Titulus
Tertius
Quintum iuſticia virtualis.Sextum anima humanalis.Septimum angelus ſpecialis..§. v.¶ Primū igitur ſpeculū ē amor naturalis ſūmi boni. Unūquodqꝫem̄ graue ꝓ tanto cognoſcit naturalit̓ modoſuo ꝙ ſit centrū terre. pro quāto in ſe ſentitappetitū ſeu inclinatōnem illud inuenire. etilluc ſe dirigit. Unūquodqꝫ aīal nouit modoſuo cibū eſſe. qꝛ ſentit ſe fameſcere et illū appetere. Quodlibet flumē fatet̉ eſſe mare. qͥadiſcurrit quouſqꝫ illud inueniat. Quod aūtnō eſt: naturaliter mouere non p̄t. Etſi volūtarie poſſet quis moueri ad aliqd̓ bonumqd̓ crede ret eſſe et nō foret: ſꝫ talis motꝰ naturaliter eſſe nō p̄t. Ad ꝓpoſitum. Om̄is aīarōnal̓ etſi nihil viderit. audierit. vel legerit.ſentit iſta tria in ſe deſideria .ſ. ꝯgnitōnis veritatis. affectōnis bonitatis. requietōnis ettranquillitatis. horrens et fugiēs contrariaeoꝝ. ¶ Et primo dicit ph̓s. Om̄es hoīes natura ſcire deſiderant. et quātoplus nouit homo. tantomagis appetit ſcire. ꝓpter qd̓ dicitSalomō Eccͣs .j. Ꝙ nō ſaciat̉ oculus viſu.nec auris auditu. Quod intelligit̉ magis d̓interiori ꝯgnitōne ꝙͣ exteriori. Et quāto resē magis ardua et difficilis. tantomagis intelligere ꝯcupiſcit ſi eius capax ē. Namet dediuinis et celeſtibꝰ. etſi modicū quid et imꝑfectiſſime ꝯgnoſcere valeamus. tn̄ ꝓpter eoꝝnobilitatē et maximā veritatē. talis paruaꝯgnitio magis ꝑficit et mētem delectat. ꝙͣ ꝑfecta cognitio inferioꝝ. ¶ De ſecundo dicitph̓us in pͥmo ethicoꝝ. Bonum eſt ꝙ omniaappetūt et quātomaius tātomagis appetit̉.Unde Boetius de philoſophi ca ꝯſolatōe inquit. Inſerta eſt mentibꝰ hoīm naturaliterveri ſūmiqꝫ boni cupiditas. Et qꝛ virtus eſtverū bonū. ꝯducens ad ip̄m ſūmū bonū: qd̓ē deus. Ideo ip̄a naturaliter appetit̉. et ꝯͣriūeius .ſ. vitium horrori habetur: adeo vt dicat moralis Seneca. Et ſi ſcirē hoīes ignoraturos ⁊ deos ignoſcituros: adhuc dedigͣrer peccare. ¶ Tertiuꝫ .ſ. quies ſeu pax etiānaturaliter ꝑoptatur. Omnia em̄ appetuntpacē ẜm dioniſiū. que nō ē aliud ꝙͣ trāquillitas ordinis reꝝ. vt .ſ. vnaqueqꝫ teneat locūet obtineat finē ſuum. Un̄ et Augꝰ in li. cōfeſſionū. Feciſti inquit nos dn̄e ad te. et inquietū eſt cor nr̄m donec requieſcat in te. Cūigit̉ quilibet experiatur in ſe iſta deſideria .ſ.ꝯgnoſcende ſūme veritatis. adipiſcende pleniſſime bonitatis. ꝯſequende indeficientiſſime requiei et trāquillitatis. et in nulla re excreatis poſſint iſta haberi. cum deus et natura nihil fruſtra oꝑentur. ne iſtud naturale deſideriū in homine fruſtret̉. oportet ꝙ ſitaliqua prima ⁊ ſūma veritas. maxima ⁊ pleniſſima bonitas. ſuauiſſima ⁊ qͥetiſſima trā-
