CapitulumSeptimum
eſt a volūtate ⁊ nulla alia. Arbitriū aūt dr̄rōnis. Rationis eſt em̄ diſcerne̓ inter bonūet malū: et ſtādum ē ad ſuū arbitriū. Dicit̉gͦ liberū arbitriū facultas rōnis et volūtatis. Et ſeqͥt̉ ī ip̄a diffinitōe. Qua bonū eligitur ⁊cͣ. Et ex hoc videt̉ ꝙ nō ſit ī nr̄a pt̄atefacere bonū: qꝛ dīc aſſiſtēte grā. gͣtia em̄ eſta deo. et eſt gratis data et gͣtū faciēs. Naꝫ ſinō eſſꝫ gratis data. nō eēt grā ſꝫ debitū: igr̄videt̉. ꝙ nō habemꝰ libeꝝ arbitriū ad bonūſed ad malū: maxime cū determīatū fueritalubi. ꝙ nemo bn̄face̓ pt̄ niſi primo moueatur a deo. Et ſic videt̉ ꝙ r̄ſpōſio Salomonis ſit falſa. qͥ principaliter ponit liberū arbitriū vt ſeqͥ poſſit hō factorē ſuū et nō dīcvt recede̓ poſſit a factore ſuo. Hic ſub breuitate rn̄deo. ꝙ libeꝝ arbitriū eſt prīcipalitertā ad bn̄ oꝑandū ꝙͣ ad male oꝑanduꝫ ī nobis. Naꝫ dictū eſt libeꝝ arbitriū ꝑtinere adrōnem vel volūtatē. In volūtate at̄ eſt naturale deſideriū ſeqͥ et inuenire ſūmū bonūvt al̓s dictū eſt. Et eſt ꝑ ꝯn̄s naturale odiūad fugiēdū malū. Ratio at̄ nō ht̄ niſi iudicare qͥd ſit bonū qͦd ſit malū. ⁊ nō plus afficit̉ qͦ ad iudiciū ad vnū ꝙͣ ad aliud. Ex qͦ ſequitur ꝙ libertas arbitrij fortior eſt ad bonum ꝙͣ ad malum: ⁊ ideo ſapiētiſſime dixitSalomon. vt ſequi poſſit: ⁊ nō vt fuge̓ autrecedere poſſit. Et vt tibi clarius ſit ſolutiodubij. qͣliter ſit ī pt̄ate et libertate ſequi deūet facere bonū. quāꝙͣ om̄e bonū pͥmo a deomouēte ꝓcedat: nota duo familiaria exempla. Quoꝝ primū eſt diui Aug. ſuꝑ illd̓ Io.rlemo pt̄ venire ad me niſi pr̄ me traxeriteum. Et eſt tale. Imagineris vnū piſcatorēqui hamo capit piſcē. ille poīt hamū ⁊ eſcāet totū ponit ſub aqͥs. Conſibera modo ſi eſtin pt̄ate alicuiꝰ piſcis intrare gremiū piſcatoris vel nō. Dicēdū eſt ꝙ nō. Nā eſto ꝙ piſcis capiat eſcā ⁊ hamet̉. ſi piſcator nō traxerit ſurſū hamū ⁊ piſcē: nūꝙͣ piſcis exiretde aqͥs. nec ad piſcatorē aſcenderet: ſꝫ neceſſe ē vt piſcator trahat. Cōſidera ſcd̓o ſi ī poteſtate piſcatoris eſt trahere ad ſe piſces cūvult. Et ſil̓iter dicēdū ꝙ nō. Naꝫ ſi piſcatorꝑ mille annos tͣheret ſurſū hamū: et piſcisnō eſſet affixꝰ hamo. nūqͣ trahe̓t piſcē. qͥs gͦordo eſt huius; Eſt prīo ꝙ piſcator aptꝫ hamum inuolutum eſca. demū mittat ī mare.Deinde ꝙ piſcis ſponte veniat ⁊ capiat hamum ſub eſca. Poſtremo v̓o ꝙ piſcator trahat piſcē. Iaꝫ puto ꝙ habes intētōeꝫ. Deusē piſcator qͥ poſuit eſcā ſuoꝝ p̄ceptoꝝ ī hocmari magno et ſpatioſo. ſub qͣ eſca latet hamus .i. amor. Nā oīa p̄cepta ad amorē referūt̉. Ecce gͦ ꝙ deꝰ incepit. Sꝫ ncc̄e eſt ꝙ tuſeqͣris et vadas ad capiēdū eſcā ⁊ amorē. ettūc deꝰ ꝑ ſuū amorē trahet te. Si gͦ tu nō venis nō trahe̓is. Etſi nō te traxe̓it. nūꝙͣ ibisad eū. Bene gͦ dīc Salomon cū querit̉ qͥd ē
