Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
33
Einzelbild herunterladen
 

PrimumCapitulum

et corpꝰ hoīs. Quoꝝ qͥdaꝫ platonici dixer̄t aīma intellectiua ht̄ corpꝰ incorruptibileſibi vnitū naturaliter a nunꝙͣ ſeꝑat̉. et eomediāte vnit̉ corꝑi corruptibili hoīs. Quidaꝫ alij dixer̄t vnit̉ corꝑi mediante qͦdaꝫſpū corporeo. Alijdixerūt vnit̉ corꝑi mediāte luce. quā dicūt corpus. et de quinteeſſentie nat̉a. Ita aīma vegetabilis vnit̉corpori mediāte luce celi ſiderei. Aīa ſenſibilis mediāte luce celi criſtallini. Aīa intellectiua mediāte luce celi empirrei vnit̉. Qd̓ficticiū et deriſibile apꝑet. qꝛ lux eſtcorpꝰ. qꝛ qͥnta eſſentia veīt materialiter ī ꝯpoſitōꝫ corꝑis mixti. ſit in alterabilis: ſed tm̄ virtualiter. etiā qꝛ anīavnit̉ immediate corꝑi vt for̄a materie. Ꝙͣuis aūt ſubtracto ſeu deficiēte ſpū ē qd̓daꝫcorpus ſubtile. aīa ſeꝑatur a corꝑe: ſic deficiat vnio aīe ad corpꝰ. Hoc eſt ideo. qͥaille ſp̄s ſit mediū ad cauſandū illā vnioneꝫ.ſꝫ qꝛ tollit̉ diſpoſitio quā corpꝰ eſt diſpoſitum ad talem vnionē. Eſt tn̄ p̄dictꝰ ſp̄s mediū ī mouēdo ſicut pͥmū inſtrumētū motus.ꝑtes em̄ groſſiores corporis mouet. anīates ſubtiliores. vt ignē aereꝫ .i. colerāet ſanguinē. Sed nec mediāte aliqͦ accidētevnit̉ anīa corꝑi. eſt ẜm. bTho. vbi ſupͣ.qꝛ accn̄s poſteriꝰ ſit ſb̓ſtātia. et tꝑe rōevt dr̄. vij. methaph̓. pt̄ intelligi aliqͣ for̄aaccidētalis ī materia an̄ aīaꝫ eſt for̄a ſubſtantialis. Preter iſtā vnionē aīe corpore. pt̄ aīa nr̄a vniri deo. caritateꝫ etferuēs deſideriū. pͣs. Adheſit aīa mea ptꝰ teſ. caritateꝫ.. j Corin. vj. Qui adheret deovnus ſp̄s eſt eo. Ot̄ vniri ꝓximo volūtatis ꝯformitateꝫ. Uel ī bono: vt illi debus d̓r Act. iiij. Multitudinis credētiū eratcor vnū et aīa vna ī dn̄o. Vel ī malo: vt iudei. de qͥbꝰ dr̄ p̄s. ij. Principes cōuenerūt invnū aduerſus dominū: Pōt et vniri aīacorꝑe ſuo .i. appetitu ſēſitiuo. iuxta illd̓ p̄s.Sitiuit ī te aīa mea .ſ. cupiēdo diſſolui. tibiſūme placere volūtateꝫ tuā ī oībꝰ ꝯplere: ꝙͣmultipliciter tibi caro mea .i. appetitꝰ ſenſitiuus. et oīa mēbra corꝑis ad ideꝫ ſb̓ijciūt̉ſpūi. et ī vnū ꝯueniūt aīa ad oꝑandūtuoſa. Solꝰ tn̄ xp̄c etiaꝫ viator habuit ꝑfecte et oīmode hāc vnionē. vn̄ animaꝫ ſuamappellat vnicam..§. ij.Anima ẜm Aug. invj. de trini. ī vnoquoqꝫ corꝑe et in toto ē totaet in qͣlibet ꝑte corꝑis eſt tota. Huiꝰ rōnemaſſignat. bTho. ī pͥma ꝑte. q. lxxvj. dicēs.aīa vniat̉ corꝑi vt motor tm̄ ſꝫ vt formaeiꝰ. ncc̄e ē ſit ī toto tota et ī qͣlibꝫ ꝑte tota em̄ eſt for̄a corꝑis accn̄lis ſꝫ ſb̓alis. forma at̄ ſub̓alis nōſolū ē ꝑfectō totiꝰ: ſꝫ cuiꝰlibꝫ ꝑtis: totū ꝯſiſtat ex ꝑtibꝰ. for̄a totiꝰ dat eſſe ſingulis ꝑtibꝰ corꝑis. eſt for̄a ē

