcīe ꝑplexitate .i. ex Fquadam dubietate. ex qua quicquid fiat ſequitur īneuitabilitas vel neceſſitas peccandi: puta. cū videt ſe quis inter duo operabilia poſitū. quorū alterū oportet agere ⁊ qd̓cūqꝫ fecerit: impoſſibile eſt nō peccare. Super quo dicitur ex cōſilio toletano. Duo mala licet cautiſſime ſint precauenda. tamen ſipericuli neceſſitas. vnū ex his ꝑpetrare cōpulerit: id debemus reſoluere quod innexu noſcitur obligare. diſ. xiij. c. j. ?ꝑplexitas ꝙͣtum ad reꝫ nihil eſt. vt dicit ibiglo. ſūmaria. Nec eſt veruꝫ ꝙ aliquis poſſiteſſe ꝑplexus. inter duo mala ꝓcedere poteſtex ſtulta opinione ip̄ius ⁊ erronea cōſcientia. vel ex p̄ſūptione alicuius. in qͦ bultnere firmus: puta. iurauit aliquis occihominē. format ſibi conſcientiā licet erroneam. ꝙ ſi non ocpidit periurat: ſi occidit homicida eſt. Et ſic eſt ꝑplexus ex fatua extimatione. Nam et nō occidendo ꝑiurus nō ēEt ẜm hanc ꝑplexitatē dicitur in illo. c. Ꝙminus maluꝫ eligendum eſt. Item teneturquilibet cōmunicare in paſcate. Aliquis habens odium non vult dimittere. et hoc p̄ſupoſito ē ꝑplexus. quia ſi cōicat cū odio: peccat mortaliter: etſi nō cōmunicat ſimiliter.Sed dimittere pt̄ ⁊ debet odiū: ⁊ ſic nō ē ꝑplexus ſimpliciter. ¶ Septimo cauſatur error conſcientie ex humilitate ⁊ cordis puritate. Unde greg. Bonarum mentiuꝫ eſt ibculpas agnoſcere: vbi culpa nō eſt. biſ. v. ateius. Ubi dicit glo. Agnoſcere. id eſt timere