hō. ꝙ ip̄e eſt ī lib̓tate arbitrij vt ſeqͥ poſſit.Ad hoc etiaꝫ facit qd̓ Aug. dīc ibidē videlꝫ.Noli cogitare te inuitū trahi. nō eī inuitustrahit̉ animꝰ ſed amore. Eſt quedā volūtascordis cui dulcis ē paīs ille celeſtis. Porroſi poete dice̓ licuit. Trahit ſua quēqꝫ voluptas. nō obligatio ſꝫ delectatio. Ꝙͣtomagisdicimꝰ trahi hoīem ad xp̄m. qͥ delectat̉ veritate: delectatur bt̄itudine. delectat̉ iuſticiadelectatur vita et̓na. qd̓ totū eſt xp̄c. Ramūon̄dis oui et trahis eā. Nuces on̄dis pueroet trahis eū. Hinc ⁊ Ambro. Volūtariū militē ſibi elegit xp̄c. Uolūtariū ẜuū diabolusactionatur. xv. q. j. nō eſt. Et ī hoc eſt ſil̓itudo ad deū qui oīa oꝑatur ẜm ꝯſiliū volūtatis ſue nullo cogēte. ⁊ hō ē dn̄s actuū ſuoꝝ.Dico ſecūdo ꝙ cū que .§. ī.rit̉ qͥd eſt hō. ꝙ nr̄ Salomō rn̄det: vt aſtrologus. et dīc ꝙ eſt dignitate ſublimatus ⁊cͣ.Quaſi velit dice̓. ꝙ ip̄e hō eſt minor mūdusqͥ dr̄ microcoſmꝰ. Ubi debes ſcire ẜm Thoſuꝑ Ioh̓. ī. c. j. ꝙ mūdꝰ eſt triplex .ſ. magnuimmo maximꝰ et iſte eſt deus. ſcd̓s ē mediꝰ.et iſte eſt mūdꝰ creatꝰ ī qͦ ſumꝰ nos. terciꝰ eſtmīor. ⁊ iſte eſt hō. Sic puto intelligebat Io.qn̄ dicebat ī md̓o erat .i. ī ſeipſo. Et ſic deꝰ ēmūdꝰ. Et mūdꝰ ꝑ ip̄m factꝰ eſt. Et iſte ē de qͦGen̄. j. In principio creauit deus celū ⁊ t̓rā.Et mūdus eū nō cogͦuit .i. hō ad quē ſpct̄ateū ꝯgnoſcere .ſ. deū. Sic etiā videt̉ Ambro.hoīeꝫ appellare mūdū. diſ. xxxv. Sexto die.Ubi dīc. ꝙ ꝑ cibos mūdꝰ debebat imminui.i. hō. ꝑ qͦs deſiderat augeri. Vide ibi glo. Etrōem aſſignat Damaſcenꝰ ī ſcd̓o libro. quiamūdꝰ dr̄ homo qꝛ ꝑticipat cū oībꝰ creaturismūdi. ꝓpter qd̓ etiaꝫ Grego. dic ī omel̓. ſuꝑillud. p̄dicate euāgeliū om̄i creature .i. hōi.qui dr̄ oīs creatura rōne p̄dicta. ht̄ et ī ſe ſimilitudinē qͣſi oīm. Un̄ Alanꝰ de plāctu nature. introducēs nat̉aꝫ ſequēteꝫ ſic ait. Egoſum illa q̄ ad decorē mundane machine ſil̓itudineꝫ hoīs aſſil̓aui naturā. vt mea velutī ſpeculo ip̄iꝰ md̓i ſtruct̉ a ꝯpareat. Sic igr̄cū audis regē. intellige hoīeꝫ eē qͥ dr̄ rex. vtſuus pͥncipalis rex qͥ dr̄ mūdꝰ maximus ⁊ ērex. qꝛ ſic̄ ille rex maximꝰ oīa pugillo tenetſic hō totū mūdū mediū ī ſe ꝯtinet. Et ē aliꝰterciꝰ mūdꝰ. T vide ſtaturā hoīs ẜm Amb̓.ī exameron de oꝑe ſexti diei. et Lactātiū li.de opificio dei. additis qͥbuſdā vt viſū fue̓it.Prīo ī celo te natū ſcias. erectꝰ cōſtitutꝰ es.ſurſū ſpectās. Ceruix v̓o rotūda vt celum.Decē eī ſūt celi .ſ. vene̓is amoroſe. mercurijgͣtiōſi. ſol̓ luīoſi. martis vigoroſi. iouis pluuioſi. ſat̉ni tēpeſtuoſi. et ſtellarū fixaꝝ criſtallinū. et empireū. pͥmos octo vidēꝰ hincſꝫ nō duos vltīos. Hos celos q̄re ī capite ⁊vide ſolē ⁊ lunā duos ocl̓os. martē ⁊ mercuriū duas aures. ſat̉nū et iouē duas nares.