cōpoſitio ordo ſic̄ for̄a domꝰ. et talis for̄aeſt accidētalis. aīa v̓o ē for̄a ſb̓alis. Un̄ oꝑtꝫ ſit for̄a et actꝰ nōſolū totiꝰ: ſed cuiuſlibetꝑtis. Et id̓o recedēte aīa: ſicut dr̄ aīal et niſi equiuocē quēad̓modū aīal pictū etlapideū. ita eſt de manu et oculo et carne etoſſe: vt ph̓s dīc. Cuiꝰ ſignū eſt nulla parscorꝑis habꝫ ꝓp̓um opꝰ aīa recedēte: tn̄qd̓ retinet ſpēꝫ. retineat oꝑatōnē ſpēi. Actꝰat̄ eſt ī eo cuiꝰ actus ē. Un̄ oꝑtet aīaꝫ eſſe intoto corꝑe ī qͣlibꝫ ꝑte eꝰ. Hoc at̄ intelligēduꝫ ē ẜm ꝙͣtitatiuā totalitatē qꝛ hācht̄. qꝛ aīa eſt quāta. nec etiā ẜm totalitatem virtutis. qꝛ ẜm quālibꝫ ſuā potētiāeſt ī qͣlibꝫ ꝑte corꝑis. ſꝫ ẜm viſū ī oculo. ẜmauditū ī aure. ſic de alijs. Sed ē tota ī qͣlibet ꝑte ẜm totalitatem ꝑfectōis et eſſentie.Sicut in ſuꝑficie alba: tota albedo eſt ī ſuꝑficie. et ī qͣlibꝫ ꝑte ſuꝑficiei ẜm totalitatēfectōis et eſſentie. Potētiaꝝ at̄ aīe. qꝛ q̄damſūt in ea ẜm qd̓ excedūt totā corꝑis capacitatem .ſ. intellectꝰ et volūtas. hmōi potētiein nulla ꝑte corporis dicūt̉. Alie v̓o ſuntcōes aīe corpori. vn̄ oꝑtꝫ taliū potētiaꝝ q̄libet ſit ī qͣlibꝫ ꝑte corꝑis. ſꝫ ī illa corporis ꝑte ꝓportōnata ad tl̓is potētie oꝑatōꝫ. Sciēdum aūt ip̄a§. iij.eſſentia aīe eſt eiꝰ potētia. Si em̄ (vt dīcDioniſiꝰ. v. ca. angelice hierarchie) celeſtesſp̄s. i. angeli diuidūt̉ in eſſentiā. virtutē. etoꝑatōeꝫ. multomagis dicēdum de aīa. ē īferioris gradꝰ ī ordine intellectiuū alid̓ eſſeeſſentiaꝫ aliud virtutem et potētiā. Pro cdeclaratōne dīc. b Tho. ī pͥma ꝑte. q. lxxvij.arti .j. eſt impoſſibile dice̓ eſſentia aīeſit eiꝰ potētia licꝫ qͥdaꝫ hoc poſuerint. Eteſt. qꝛ potētia et actꝰ diuidāt ens: qd̓libet genus entis: oportet ad idē genꝰ entisreferat̉ actꝰ et potētia. Et id̓o ſi actꝰ ē ingenere ſub̓e. potētia eſt ad illū actū p̄teſſe ī genere ſb̓e. Oꝑatio at̄ aīe eſt ī gene̓ſub̓e: ſꝫ ī ſolo deo cuiꝰ operatō ē eiꝰ ſub̓a. Un̄dei potētia eſt oꝑatōis pͥncipiū. eſt ip̄a deieſſentia. qd̓ pt̄ nec ī aīa nec in angelovel alia creatura. Un̄ ſeqͥt̉. nec aīe potentia eſt ī genere ſub̓e. Eſſentia at̄ aīe eſt ī genere ſb̓e. eſſentia eiꝰ pt̄ eſſe potētia eꝰ. Alia qꝛ aīa ẜm eſſentiā ſua eſt actus.Si ip̄a eſſentia aīe eſſet immediatū oꝑatōnis pͥncipiū. ſꝑ hn̄s aīmaꝫ: actu hr̄et oꝑavite ſicut ſꝑ hn̄s aīaꝫ actu eſt viuū. Sꝫ inuenit̉ hn̄s aīaꝫ ſꝑ hr̄e ī actu oꝑa vite. vt dormit et hmōi. Si at̄ q̄rat̉ qͥd ſit potentia aīe ex non eſt eiꝰ eſſentia. Rn̄det. bTho. vbi ſupͣ. eſt accidēs. ꝓut accn̄s diuiditur ꝯͣ ſub̓aꝫ. Sic em̄ nihil eſt medium inter ſubſtātiaꝫ et accidēs: qꝛ diuidūt̉ ẜm affirmationeꝫ negationē .ſ. eſſe ī ſubiecto vl̓