quillitas. in qͣ oīno quieſcat noſter affectusEt hic ē deus noſter. et non extimabit̉ aliusad eū: qui in terris viſus eſt. vt dr̄ Baruchiiij. ꝑ rōnem videlicet ꝯgnitus. Uidete gͦ perhoc ſpeculū. qm̄ ego ſū deus. Sume exēplūin aliquo corꝑe hūano. qd̓ nunꝙͣ fuit ſanuꝫneqꝫ vidit hoīem. nec ſcit qͥd ſit ſanitas. puta ÿdropicū. ꝑaliticuꝫ. et hꝰ. Si interrogestalē infirmū corꝑe. quid vellet. qͥd deſideret.quid querat? Rn̄debit vtiqꝫ ſe velle eſſe libeꝝab illis calamitatibꝰ et miſerijs et infirmitate. Et ſic implicite deſiderat ſanitatē. lꝫ ſpecialiter ab eo nō ꝯgnitā. Sic ad ꝓpoſitū Ingrede ſecretū mētis tue. et tibi loq̄n̄s: dic. Oaīa mea. es ne quieta in totū? Et ſubito rn̄debit tibi. certe nō. et qͣre. quid velles vt quietaeſſes? Sꝫ caue diligēter ne ſenſualitas ſe imiſceat infra aīam et ſpm̄. et nō vocata rideat. Cupio diuitias. honores. potētias. famā. et hꝰ. Certe iſta nō ē rn̄ſio ſpūs ſiue aīeqꝛ ſpūs ſpūalia appetit n̄ carnalia. Impoigit̉ ip̄i carni ſilentiū ⁊ dic ſpūi ꝙ rn̄deatEt ſubito dicet. deficit mihi reqͥes. et hqd̓ ſūme opto .ſ. quietari. tale bonuꝫ hamplius n̄ deſiderē. Et tūc queras vlterQuid eſt iſta quies ſeu bonū in quo appetiscte ꝯgnouerit ⁊quiſcere. et cū adhucetē. nec in qͣcunꝑceperit. tale bonū. talē qꝛqꝫ creatura inuenerit. Uidet ꝑ hoc ſpeculuꝫnaturalis deſiderij deū eſſe ſolū illud bonuꝑfectiſſimū qd̓ eū quietare p̄t. qͦ ꝯgnitoſuꝑ om̄ia biligat. Nā ꝯgnoſcēdo ⁊ nō dido dicit Iacobꝰ ꝙ talis ſil̓is eſt hoī ꝯſiderpultuꝫ natiuitatis ſue in ſpeculo. qui ſtatimabijt ⁊ oblitus ē qͣlis fuerit. Uultus aīe ēlūtas. qꝛ nutibꝰ vultus maīfeſtamꝰ volūtip̄am. Un̄ vultꝰ a volo vis dr̄. Uultus v̓o natiuitatis. ē volūtas ſeu appetitus naturalisTūc gͦ quis in ſpeculo reſpicit bultū nattatis ſuę. cū ītellectu ꝯſiderat naturale dderiū ſibi ineſſe ſūmi boni. Sꝫ ſi nō diligitoꝑat̉ vt nouit. abijt et obliuiſcit̉ qͣlis fuerEt ſic pꝫ qūo videmꝰ nūc ꝑ primū ſpeculū.¶ Secundū ſpeculum(vt dictuꝫ ē) eſt rō internalis. Eip̄a ratio extͣ ſe. reſpicit mediātibꝰ ocul̓ coporalibꝰ creaturas oēs qͣs p̄t videre. vel qd̓bet ſcire. Exinde reuertit̉ intra ſe ⁊ elicit exhis ꝯſideratōes tres. quaſi tres partes huiꝰſpeculi ſecundi. per quod deum videt. Uidelicet. quantitatis magnitudinē. virtuoſitatispulcritudinē. motus inceſſitudinē. Et ſic atteſtātur et on̄dunt diuinā pt̄atem. eius virtuoſitatē. ⁊ om̄imodam īmutabilitatem. Ethoc ē qd̓ ait apl̓s ad Ro. j. Inuiſibilia dei. i.inuiſibilis magnitudo ⁊ potētia eiꝰ. a creatura mūdi .i. hoīe. per ea q̄ facta ſunt .i. iſtaſenſibilia intellecta ꝯſpiciunt̉. Sempiter naqͦꝫ virtus eius ac diuinitas q̄ immobilis eſt.